7.5 milyonluk dönüşüm

Türkiye’de 25 milyon civarında konut stoku var. Bunun 10 milyonu 1999 Marmara Depremi’nden sonra yapıldı. Kalan 15 milyonun yüzde 50’si riskli. İstanbul’da 5 milyon bağımsız birimin 2 milyonu 1999 depremi sonrası yapıldı.

Bina bazlı teşvik

Kentsel dönüşüm istenilen hıza ulaşmadı. Hızlanması için yeni teşvik mekanizmaları devreye girecek. Herkesin kendi binasını ölçtürüp yenilemesi sağlanacak. Müteahhit ve bina sahiplerini teşvik edecek bir sistem kurulacak.

Belediyelere faizsiz kredi

Alan bazlı dönüşüm yapılacak; bunu da belediyeler yürütecek. Kendi mahalleri içinde riskli gördükleri yerleri belirleyecek. Bakanlar Kurulu buraları riskli alan ilan edecek ve dönüşüm yapılacak. Belediyelerin finans sıkıntısını açmak için bakanlık uzun vadeli sıfır faizli iki yıl ödemesiz kredi verecek. Belediyelere gelir olarak Hazine arazisi verilmesi de gündemde.

Bakanlık devreye girecek

Vatandaşın ve belediyelerin yetersiz kaldığı yerde bakanlık elini taşın altına koyacak. Fikirtepe’de ve Karabağlar’daki gibi işin hızlandırılması için bakanlık çözüm ortağı olarak sürece dahil olacak. Önümüzdeki günlerde Armutlu için de bakanlık devreye girecek.

Yeni teşkilat

İstanbul için yeni bir teşkilat kurulacak. Valiliğe bağlı İSMEP isimli birim, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’na bağlanacak. Bu birim sadece İstanbul’daki kamu binalarının dönüştürülmesi için çalışıyordu. Bağlandıktan sonra özel de dahil edilecek, dönüşüme ilişkin her işe burası bakacak.

5 yıllık proje

İlk etapta 2018 için 15 milyar liralık kaynak ayrılması planlanıyor. Yurtdışından sağlanacak finansman ya da İller Bankası aracılığıyla sağlanacak para belediyelere kredi olarak verilecek. 5 yılda 75 milyar liralık kaynak kullanılacak.

İlbank para ayıracak

Bakanlar Kurulu’na sunulan brifinge göre, projenin finansmanı için yurtdışından kaynak temin edilecek. İller Bankası (İlbank) kaynaklarının yüzde 50’si de bu işe ayrılacak. İnşaat sektörü 250 alt sektörün de dinamosu olduğu için dönüşümle 150 milyar liralık bir piyasanın oluşması bekleniyor. Çevre Bakanlığı, kentsel dönüşümün milli sanayiye kazandırılacağını, altyapının da yenileneceğini belirtti.

Sabah

Bir cadde üstünde, 50 yıllık 4 katlı bir bina kentsel dönüşüm çerçevesinde iş makineleri tarafından yıkılırken, aynı cadde üzerinde hayat normal şekilde devam ediyor. Bir gidiş, bir geliş yönlü araç trafiği bulunan caddede sadece tek yönde trafik kesilirken, insanlar ise yine sağa sola, işlerine, evlerine gidip gelmeye devam ediyorlar. İşin ilginci, onca çıkan gürültüye rağmen yıkım çalışmasına dönüp bakan hiç kimse yok.

2 milyon bina yenilenecek

‘Kentsel dönüşüm’ olarak bilinen ‘6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüşümüne’ dair yasa 2012 yılında kabul edilmekle birlikte uygulama yönetmeliğinin yılsonunda çıkması sonucu; aslında ‘kentsel dönüşüm’ 2013 yılından itibaren uygulanmaya başlandı.

Kentsel dönüşümün hedeflerinde Türkiye’deki 6 milyon binadan 2 milyonunun acilen yenilenmesi yer alıyor. Konut hesabıyla 19 milyon 500 bin konutun 6 milyon 500 bini 15 yıllık süreçte yenilenecek. İstanbul açısından baktığımızda ise 1 milyon 500 bin binanın üçte biri yenilenecek.

Bizim Gazete

15 bin eksi konutun yarısı çürük

Türkiye topraklarının yüzde 42’si deprem riski altında olduğunu hatırlatan Özhakesi, “1999 sonrası yapılan ve sağlam olduğunu kabul ettiğimiz 5 milyon civarında bina var. 1999 öncesinden kalan 15 milyon konutluk stokun en az yarısı riskli. Yani 6-7 milyon binanın yenilenmesi, sağlam hale gelmesi gerekli. Özellikle en büyük risk İstanbul’da” dedi.
İstanbul’da zamanı dolmuş 4 fay kırığı olduğunu söyleyen Özhaseki, “Dördününde zamanı dolmuş. Fay kırıklarının hepsi her an patlayabilir. Bilim adamlarının görüşü şu 2030’a kadar İstanbul’da büyük ihtimalle deprem olur. 2050 diyenler azınlıkta. Büyük çoğunluğu 2030’u işaret ediyor. Deprem kesin. 7 ile 7.5 arasında şiddeti olacak” diye konuştu.

Kıyı bölgeleri riskli

İstanbul en riskli bölgelerinin ise kıyı bölgelerini olduğunu anlatan Bakan Özhaseki, Kartal’dan başlayarak Beykoz’a doğru, Sarıyer’den başlayarak Avcılar’a ve Büyükçekmece’ye doğru, özellikle birkaç katın üzerinde olan binaların riskli olduğunu vurguladı. 1999’dan önce yapılan binalara çok hızlı olarak kentsel dönüşümün uygulanması gerektiğini dile getiren Özhaseki “Bunu yapacak olanlar belediyeler. Projelerini getiren belediyelere yardımlarımız oluyor. Bazı belediye başkanı arkadaşlarımız hiç aldırış etmiyor. Vatandaşlarımızın üzerine düşen görev, binalarının ölçümünü yaptırmak. Belediye başkanı arkadaşlar vatandaşlarımızı zorlasınlar. Projeleri bize getirsinler” dedi.

Halen Kadıköy’deki 30 bin 500 bin binadan sadece 3 bin 500’ünün 1998 yönetmeliğinden sonra yapıldığına dikkat çeken Aydoğan, “Kalan 27 bin bina 1998 yönetmeliğinden önce yapıldığı için depreme karşı risk taşımaktadır. Dolayısıyla Kadıköy’de gerçekleştirilen dönüşüm 10-15 yıl daha sürecektir. Özellikle Bağdat Caddesi’nin bir rant merkezi haline gelmektedir ve bu yüzden farklı sektörlerden herkes Cadde’de müteahhitliğe soyunmaktadır” diye konuştu.

Dönüşüm nitelikli olmalı

Kadıköy’ün hızlı bir dönüşüm süreci yaşadığın bunun kontrollü olması gerektiğini ileri süren Aydoğan, “En son yapılan istatistiklere göre Kadıköy’de konut fiyatları yüzde 15 oranında arttı ve fiyatların giderek daha da artması bekleniyor. Bugün nerdeyse her sektörden kişi, müteahhit olarak karşımıza çıkmaya başladı. Ev sahiplerine verdikleri yüksek yüzde teklifleriyle altından kalkamayacakları bir yükün altına giriyorlar. Yakın bir zamanda hem kendileri hem de Kadıköylüler mağdur olacak. Bunun örneklerini şimdiden görmeye başladık.” açıklamalarında bulundu.

Devlet kadrolarını güçlendirsin

Aydoğan, gayrimenkul sahiplerinin teklif veren firmaların yapacakları binaların niteliklerinden ziyade, kendilerine verecekleri kira ve taşınma teklifleriyle daha çok ilgilendiklerini ifade ederek, “Müteahhitlerin arsa sahiplerine yüksek kira ve taşınma bedelleri ödüyorlar ve devletin ayrıca bir kira yardımı yapmasına karşı çıkıyorlar. Oysa kentsel dönüşümünden dolayı hem belediyelerde hem kadastroda bir yoğunluk var. Devlet arsa sahiplerine kira yardımında bulunmaktan ziyade belediyedeki ve kadastrodaki istihdamı arttırmalı. Böylece belediyelerdeki yığılmanın önüne geçilip ruhsat süreçleri hızlanacaktır” diyerek sözlerini noktaladı.