CNR EXPO Yeşilköy Fuar Merkezi’nde yapılan Zirve kapsamında düzenlenen “Gayrimenkul yatırım ortaklıkları ve gayrimenkulün finansmanı” konulu panelde, bir yatırım aracı olarak gayrimenkul ele alındı. Panelin moderatörlüğünü yapan Omurga Portföy Genel Müdürü Oğuz Kösebay, gayrimenkul yatırım ortaklıklarının uzun senelerdir Türkiye’de olduğunu ve 2014’ten bu yana da gayrimenkul yatırım fonlarının kurulmaya başlandığını söyledi. Kösebay, GYF’lerin tasarruf ve yabancı yatırımcıyı cezbetmesi açısından sermaye piyasalarını hareketlendirdiğine dikkat çekerek, “Gayrimenkul ve gayrimenkule dayalı ürünleri en iyi şekilde tanıtarak Türkiye’deki varlıkları ve tasarrufları daha çok büyütebileceğimizi öngörüyoruz. Sektörün bir tanıtım atağına ihtiyacı var” dedi.

Türk Rating Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Gülnur Üçok ise gayrimenkul yatırım ortaklıklarının çok güçlü öz kaynaklara sahip olmasına rağmen yaklaşık 14 milyar dolarlık borçlanmaları olduğunu vurguladı. GYO’ların kendilerini çok iyi tanıtması gerektiğinin altını çizen Üçok, “Piyasada yeterli tanındıklarını düşünmüyorum. Gayrimenkul ve müteahhit kimliği ön planda. Aslında SPK tarafından denetlenen, inşaat yapmaları yasak olan şirketler. Ancak algı ve kimlik sorunu var. GYO’ları özellikle tahvilleri alan fonlara çok daha iyi tanıtmak gerekiyor” dedi.

Haluk Sur: “Potansiyel değerlendirilmiyor”

Forum İstanbul Başkanı Haluk Sur da gayrimenkul yatırım ortaklıklarının Türkiye’de önemli aşamalardan geçtiğine dikkat çekerek, şunları söyledi: “Türkiye’de deprem riskine karşı yenilenmemiş konut stoğu var. İlk dönem GYO’larda 30-40 milyon dolarlık halka arz büyüklüğüne piyasa bunu kaldıramaz deniyordu. Gayrimenkul yatırım ortaklıkları ile çok önemli bir dönem başladı. Avrupa’da Belçika ve Fransa’dan sonra GYO’yu ilk uygulayan ülkelerden birisi Türkiye oldu. Bugün itibariyle Borsa’ya kote 32 tane GYO bulunuyor. Türkiye’de özel, kamu ve altyapı dahil olmak üzere gayrimenkul sektörü 140 milyar dolarlık pazar büyüklüğüne sahip. Potansiyelimiz var ancak yeterli düzeyde değerlendirilmiyor. Uluslararası kurumsal yatırımcıların o hisse senetlerine yatırım yapması adına ciddi portföy büyüklükleri gerekiyor.”

Gayrimenkul yatırım fonları hakkında bilgi veren PwC Ortağı Umurcan Gago da “Sermaye piyasalarımız gelişmeyince gayrimenkulde alternatif finansman aracı bulmamız çok güç. Vergi teşvikleri oldukça yüksek, mevzuatta sıkıntı yok. Sermaye piyasalarına yatırım alışkanlığı artmalı. Yaptığımız ankette “İstanbul’un finans merkezi olması için ne beklerdiniz?” sorusuna “Finans merkezi ile gayrimenkul bağı tamamen kopartılmalı” cevabını aldık. Bu cevap üzerine düşünülmesi gerekiyor” dedi,

Şinasi Bayraktar:”Kat Mülkiyeti Kanunu yenilenmeli”

Türkiye Değerleme Uzmanları Birliği(TDUB) Başkanı Şinasi Bayraktar, kırsal alanlarda miras problemlerinin artışa geçtiğini ve bu nedenle gayrimenkullerin yatırım anlamında yeterince kullanılamadığını dile getirdi. Kentsel alanlarda ise mekânsal planlama konusunda çok başlılık bulunduğunu aktaran Bayraktar, “Planlama konusunda tek bir otorite yok. Kat mülkiyetine konu olan 12 milyon gayrimenkulümüz var. Kat mülkiyetine ilişkin problemler artacak, bu nedenle 1965 yılında çıkarılmış Kat Mülkiyeti Kanunu’nu gözden geçirilip günün ihtiyacına göre düzenlememiz gerekiyor” diye konuştu.

CNR Emlak İstanbul Zirvesi’ne Çevre ve Şehircilik Bakan Yardımcısı Mehmet Ceylan, TOKİ Başkan Yardımcısı Mehmet Özçelik, Türkiye Müteahhitler Birliği Başkanı Mithat Yenigün, Konutder Başkanı Altan Elmas, Türkiye Varlık Fonu Başkan Vekili Himmet Karadağ, İNDER Başkanı Nazmi Durbakayım gibi sektörün önde gelen isimlerinin yanı sıra God Father of Green” (Yeşilin Babası) Jerry Yudelson açılış konuşmasında sürdürülebilir şehirciliğin geleceği ile ilgili tecrübelerini paylaştı.

CNR Emlak Zirvesi açılışında konuşma yapan Çevre ve Şehircilik Bakan Yardımcısı Mehmet Ceylan, “Ülkemizin lokomotif sektörlerinden olan gayrimenkul sektörünün sorunları tartışıp, sektörün beklenti ve önerilerini almaya çalışacağız. 2000’li yıllarda gayrimenkul sektörüyle ilgili oldukça az fuar ve zirveler düzenleniyordu son zamanlarda bu sayı oldukça arttı. Son 15 yılda önemli gelişmeler yaşanan gayrimenkul sektöründe Dünya’da örnek teşkil edecek gayrimenkul projelerimiz bulunuyor bu da hükümetimizin inşaat sektörüne verdiği önemi gösteriyor. İnşaat sektörünün 2017 yılının ilk 6 aylık döneminde milli gelirdeki payı yüzde 8.6’dır. Gayrimenkul sektörünün başarılı olmasının, sektöre yatırımların artmasının sebepleri arasında ülkemizde milli gelirin yükselmesi birinci sırada yer alıyor. İkinci bir sebep ise şehirleşme alanında yaşanan gelişmelerdir. Sanayileşme sonucu Türkiye’de şehirlerde yaşayan nüfus artış oranı 1950’li yıllarda bu artış yüzde 20 iken su an yüzde 90 seviyelerine geldi. 3. olarak kentsel dönüşüm çalışmaları yer alıyor. Hükümet ve Bakanlık olarak kentsel dönüşüm çalışmalarına önem veriyoruz. Son olarak da özelikle yabancı yatırımcıların ülkemizde mülk edinmesini kolaylaştırdık. Körfez bölgesindeki yatırımcıların ülkemize yaptığı yatırımları hız kazandı” diye konuştu.

Yılın ilk 9 ayında 1 milyondan fazla konut satıldı

Dünya ile rekabette konut sektöründe ki başarıya değinen TOKİ Başkan Yardımcısı Mehmet Özçelik, “Dünya rekabet arenasında Türkiye olarak en başarılı olduğumuz sektör emlak ve gayrimenkul sektörüdür. Bilindiği gibi inşaat sektörü alt sektörleriyle birlikte 300 sektöre hizmet ediyor. 2017 yılının ilk yarısında inşaat sektörü yüzde 6.4 oranında büyüdü. Eylül ayı sonu itibariyle Türkiye’de toplam 1.030.448 konut satıldı. Geçmiş yıllara oranla bu rakam rekor kıracak gibi görünüyor. Son 10 yılda Türkiye malzeme ve mimari açısından son derece önemli yapılar ortaya çıkarmaya başladı. TÜİK’in açıkladığı verilere göre yapı ruhsatı verilen bina sayısı yüzde 32, daire sayısı ise yüzde 57 artmıştır. Türkiye’de konut sahipliği oranı yüzde 61, kiracı sayısı ise 3.7 milyon. Bu Türkiye yatırım cazibesini koruyor. Devletimiz yatırımcılara büyük kolaylıklar sunuyor. Türkiye’de yatırım yapanlar her zaman kazanmıştır ve kazanmaya devam edecektir” dedi.

Binalarda teknoloji kullanımı arttıkça enerji verimliliği de artacak

2. CNR Emlak Zirvesi’nin keynote konuşmacısı olan yeşil binalar üzerine 14 kitap yazan, 25 yıllık tecrübesi ile LEED sisteminde yaklaşık 4000 inşaat sektörü profesyonelini eğiten, ‘yeşilin babası’ lakaplı Jerry Yudelson ise “Sürdürülebilir Şehirciliğin Geleceği’’ ana başlıklı konuşmasını gerçekleştirdi. Yerli ve yabancı katılımcılar tarafından büyük bir ilgiyle izlenen Jerry Yudelson, “Sertifikasyon büyüme hızı yavaşlayacak, enerji verimliliği asıl nokta olacak, sıfır net enerji binaları yükselişe geçecek, derecelendirme sistemleri yarışacak, güneş enerjisi yükselişe geçecek, asıl vurgulanan nokta su olacak” şeklinde yeşil bina mega trendlerini sıraladı. Yeşilin Babası lakaplı Yudelson, “Teknolojinin hızlı bir şekilde büyümesi ve her yıl daha da ucuzlama eğilimi, ticari gayrimenkul sektöründe büyük ölçekli adaptasyonun gerçekleşeceği ‘taşma noktası’na hızla ulaşıyor. Aynı şekilde, Ortadoğu’daki su kıtlığı, karbon emisyonlarının azaltılması için ulusal taahhütler, ucuz güneş ve rüzgâr enerjisinin kullanılabilirliği ve hızlı konuşlandırılması da (özellikle Türkiye gibi güneşli ülkelerde) dâhil olmak üzere küresel iklim değişikliği nedeniyle yoğunlaşan eğilimler ve mevcut binalardan enerji düşüşünün çok daha önemli hale gelmesi gerektiğine dair artan bir kabul var” dedi.

“Cumhurbaşkanımızın yeşil mesajını aldık”

Türkiye’nin lokomotif sektörleri olan emlak ve gayrimenkul sektörlerinin küresel pazara tanıtımının bir ülke meselesi olduğuna vurgu yapan CNR Holding Genel Koordinatörü Cem Şenel, “Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan geçtiğimiz günlerde Şehircilik Şurası’nda çok önemli bir konuşma yaptı. Başta İstanbul olmak üzere birçok şehrimizin yeşilden uzaklaştığını ve betonlaşmanın önüne geçilmesi gerektiğini açık bir şekilde dile getirdi. Cumhurbaşkanımızın bu mesajları bir anlamda CNR Emlak Fuarı’nın ana temalarından biriyle örtüşüyor. Zirve’mizin keynote konuşmacısı olan Yeşilin Babası lakaplı Jerry Yudelson, “Sürdürülebilir Şehirciliğin Geleceği’’ başlıklı konuşmasında yeşil binaların insan hayatındaki önemi ve yeşil binaların geleceğinin yanı sıra yatırımcılara yeşilden nasıl para kazanacaklarını hakkında bilgi verdi. Bu yıl 2.sini düzenlediğimiz CNR Emlak Zirvesi’ni sektördeki dinamiklerin ele alındığı çok önemli bir platform olarak görüyoruz. Aralarında Rusya, İran, BAE, Suudi Arabistan, Katar başta olmak üzere 25’in üzerinde ülkeden yatırımcıları ağırladığımız CNR Emlak Fuarı’nın bu yılki yeni hedef pazarları Kuzey Afrika, Ukrayna, Azerbaycan, Gürcistan, Pakistan, Afganistan, Cezayir ve Fas oldu. Fuar, Türkiye’nin en önemli projelerini aynı çatı altında buluşturdu” diye konuştu.

Konut satışlarında yüzde 10 artış

Konut satışlarında yılık bazda yaşanan artışa vurgu yapan Türkiye Müteahhitler Birliği Başkanı Mithat Yenigün, “Türkiye’de toplam inşaat sektörünün yarısını oluşturan konut sektöründe ivme hızlanmakta. Konut satışında yıllık bazda yüzde 10’luk bir artış oldu. Bu artışlarda tapu harcı ve KDV indirimlerinin etkisi oldu. Spot erime hızı düşmektedir. Gayrimenkul yatırımlarında alım tercihlerini, kredi riski, kur riski, finansman gibi birçok unsur etkiliyor. Talep ertelenmesinin önüne geçmek üzere kampanyaların devam etmesi önem arz ediyor. Kentsel dönüşümü bütünsel bazda düşünerek, kentsel alt yapı, yeşil alan gibi bölge halkının da ihtiyaçlarını karşılayarak hayata geçirmeliyiz” dedi.