Depreme dayanıklı yapılar üzerine çalışan DÜ Mühendislik Fakültesi makine ve inşaat bölümü akademisyenleri Doç. Dr. Hüsnü Gerengi ve Prof. Dr. Yılmaz Koçak, fakültenin korozyon laboratuvarında yapılan deneylerde, ürettikleri “Ekolojik Korozyon İnhibitörleri” ile paslanmanın önüne geçmeyi başardı.

Uzun soluklu denemeler sonucunda başarıya ulaşan akademisyenler, Bilimsel Araştırma Projeleri’ne (BAP) başvurarak destek aldı.

TÜBİTAK’a da gönderilen projenin ön onayı alındı. Çözeltinin kısa sürede üretim aşamasına geçilerek inşaat sektöründe kullanılması hedefleniyor.

“İnşaat demiri zamanla paslanıyor ve dayanıksızlaşıyor”

DÜ Mühendislik Fakültesi Makine Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Hüsnü Gerengi, AA muhabirine yaptığı açıklamada, 1999 yılında Marmara ve Düzce depremlerinin yaşandığını ve bunun ülke için acı tecrübe olduğunu söyledi.

Yapıların yıkılma nedenleri konusunda çeşitli çalışmalar yaptıklarını anlatan Gerengi, “Binaların yüzde 70-80’i arasında yıkılma nedeninin, donatı içerisinde bulunan demirin paslanması olduğu ispatlandı. Biz de beton içerisindeki donatının korozyon mekanizmasını yavaşlatma üzerine bilimsel çalışmalar yürüttük. Çalışmalarımızı inşaat bölümündeki hocalarımızla yürüttük. Onlar bize günümüz standartlarına uygun beton döküyor, biz de bu betonun içerisindeki donatının ömrünü hesapladık.” diye konuştu.

Gerengi, bütün metalik malzemelerin atmosferik olaylar ve kimyasal etkileşimlerden dolayı ilk halleri olan mineral haline dönmek istediğini anlatarak, bunun inşaat sektöründe kullanılan donatı için de geçerli olduğunu kaydetti.
İnşaat demirinin, her ne kadar betonda kullanılsa da zamanla dış etkenlerden kaynaklı paslandığına ve dayanıksızlaştığına işaret eden Gerengi, şöyle devam etti:

“Zamanla inşaat betonunun içinde bulunan donatı kütle kaybına uğruyor. Bu yıpranma binada mukavemet sıkıntısına neden oluyor. Şu anki betonarme binalarda ciddi manada ömür kısalması oluyor. Bundaki en önemli faktör korozyondur. Bu konuda birçok yayın yaptık. Artık endüstriye ve ülke ekonomisine katkıda bulunmak için çabalıyoruz. Katma değer üretecek ürünler peşindeyiz. Ürettiğimiz ‘Ekolojik Korozyon İnhibitörleri’ni beton hazırlanırken karışım suyuna katarak korozyon mekanizmasını yavaşlatmayı amaçlıyoruz. Bunu başardık ve deneylerle de sabitledik. Bunla ilgili geçmişte de çalışma oldu ancak çok sınırlı.”

“Deniz kıyısındaki kentlerde ürünü kullanmayı hedefliyoruz”

Gerengi, şu an Ar-Ge çalışmaları yürüttüklerini, sonraki süreçte ürün geliştirme aşamasına geçeceklerini belirterek, “İleride tüm beton santralleri ve inşaat firmalarıyla ürünü kullanmaya çalışacağız. Özellikle deniz kıyısındaki kentlerde yapılan binalar ve hava kirliliğine maruz kalan bölgelerde ürünü kullanmayı hedefliyoruz.” dedi.

AA

Depreme karşı çok dayanıklıdır

Hafif çelik yapıların kentsel dönüşüm için de çok doğru bir çözüm olduğunu ifade eden Koçyiğit, şöyle devam etti: “Çünkü bu yapılar esnek yapısı ile depreme karşı çok dayanıklıdır. Esnek yapısı, mimari çizimleri kolaylaştırır ve özel tasarımlara imkân tanır. Ön üretimli yapısal çelik ürünler sadece cıvata bağlantısı ile monte edilir. Ürün montajını hızlandıran bu özellik, yapısal çelik ürünlerin alternatiflerine kıyasla çok daha kısa sürede inşa edilmesini sağlar. Çelik, geri dönüşümlü bir malzeme olduğu için yapısal çelik sistem çevreyi korur.

Ön üretim, inşa sürecinin her aşamasını denetim altında tutmayı sağlar. Üretimin her aşamasının denetlenmesi, şantiyedeki olası aksaklıkları ortadan kaldırır. Yapısal çelik ürünler, cıvata bağlantısı dışında bütün işlemleri tamamlanış olarak şantiyeye sevk edildiği için zaman kaybı yaşanmaz.”

Hafif çelik yapı sistemi Türkiye’de kabul gördü

Koçyiğit, Vekon olarak prefabrike yapı, yaşam konteyneri, hafif çelik yapı ve yapısal çelik binaların tasarım, üretim ve uygulama süreçlerini anahtar teslim hizmet modeliyle tek başına üstlendiklerini belirtti. Ön üretimli yapı sektörünü dünya çapında bir noktaya ulaştırdıklarını dile getiren Koçyiğit, “Vekon, yenilikçi üretim ve hizmet anlayışıyla hafif çelik yapı sisteminin Türkiye’de kabul görmesini ve yaygınlaşmasını sağlamıştır. Üretim ve hizmet teknolojisini, küresel inşaat sektörünün gelişimine paralel olarak sürekli yenileyen Vekon, çeliği estetik ve konforla birleştirmeyi başararak yaşam alanı inşasına yepyeni bir soluk kazandırmıştır” dedi.

Vekon’un hafif çelik yapı üretiminde kullandığı tüm malzemeler oldukça hafif olduğunun altını çizen Koçyiğit, “Bu da bina yükünü azaltarak her türlü zemine bina inşasını olanaklı kılar. Çeliğin ahşaptan 21, betonarmeden 10 kat daha esnek olması, farklı özelliklere sahip zeminlerde yine çeliği avantajlı konuma taşıyan bir özelliktir. Özellikle deprem güvenliği açısından risk taşıyan bölgelerde, çelik, hayat kurtaran bir yapı sistemidir. Vekon hafif çelik yapılar sökülebilir, taşınabilir ve tekrar monte edilebilir özelliktedir. Bu da malzeme israfını tamamen ortadan kaldırır ve maliyet avantajı sağlar” diye konuştu.

Yurtiçi ve yurtdışında geniş yelpazede çözümler sunuyor

Yurt içi ve yurt dışında birçok büyük çaplı projeye imza atan Vekon; Venezuela’da 1.800 konut, Somali’de 200 yataklı hastane, Antalya’da 40 adet otel villaları, Gabon’da 568 adet toplu konut ve araştırma – eğitim merkezi, İstanbul’da hobi evleri, Kilis ve Urfa’da okullar ve sosyal tesis binaları, farklı şehirlerdeki satış ofisleri, yurt binaları gibi çok geniş yelpazede çözümler sunuyor. Depremlerin hemen ardından depremzedeleri hayata bağlayacak Acil Yerleşim Üniteleri ve yaşam konteynerleri kuran Vekon, Maraş’ta ve Osmaniye’de yaşam konteynerleri yaparak teslim etti. Acil Yerleşim Üniteleri, afet sonrası barınma başta olmak üzere acil konaklama ihtiyacının kolay ve hızlı bir şekilde giderilmesi amacıyla geliştirildi.