Uygulamayla birlikte kira bedeli, depozito, ödeme tarihi, sözleşmenin başlangıç ve bitiş tarihi gibi temel bilgiler dijital ortamda kayıt altına alınırken, kira sözleşmelerinin doğrulanabilir ve erişilebilir hale getirilmesi amaçlanıyor.

İlk aşama 4 Kasım 2024’te başladı

Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından geliştirilen e-Devlet kira sözleşmesi hizmetinin ilk aşaması 4 Kasım 2024’te vatandaşların kullanımına sunuldu.

Sistem üzerinden taşınmaz sahibi gerçek kişiler, e-Devlet Kapısı’ndaki “Kira Sözleşmesi İşlemleri” bölümünden kira sözleşmesi hazırlayabiliyor. Hazırlanan sözleşme daha sonra kiracı ve varsa kefilin onayına sunuluyor.

Uygulamanın ikinci aşaması ise 9 Mayıs 2025’te devreye alındı. Böylece emlak danışmanları ve yetkilendirilen kişiler de sözleşme hazırlayarak taşınmaz sahibi veya hissedar, kiracı ve varsa kefilin onayına sunabiliyor.

Kira sözleşmesinde hata düzeltme ve güncelleme imkanı

Sistemin işlevleri kullanıcı ihtiyaçları doğrultusunda geliştirilmeye devam ediyor. Bu kapsamda “Hata Düzeltme” ve “Güncelleme” özellikleri de kullanıma açıldı.

Tarafların sözleşmeyi onaylamasının ardından 15 gün içinde yazım, rakam veya bilgi girişinden kaynaklanan maddi hatalar düzeltilebiliyor.

“Güncelle” özelliğiyle ise tarafların iletişim bilgileri, kira tutarı ve kira ödemelerine ilişkin bilgiler güncel tutulabiliyor.

Sistem üzerinden ayrıca zaman damgalı ve barkodlu kira sözleşmesi belgesi oluşturulabiliyor. Belgelerin doğrulaması da e-Devlet Kapısı üzerinden yapılabiliyor.

Kira anlaşmazlıklarında önemli bir belge olacak

Elektronik kira sözleşmesinin yaygınlaşmasıyla birlikte tarafların sözlü veya farklı belgeler üzerinden yaptığı anlaşmaların yerine doğrulanabilir dijital kayıtların geçmesi hedefleniyor.

Bu sistem, kira bedeli, depozito, ödeme tarihi ve sözleşme süresi gibi temel koşulların tarafların onayından geçmiş şekilde kayıt altına alınmasını sağlıyor. Böylece kira ilişkisi başladıktan sonra ortaya çıkabilecek “Ben böyle anlaşmamıştım” veya “Sözleşmede böyle yazmıyordu” şeklindeki uyuşmazlıkların önlenmesi kolaylaşabilir.

Bakanlık tüm kira sözleşmelerini e-Devlet’e taşımaya hazırlanıyor

Hazine ve Maliye Bakanlığı, kira sözleşmelerinin tamamının e-Devlet üzerinden yapılmasını zorunlu hale getirecek bir çalışma da yürütüyor.

Uygulamanın kapsamının genişletilmesi, kira piyasasının daha düzenli biçimde izlenmesine de imkan sağlayabilir. Dijital ortamda toplanan verilerin kira gelirlerinin takibi ve vergi kayıplarının azaltılması açısından da kullanılması bekleniyor.

“Gerçek kira bedeli denetlenmeli”

Tüketici Hakları Derneği Genel Başkanı Ergün Kılıç, uygulamanın ev sahibi ve kiracı arasındaki ilişkilerin daha güvenli ve şeffaf hale getirilmesi açısından önemli olduğunu belirtti.

Kılıç, elektronik sözleşmeyle kira bedeli, depozito, ödeme tarihi ve sözleşmenin başlangıç-bitiş tarihleri gibi önemli bilgilerin kayıt altına alınacağını belirterek, bunun ileride yaşanabilecek anlaşmazlıkların çözümünde önemli bir dayanak oluşturabileceğini ifade etti.

Ancak elektronik sözleşmenin tek başına yeterli olmadığını vurgulayan Kılıç, sözleşmede belirtilen kira bedeli ile gerçekte ödenen tutarın farklı olup olmadığının da denetlenmesi gerektiğini söyledi.

Kılıç ayrıca elde edilen verilerin yalnızca vergi takibi amacıyla değil, Türkiye’nin konut ve kira piyasasının daha doğru analiz edilmesi ve kalıcı çözümler geliştirilmesi amacıyla da değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.

Ev sahibi ve kiracının hakları dijital ortamda kayıt altında

Elektronik sözleşme, kiracılar açısından bakım, onarım, aidat ve depozito gibi konularda üzerinde anlaşmaya varılan şartların belgelenmesini sağlıyor.

Ev sahipleri açısından ise kira ilişkisinden doğan hak ve sorumlulukların kayıt altına alınması, olası uyuşmazlıklarda tarafların elini güçlendirebilir.

Kılıç, emlak danışmanlarının görev ve sorumluluklarının da açık şekilde belirlenmesi gerektiğine dikkat çekerek, sistemin vatandaşlar açısından ek bürokrasi veya maliyet oluşturmaması gerektiğini söyledi.

Özellikle e-Devlet kullanımında güçlük yaşayan yaşlı vatandaşların işlemleri kolaylıkla gerçekleştirebilmesi için teknik destek sağlanması gerektiğini belirten Kılıç, kişisel verilerin korunmasının da kritik önem taşıdığını ifade etti.

Kira sözleşmelerinin e-Devlet üzerinden yapılmasının önemli bir adım olduğunu belirten Kılıç, sistemin başarısının yalnızca sözleşmelerin dijitalleştirilmesine değil, kira piyasasında güven, şeffaflık ve tarafların haklarının korunmasına bağlı olduğunu vurguladı.

AA

Para değerini koruyacak

Normal şartlarda evi kiralayanlar parayı mülk sahibine elden veriyor. Ama Temmuz 2012’deki yasal düzenlemeyle depozito garanti altına alındı. Buna göre; güvence olarak belirlenen depozito bedeli, kiracı, kiraya verenin onayı olmadan çekilmeyecek şekilde vadeli mevduat hesabına yatırılacak. Kira süresince elde edilecek faiz geliri depozitoya eklenecek. Sözleşme bittikten sonra banka, iki tarafın rızasıyla bu parayı geri verecek.

Kafasına göre çıkaramaz

Yasaya göre; ev sahibi, kira kontratının süresi dolmadan kiracıyı evden çıkaramaz. Kontrat süresi bitimine bir ay kala ev sahibi, kiracısına ihtarname çekmediği sürece, önceki kontrat kendiliğinden yenilenir ve süresiz kontrat niteliğine dönüşür. Kiracı, kiraladığı evden yeteri kadar yararlanamazsa yani evin sorunları varsa kontrat süresinin dolmasını beklemeden haklı gerekçesini bildirerek evden çıkabilir.

Erken tahliye hakkı var

Kiracıları koruyan diğer düzenleme erken tahliyelerle ilgili. Yasada erken tahliyede, taşınmazın bilirkişi tarafından belirlenecek kiraya verilebilme süresi kadar kira ödeme borcu öngörülüyor. Bu ne demek? Örneğin; evi kiralayalı 2 ay oldu, kontrat 1 yıllık. Bu durumda evin yeniden kiraya verileceği makul bir süre (2 ay gibi) belirleniyor. Böylece kalan 10 aylık kira bedeli yerine 2 aylık kirayı ödeyip evi tahliye etmek mümkün oluyor.

Posta