1–7 Mart Deprem Haftası kapsamında afetlere hazırlık konusu yeniden gündeme gelirken, Türkiye’nin ilk kimya ihtisas organize sanayi bölgesi olan GEBKİM OSB yürüttüğü çalışmalarla dikkat çekiyor. Arama kurtarma kapasitesi, afet müdahale altyapısı, eğitim programları ve uluslararası iş sürekliliği projeleriyle bölge, sanayide afet hazırlığı konusunda örnek modellerden biri olarak gösteriliyor.

Arama kurtarma altyapısı oluşturuldu

Sanayi üretiminin sürdürülebilirliği ve çalışan güvenliğini sağlamak amacıyla GEBKİM OSB’de afet hazırlıkları sistemli şekilde yürütülüyor. Olası deprem ve afet senaryolarına hızlı müdahale edebilmek için bölgede 27 kişilik hafif seviye arama kurtarma ekibi oluşturuldu.

Afet durumlarında kullanılmak üzere kurulan deprem konteynerlerinde enkaz altı arama cihazları, termal kameralar, sismik akustik dinleme sistemleri ile kırıcı ve kesici ekipmanlar bulunuyor. Ayrıca jeneratörler, aydınlatma sistemleri ve arama kurtarma çalışmalarında kullanılan çeşitli teknik ekipmanlar da hazır tutuluyor.

Bölgede acil müdahale ve barınma çadırlarının yanı sıra kimyasal arınma çadırları da kurulurken, itfaiye arama kurtarma araçları, iş makineleri ve lojistik ekipmanlar olası afet senaryoları için hazır bekletiliyor.

Acil müdahale yazılımı ile eğitim veriliyor

Afetlere hazırlık yalnızca fiziki altyapı ile sınırlı kalmıyor. GEBKİM OSB’de faaliyet gösteren firmalara yönelik düzenli eğitim programları ve farkındalık çalışmaları da yürütülüyor.

Türkiye’de ilk kez GEBKİM OSB’de uygulamaya alınan Acil Müdahale Yazılımı kapsamında bugüne kadar yaklaşık 2 bin kişiye afet ve acil durum eğitimi verildi. Bu programlarla çalışanların deprem ve benzeri afet durumlarında doğru hareket etme becerilerinin geliştirilmesi hedefleniyor.

Sanayi tesislerinde çalışan personelin afet anında doğru davranış biçimlerini bilmesi, hem can güvenliği hem de üretim süreçlerinin sürdürülebilirliği açısından kritik önem taşıyor.

İRAP kapsamında risk azaltma çalışmaları

Bölgede yürütülen çalışmaların önemli bir bölümü Kocaeli İl Afet Risk Azaltma Planı kapsamında gerçekleştiriliyor. Bu kapsamda yapıların dayanıklılığına yönelik incelemeler yapılırken, risk azaltma planları ve acil durum hazırlıkları da hayata geçiriliyor.

Katılımcı firmalarla birlikte yürütülen çalışmaların temel amacı, afetlere müdahale kapasitesini artırmanın yanı sıra riskleri önceden azaltan dayanıklı bir sanayi altyapısı oluşturmak olarak ifade ediliyor.

RESMAR projesi ile iş sürekliliği hedefi

GEBKİM OSB’nin öne çıkan çalışmalarından biri de iş sürekliliği yönetimi. Organize sanayi bölgesi, Avrupa Birliği ve AFAD eş finansmanında yürütülen “RESMAR – İş Sürekliliği Yönetimi Yaklaşımı ile Sanayi Kuruluşlarının Afetlere Dirençli Hale Getirilmesi: Marmara Bölgesi Uygulaması” projesinde pilot OSB’ler arasında yer alıyor.

Proje kapsamında gerçekleştirilen teknik ziyaretlerde AFAD ve ilgili kurum temsilcileri bölgede incelemelerde bulunarak iş etki analizleri, iş sürekliliği planları ve afet yönetimi süreçlerini değerlendirdi. Bu çalışmalarla sanayi tesislerinin afet sonrasında üretim ve tedarik faaliyetlerini sürdürebilecek yapılar kurması hedefleniyor.

“Her fabrika bir kaledir”

GEBKİM OSB Yönetim Kurulu Başkanı Vefa İbrahim Aracı, Türkiye’nin deprem kuşağında yer aldığını hatırlatarak sanayi bölgelerinde afet hazırlığının kritik önem taşıdığını belirtti.

Aracı, sanayi tesislerinin ülke ekonomisinin üretim gücünü temsil eden stratejik merkezler olduğunu ifade ederek, organize sanayi bölgelerinde yürütülen hazırlık çalışmalarının hem çalışan güvenliği hem de üretim sürekliliği açısından büyük önem taşıdığını vurguladı.

GEBKİM OSB olarak altyapıyı güçlendiren ve sanayinin iş sürekliliğini destekleyen çalışmaların sürdüğünü belirten Aracı, uluslararası iş birlikleriyle sanayi kuruluşlarının afetlere karşı daha dirençli hale getirilmesinin hedeflendiğini kaydetti.

Doç. Dr. Sepanta Naimi, büyük felaketin 2. yılında depreme dayanıklı yapılar ve riskli bina stoku konusunda değerlendirmelerde bulundu. Naimi, özellikle eski binaların denetimi ve güçlendirilmesi gerekliliğine dikkat çekerek, “Bu yapılar güçlendirildi mi ya da dönüşüme uğradı mı? Türkiye’nin ekonomik kalbi olan İstanbul bile bu konuda hazırlıklı değil. Son günlerde Ege Denizi’nde özellikle Santorini Adası’nın olduğu bölgede 400’den fazla sarsıntı meydana geldi. Bu durum, Kuşadası ve İzmir Körfezi’nin de büyük depremlere gebe olduğunun bir göstergesi. Önlemlerin acilen alınması gerekiyor.” dedi.

“Riskli binalarda oturmakta ısrar edilmemeli”

Depremin doğanın bir gerçeği olduğuna vurgu yapan Doç. Dr. Naimi, afeti ise dayanıksız yapıların meydana getirdiğini belirtti. Çözümün yalnızca yetkili mercilerde olmadığını, aynı zamanda vatandaşların da sorumluluk alarak harekete geçmesi gerektiğini ifade etti: “Binalarımızın denetimlerini sağlamak zorundayız. Çürük binalarda yaşamaya ısrarla devam etmek, can güvenliğimizi riske atmak demektir. İnsan canı paha biçilmezdir. Ev sahibi olarak sorumluluk almalı ve bir daha canımızın yanmaması için gerekeni yapmalıyız.” diye konuştu.

Büyük şehirler ve kırsal alanlar da risk altında

Naimi, İstanbul, İzmir gibi büyük şehirlerin altyapı ve yapılarının, olası büyük depremler karşısında hazır hale getirilmesi gerektığine dikkat çekerek, “Bunun için hiç kaybedecek zamanımız yok. İstanbul ve Kuzey Anadolu Fay Hattı üzerindeki şehirlerimiz ciddi bir tehdit altındadır. İstanbul’da olası depremin büyüklüğünün 7 ve üzerinde olacağı öngörülmekte ve mevcut durumumuzun bedeli çok ağır olabilir.” dedi.

Aynı tehdit, Kahramanmaraş ve çevresindeki depremzede iller için de geçerli. Bölgede bir deprem oldu diye tekrar olmayacağını kimse garanti edemez. Nasıl birinci depremden sonra beklenmedik şekilde ikinci bir deprem meydana geldiyse, aynı şekilde yüksek ivmeli başka depremlerle de karşılaşabiliriz. Bu nedenle, yüksek katlı yapılardan çok daha hafif ve sağlam binaların tercih edilmesi gerekmektedir.

Güvenli bina nasıl olmalı?

Altınbaş Üniversitesi’nden Doç. Dr. Naimi, güvenli bina inşaatı için 5 temel unsurun altını çizdi:
• Sağlam zemin: Binalar, sağlam zemine inşa edilmeli, jeolojik analizler yapılmalı.
• Depreme dayanıklı malzeme: Kullanılan malzemelerin kalitesinden ödün verilmemeli, beton ve demir standartlara uygun olmalı.
• Mühendislik hizmetleri: Binalar mutlaka uzman mühendisler tarafından projelendirilmeli.
• Denetim ve bakım: Binaların inşa süreci sıkı bir denetimden geçmeli, zaman içinde de bakım ve kontrolleri yapılmalı.
• Kentsel dönüşüm: Riskli binalar yıkılıp yerine güvenli yapılar inşa edilmeli.

Doç. Dr. Sepanta Naimi son olarak deprem gerçeğini unutmadan hem yetkililerin hem de vatandaşların sorumluluklarını yerine getirmesi gerektiği konusunda uyarılarda bulundu. “Aksi takdirde, aynı acıları tekrar yaşamaktan kaçınmak mümkün olmayacak” dedi.

Çevre ve Şehircilik Bakanı Mehmet Özhaseki’ye sitayişte bulunana Ahmet Hoca, “Aziz dostum, Bakanım, Sayın Mehmet Özhaseki Beyefendi, 4 yıldır ‘İmar Yönetmeliği’ni toparlayamayan bakanlık, bizleri büyük depreme nasıl hazırlayacak..? Lütfen cevap veriniz.” diye sordu.

Ahmet Vefik Alp’in Bakan Özhaseki’ye açık mektubunun tam metni şöyle:

Bilmeyenler için anlatalım. İmar yönetmelikleri bütün ülkelerde vardır. Kabaca binaların ölçülerini, güvenliğini, fen ve sağlık şartlarına uygun projelendirilip inşaat ruhsatı alma şartlarını tayin eder.

Ülkemizde bu konu Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın sorumluluğundadır. 1985 yılından bu yana İmar Yönetmelikleri yenilenerek gelir. Tam adı ‘Planlı Alanlar Tip İmar Yönetmeliği’dir. Bazı büyük belediyeler bakanlığın onayı ile kendi yönetmeliklerini yaparlar ve uygularlar.

2013 yılında Çevre ve Şehircilik Bakanlığı bir atılım yapmak, yönetmeliği daha kapsamlı hale getirmek ve günümüz şartlarına uydurmak istedi. Haziran 2013 tarihinde yeni Yönetmelik çıktı. Ancak yanlış ve çelişkiler ile dolu idi. İtirazlar oldu.

Bakanlık bunun üzerine Ekim 2013 tarihinde yeni bir yönetmelik yayınladı. Bunda da sorunlar vardı. Durum iyice karmaşık hale geldi. Haziran ve Ekim ayında çıkan iki yönetmelik uyuşmuyordu. Mimarlar, belediyeler, müteahhitler zor durumda kaldı. Hangi yönetmeliğe göre proje çizileceği ve onaylanacağı bir bilmece oldu. Eskiden ruhsat müracaatını yapmış olanlar ile yeni müracaat edenler arasında haksızlıklar oluştu. Danıştay’da dava açıldı.

Bakanlık bunun üzerine devamlı yeni geçici maddeler yayınlayarak durumu toparlamak istediyse de her defasında durum daha da karıştı. Vatandaş mağdur oldu.

“2017 yılında yeni bir yönetmelik çıkacak, bütün sorunlar çözülecek.” dendi. Nihayet 1 Temmuz 2017 de yeni Yönetmelik yayınlandı. Ancak bu Yönetmelik eskilerini dahi aratıyordu, evlere şenlik idi. Yönetmelik kendi içinde dahi çelişiyordu. Bir sürü tanımsız ve anlamsız hüküm içeriyordu. Mimarlık kültürünü küçümseyen ve mesleki hak ve yetkileri kısıtlayan bir anlayış hakim oldu. Mimarlar ve vatandaşlar daha da mağdur oldu.

Özetle, 80 sahifelik bu son imar yönetmeliğinin eski yanlışları ve eksikleri düzelterek ülkemize çağdaş bir imar çerçevesi getirmesi beklenirken tam tersi oldu.

Toplantı üzerine toplantılar yapıldı. Şimdi “Yeni!” bir yönetmelik hazırlanıyor.

İBB tedbirini kendisi alıyormuş!

İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin ise bakanlığın bu işi kıvıramıyacağı görüşüyle kendi imar yönetmeliğini revize ettiği söyleniyor.

Sizi anlayacağınız Türkiye’nin temel ayıplarından mimarlık ve şehirciliğimiz iyice Allah’ a emanet hale geldi, yaz boz tahtası oldu.

Sakat yürüyen kentsel dönüşüm sürecine girmiyorum bile.

Şimdi ben bir hoca olarak milletim adına sormak istiyorum:

Bütün ülkelerde benzerleri bulunan ve ülkemizde 30 yıldır uygulanan bir imar yönetmeliğini son 4 yıldır güncelleyip toparlayamayan Şehircilik Bakanlığı bu ülkeyi büyük depreme nasıl hazırlayacak?

Aziz dostum, Bakan’ım Sayın Mehmet Özhaseki Beyefendi…

Lütfen cevap veriniz.

Prof. Dr. Ahmet Vefik Alp
Yüksek Mühendis Mimar Kentbilimci
Uluslararası Mimarlık Akademisi Bölge Başkanı

Bu gerekçelerle hareket eden Esenler Belediyesi Kent Konseyi’nin son toplantısında da “Deprem Hazırlıkları”nı masaya yatırıyor. Toplantıda Esenler Belediye Başkanı M. Tevfik Göksu “Bir şehir depreme nasıl hazırlanır?” başlığı altında, ilçede bu konuda yürütülen faaliyetleri Kent Konseyi üyelerine anlatacak. Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsü Müdürü Prof. Dr. Haluk Özener de şehirlerin depreme nasıl hazırlanması gerektiği konusunda bir sunum yapacak.

[mappress mapid=”7″]

07.02.2017 Salı
14.00
Esenler Kültür Merkezi – Tuna Mah. Mahmutbey Cad. No: 33 / Esenler