Konut Geliştiricileri ve Yatırımcıları Derneği (KONUTDER) Başkanı Altan Elmas, bankaların konut kredisi faizini aylık yüzde 0.98’e düşüren ve müteahhitlerin yüzde 20 uyguladığı kampanya sona ermesine rağmen evde alım fırsatlarının devam ettiğini söyledi. Temmuz ve ağustos aylarında mevsim etkileriyle görülen durgunluğun da etkisiyle bu maliyetlerin fiyatlara yavaş yavaş yansıyacağını belirten Elmas, “Artan maliyetleri firmalar yavaş yavaş yansıtacaklardır. Eylül ayına geldiğimizde fiyatlarda yüzde 10’luk bir artış olur. O yüzden tüketiciler için bu aylarda alım fırsatı devam ediyor” açıklamasında bulundu.

Demir fiyatları % 65 arttı

İnşaatın türüne göre toplam inşaat maliyetinin yüzde 15 ile yüzde 30’luk kısmı demir maliyetinden oluşuyor. Bu nedenle inşaat demiri fiyatlarındaki artış inşaat maliyetlerini artırıyor. Demir Ocak 2017’de bin 870 lira seviyesinde iken bugün 3 bin 100 liraya çıktı. Öte yandan Ocak 2018’de 170 lira civarında seyreden çimentonun tonu şimdi 250 liraya çıktı. Altan Elmas, PVC, mekanik, elektronik malzemeler gibi dolara endeksli tüm ürünlerde artış yaşandığını belirterek, “Gayrimenkul firmaları maliyet artışlarını henüz fiyatlara yansıtmadı. Vatandaşlarımız bu fırsattan çok iyi yararlanmalı” diye konuştu.

‘80 bin kişi kredi talebinde bulundu’

Önümüzdeki dönemde bankaların tekrar faizleri yüzde 1’in altına indirip indirmeyeceği henüz net değil. Ancak görülen o ki sektörde biriken stoku eritip, konut satışlarını, doğrudan ve dolaylı olarak da ekonomiyi canlandırması beklenen kampanya amacına ulaştı. Altan Elmas, sadece kamu bankalarının 40 bin kişiye konut kredisi verdiğini belirtti.

‘Ortalama 300 bin TL’

Konut kredisi kullananların çektiği kredi tutarının ortalama 170-180 bin lira civarında olduğunu belirten Elmas, “Vatandaşların ortalama 300 bin liralık ev aldığı görülüyor. Bu da kampanyanın piyasada 12 milyar liralık bir hacim yaratığını ve konut satışlarını yeniden canlandırdığını gösteriyor” diye konuştu. Elmas bankalara gelen talebin ise 80 bin kişi olduğunu bildirdi. Bu da bize gösteriyor ki faizler psikolojik sınır olan yüzde 1’in altına inince ev alma talebini erteleyen vatandaş harekete geçiyor.

Habertürk/Erdem Aktürk

Çelik İhracatçıları Birliği, “Dünyanın ikinci büyük ihracatçısı olduğumuz inşaat çeliğinde tehlike çanları çalıyor. Müteahhitlerin ‘Demir fiyatları arttı, bittik, mahvolduk’ veryansınları sonucu inşaat çeliği ithalat vergisinin sıfırlanması çelik sektörüne ağır bir darbe indirdi” görüşünü savunurken, müteahhitler fiyatların yurtdışında da pahalı olduğunu dile getiriyor.

‘Çelik ihracatçıları açıklama yapacak’

Konuyu gündemine alan Çelik İhracatçıları Birliği yarın, sıfır verginin Türkiye’nin çelik üretimi ve ihracatını nasıl etkileyeceği konusunda basın toplantısı düzenleyecek. İnşaat Müteahhitleri Konfederasyon Başkanı Tahir Tellioğlu, gümrük vergisinin kaldırılmasının olumlu bir adım olduğunu fakat piyasadaki fiyatları etkilemeyeceğini savundu. Demir fiyatlarının, şu an yurtdışında da pahalı olduğunu anlatan Tellioğlu, “Demir fiyatları şu an yurtdışında Türkiye’den daha pahalı. İçerdeki demir üreticisi de oradaki fiyatları baz alıyor. Bu yüzden yurtdışına satıyor. Sektör olarak beklentimiz ihracata yüzde 20 oranında kısmi vergi getirilmesi. Böylece içerdeki fiyat ortalaması dengede tutulabilir” değerlendirmesinde bulundu. DKY İnşaat Yönetim Kurulu Başkanı Ali Dumankaya da vergi oranın sıfırlanmasıyla fiyatların en azından 2 bin TL’nin altına düşmesini temenni ettiklerini dile getirdi.

52 bin ton ithalat yapıldı

SteelData verilerine göre, inşaat demiri ithalatı, 2017’nin Ocak-Kasım döneminde 52 bin ton oldu. Antalya İnşaat Müteahhitleri Derneği Başkanı Deniz Karataş da Türkiye’nin yıllık 9.4 milyon ton demir tükettiğini belirterek, “Ocak -Kasım 2017 arasında 52 bin ton ithalat gerçekleştirildi. Bu durum ne kadar dengeleyici olabilir hep birlikte göreceğiz” dedi. Söz konusu verilere göre 2016 yılında 16.1 milyon ton inşaat demiri üreten Türkiye, 9.4 milyon ton tüketirken 6.7 milyon ton ihtiyaç fazlası üretim gerçekleştirdi.

Gazete Habertürk/Erdem Aktürk

İnşaat sektöründe, son 15 yıllık dönemde milyarlarca dolar tutarındaki projelerin başarı ile hayata geçirildiğini belirten Yeltekin, demir ve yassı çelik ürün fiyatlarında son aylarda meydana gelen zamlarla sektör temsilcilerinin çok zor durumda kaldığını ifade etti.

Yılbaşından beri geçen 11 aylık süre zarfında, %50 oranında bir artış gerçekleştirildiğini vurgulayan Yeltekin, 2017 yılı Ocak ayında, Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca açıklanan inşaat demiri yapımının; malzeme, işçilik, %25 yüklenici kârı ve genel giderler dâhil birim fiyatı, yaklaşık 2500 TL / ton + KDV iken, bugünkü tarih itibariyle başka hiçbir gider dahil edilmeden, sadece demir malzemesinin birim fiyatı, yaklaşık 2200 TL / ton +KDV seviyelerinde. Demir fiyatlarındaki yukarı yönlü artış trendi halen daha devam ediyor. Son bir yıllık sürede, inşaat demirindeki fiyat artış oranı % 70 düzeyinde, yılbaşından bu yana olan periyottaki artış oranı ise %50 seviyelerinde gerçekleşti” dedi.

Büyük bir tezat söz konusu

Yapılan düzenlemelerin ardından konut inşaatlarındaki toplam yapım maliyetlerinin arttığını söyleyen Yeltekin, “Sadece demirdeki bu aşırı fiyat artışının, konut inşaatlarındaki toplam yapım maliyetini yılbaşından bu yana %8 oranında, sanayi tipi inşaatlarda ise %5 seviyelerinde arttırdığı hesaplanıyor. Bu durum, gerek devlet yatırımları gerekse özel sektör projelerinde, ilk baştaki tüm maliyet hesaplamalarının ön görülemeyen şekilde bozulmasına neden oluyor. Söz konusu yüksek fiyata rağmen istenilen ebatlarda demir malzemesinin rahatlıkla bulunamaması da başka önemli bir sorun olarak karşımıza çıkıyor. Ülkemizin, dünyanın en büyük inşaat demiri ihracatçılarından olması, bu durumu açıklamakta büyük bir tezat oluşturuyor.” diye konuştu.

Haksız rekabet ve fiyat artışının üzerine gidilmeli

Demir fiyatlarındaki artışın döviz kurunda meydana gelen yükselme sebebiyle meydana geldiğini vurgulayan Yeltekin, “Demirin ham maddesi olan hurda, demir ve demir cevheri fiyatlarının dövize bağlı olarak yukarı doğru çıktığı malum. Buna ek olarak; demir üreticilerinin, ürünlerini daha çok ihracat ile satmaya yönelmesi ve gerçek üretim kapasitelerinin altında imalat yapması, demir fiyatlarının artmasında bir diğer önemli etmen olarak karşımıza çıkıyor. Bakanlıklarımızın ve Rekabet Kurumunun, demir üreticilerinin geçen seneye göre üretim kapasiteleri dahilinde yaptıkları toplam demir üretimini ve o tarihlerdeki enerji tüketim miktarlarını, bugünkü değerler ile kıyas ederek meydana gelen haksız rekabet ve fiyat artışının üzerine gitmesi gerektiği kanaatini taşıyoruz.” değerlendirmesinde bulundu.

Hükümetimizden acil bir çözüm bekliyoruz

Yeni düzenlemelerle söz konusu mağduriyetlerin giderilmesi gerektiğine değinen Yeltekin, “Devletimiz tarafından, 2008 yılında hazırlanmış olan “Demir Fiyat Farkı Kararnamesi”ne benzer bir çalışma ile bilhassa kamuya iş yapan firmaların söz konusu mağduriyetlerinin giderilmesi sağlanmalı. Özel sektör ve kamuya yapılan işlerdeki inşaat demiri fiyatlarında da geçici bir süre için bile olsa, hammadde ve nihai tüketiciye satılan demir fiyatlarında bir KDV indirimi uygulanmasını en hızlı ve somut atılabilecek adımlar olarak görüyoruz. Ayrıca bu konuda kalıcı çözümler üretilmesi gerektiğine inanıyoruz.” şeklinde konuştu.

Demir fiyatlarındaki artış sorununun, çözülmemesi halinde kademeli olarak büyük bir soruna yol açacağının altını çizen Yeltekin, “Kamu ve özel sektör projelerinde, demir fiyatlarının fazlalığı ve ürün azlığı nedeniyle şantiyeler durma noktasına gelebilir. Böyle olumsuz bir durumun, artçı etkilerle birlikte inşaat sektörüne direkt ve diğer sektörlere de dolaylı olarak büyük ticari sorunlar oluşturacağı kanaatini taşıyoruz. Bu noktada hükümetimizin bu konuya ivedilikle çözüm getirmesi gerektiğine dair beklentimizi, kamuoyunun takdirine saygılarımızla sunuyoruz.” ifadelerini kullandı.

Şantiyeler duracak

5 Federasyona bağlı 120 bin üyenin iş durdurma ve paydos çağrısı için kendilerinden izin istediklerini belirten Tellioğlu, “Konfederasyon olarak; bağlı birliklerden gelen iş durdurma çağrısına, Ekonomi Bakanımız Nihat Zeybekçi’yle istişare halinde kalarak, 15 gündür direndiğimizi, fakat 9 Haziran’a kadar demir fiyatlarında aşağı yönde somut bir iyileşme olmadığı ve tedarikinin kolaylaşmadığı taktirde üyelerimizden ve birliklerimizden gelen yoğun talep üzerine Konfederasyon Yönetiminin birlik ve federasyon başkanlarımızla son bir istişare yaparak, muhtemel bir iş durdurma ve paydos çağrısı yapacağımızı ve bu paydosun daha geniş kitlelere seslenerek desteklenmesine yönelik çağrıda bulunacağımızı üzülerek kamuoyu ile paylaşıyoruz” dedi.

“KDV’nin yüzde 18’den yüzde 9’a düşürülmesini talep ediyoruz”

İnşaat Müteahhitleri Konfederasyonu olarak, Zeybekci’den, demirdeki aşırı fiyat artışına bir an önce müdahale etmelerini istediklerini söyleyen Tellioğlu, “Demir fiyatlarını düşürme noktasında çeşitli enstrümanları kullanmak mümkün. Bunlardan çözüm bulamadıkları takdirde demirdeki KDV’nin yüzde 18’den yüzde 9’a düşürülmesini talep ediyoruz” dedi.

“Demirin alternatifi yok”

Türkiye’nin dünyada demir üreticisi olarak ilk 5’e girmesine rağmen, Türkiye’deki demir kıtlığına, demir fiyatlarındaki aşırı yükselişine anlam veremediklerini belirten Tellioğlu, “Son 4 ayda kilosu 1600 liradan 2 bin 100- 2 bin 250 liraya geldi. Demir üreticileri isteyene istediği kadar demir temin edilebileceklerini söylerken piyasada durum bunun tam tersi. Şimdi alırsan kilosu 2 bin 200 lira, 45 gün beklersen 2 bin lira deniyor. Haliyle firmalar da fiyatın rayına oturmasını bekliyor. Bir de demirin 8’lik, 10’luk, 12’lik, 14’lük 16’lık türleri var. Bunların bir kısmı var bir kısmı yok. İnternetten ihale ile satış oluyor. 1-2 saatlik sürede talep topluyorlar. Kimsenin haberi yok ki talep etsin. Sonra üretici iç piyasada talep yok diyor, oysa ciddi oranda bekleyen talep var. Ülkenin lokomotifi inşaat, inşaatın ise demir. Bu ürünün alternatifi yok” dedi.

‘Sorun yok’

Türkiye Çelik Üreticileri Derneği Başkanı Fuat Tosyalı, demir tedarik etmede sorun olmadığını söyledi. Birkaç hafta önce inşaat sektöründen birden yoğun talep geldiğini ve kısa dönem sorun olduğunu belirten Tosyalı, “Şimdi demir bulamıyorum diyen dürüst davranmıyor. Yarın sabah 500 ton istiyorum dersen olmaz. Planlama yapıp ona göre davranmalısın. Demir üreticisinde 2200 lira fiyatta yok. Bizde kilosu 1900 lira” dedi.

Hürriyet