Emeklilik fonunun

Türkiye’nin en büyük mesleki emeklilik fonu olan OYAK, halka açık beş çimento şirketini, yurt içi – yurt dışı stratejik planları ve çimento sektöründeki hedefleri doğrultusunda “OYAK Çimento” markası ile tek çatı altında birleştirdi. 2019 yılının son çeyreğinde birleşme görüşmelerine başlayan Adana Çimento, Bolu Çimento, Aslan Çimento, Ünye Çimento ve Mardin Çimento; 15 Mayıs 2020 itibarıyla tek çatı altında altında faaliyetlerine güçlü bir şekilde devam edecek.

Faaliyet gösterdiği sektörlerde yarattığı değer, tasarruf imkanlarını değerlendirme ve güçlü bilanço yapısı ile ön plana çıkan OYAK, attığı bu önemli adımla Çimento Beton Kağıt Grubu’nun uluslararası finansal piyasalara erişim olanaklarını daha da artırmayı hedefliyor.

“Grubumuzun istikbaline yeni bir ufuk çiziyoruz”

Konuyla ilgili değerlendirmede bulunan OYAK Genel Müdürü Süleyman Savaş Erdem, “OYAK olarak, uluslararası finansal piyasalara yön veren stratejik sektörlerde, küresel çapta milli üretim gücüne sahip öncü oyuncu olmanın öneminin farkındayız. Bu noktada, OYAK’ın ve ülkemizin hedeflerine katkı sağlayacak hamleleri arka arkaya hayata geçiriyoruz. Beş şirketimizi tek çatı altında birleştirerek, grubumuzun istikbaline yeni bir ufuk çiziyor; kârlılık ve sürdürülebilir büyüme hedeflerimiz doğrultusunda önemli bir adım atıyoruz. Bu gelişmenin OYAK’a ve ülkemiz ekonomisine fayda sağlayacağına inanıyor, üyelerimizin birikimlerini doğru hamlelerle değerlendirirken, yabancı ortaklarımız ile beraber milli ekonomiye katkı sağlamayı hedeflediğimizi ifade etmek istiyorum” dedi.

En büyüğü oldu

OYAK, 2018 yılında, dünyanın en büyük çimento şirketlerinden Taiwan Cement Company ile yaptığı ortaklıkla ve 2019 yılında da Avrupa’nın en büyük çimento markalarından CIMPOR’u bünyesine katarak, sektörde birçok başarıya imza atmıştı. OYAK, gerçekleşen bu birleşme hamlesiyle Türkiye’nin çimento sektöründeki liderliğini pekiştirdi.

Geçen yıl sektör çok zorlandı

Çimento sektöründe işverenler toplu sözleşmeyi yüzde 12,84 gibi bir zam oranı ile tamamladı. Ancak sektör oyuncularının dertleri arasında işçilerle yaptıkları toplu sözleşmeler son sıralarda yer alıyor. Yavaşlayan inşaat sektörü nedeniyle azalan satışlar, artan enerji maliyetleri ve ABD’nin ek vergileri, sektör oyuncularını 2019 yılında bir hayli zorladı. 2020 için de çok ciddi bir fark beklenmiyor.

Yıllık üretim yüzde 21 düştü

Türkiye Çimento Müstahsilleri Birliği (TÇMD) verilerine göre 2019 yılında çimento üretimi bir önceki yıla göre yüzde 21’lik bir düşüşle 57 milyon ton oldu. Yıl içinde iç satışlar, yüzde 29 oranında düşüşle 45 milyon ton olarak gerçekleşti. Sektör, geçtiğimiz yıl yaşanan daralmayı görece rahat atlatabilmek için ihracata yöneldi. Üretiminin yüzde 20’sini ihraç eden sektör, bugün Vietnam’dan sonra dünyanın en büyük ikinci ihracatçısı konumunda.

2019 yılında toplam 23 milyon ton çimento ve klinker ihracatı yapan sektör, 2018 yılma göre yüzde 44 artışla 877 milyon dolarlık ihracat gerçekleştirmiş oldu. En çok ihracat yapılan ülke ise ek vergiler getirmiş olmasına karşın halen ABD. Hemen ardından ise İsrail ve Gana geliyor. Serdar Şardan, “Bundan sonraki süreçte ürün değil üretici ihraç etmeye çalışıyoruz” diyor ve başta ABD olmak üzere üreticilerin yurt dışı pazarlardaki üretim çalışmalarına dikkat çekiyor.

İhracat arttı ama…

İhracat, çimento sektörü için önemli olsa da yükte ağır pahada hafif bir ürün olan çimentonun ihracatının sektörün parlak bir yıl geçirmesini sağlamayacağı aşikar; özellikle de enerji maliyetlerinin ciddi oranda arttığı ve sektörün yavaşlayan ekonomi nedeniyle bu maliyetleri fiyatlarına yansıtamadığı bir dönemde.

Ancak sektör oyuncuları 2020’den biraz daha umutlu. TÇMB Yönetim Kurulu Başkanı Dr. Tamer Saka, “Konut satışları 2020 yılı Ocak ayında bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 55,8 oranında artarak 113 bin 615 olmuştur. Konut sektöründe yaşanan bu canlanmayla birlikte sektörümüzün iç satışlarının pozitife döneceğini umut ediyoruz” diyor.

Beton yollar kurtarıcı olabilir

Kamunun altyapı çalışmaları da sektör için hareketlilik yaratabilir. Sektör, uzun yıllardır dile getirdiği ancak çok fazla yol alamadığı beton yollar konusunda da kamu tarafında ilerleme bekliyor. Asfalt yollara oranla yüzde 39 daha ucuz ve beş kat daha uzun ömürlü olduğu bilinen beton yollar, TÇMD raporuna göre her yıl harcanan 2 milyar TL’lik bakım onarım masrafını ortadan kaldırabilir.

Serdar Şardan, bugün için beton yolların seçenekleri arasında yer almasının bile önemli bir gelişme olduğunu dile getirirken özellikle belediyelerin bu konuda daha istekli olduğunu belirtiyor.

Çalışanlara ek güvence

Diğer taraftan sektör, çalışan sağlığı konunda da yeni adımlar atıyor. Türkiye’nin üçüncü büyük işveren sendikası konumundaki ÇEİS, Aslan Çimento’da bulunan İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitim Merkezi’nde insan kaynaklarının niteliklerini artırmaya çalışıyor. Sektör son 10 yılda iş sağlığı ve güvenliğine 150 milyon TL’nin üzerinde yatırım yaptı ve bunun sonuçlarını da alıyor. Yatırımlarla birlikte geçtiğimiz 10 yılda çalışan sayısında yüzde 20, klinker üretim kapasitesinde yüzde 30 oranında artış yaşanırken, gün kayıplı kaza sayısında yüzde 18, kaza sıklık oranında yüzde 16 ve kaza ağırlık oranında ise yüzde 84’lük düşüş gerçekleşti.

Sinan Koparan -Bloomberg Businessweek

Toplantı; Türkiye Çimento Müstahsilleri Birliği Yönetim Kurulu Başkanı Nihat ÖZDEMİR ve Çimento Endüstrisi İşverenleri Sendikası Başkanı Suat ÇALBIYIK’ın katılımıyla 4 Temmuz Perşembe günü saat 10.00-12.00 arasında gerçekleştirilecek.

4 Temmuz 2019 Perşembe
10.00
Çırağan Sarayı

Geçen yıl iç satışta Ege Bölgesinde artış yaşandığını belirten Özdemir, “2018 sonu itibarıyla ülke çapında faaliyet gösteren 54 entegre tesiste yaklaşık 90 milyon ton kapasiteye ulaştık. Avrupa’nın lideri, dünyanın ilk 4 ülkesi içinde yer alan sektörümüzün ihracatta gücünün arttığını görüyoruz. 2019 yılına, bu konuda bizleri çok sevindiren bir gelişmeyle başladık. Bu gelişme; gümrük verilerine göre ocak ayı ihracatımızın miktar bazında yüzde 100’ün üzerinde, değer bazında ise yüzde 85 artmış olmasıdır.” şeklinde konuştu.

Özdemir, hükümetin başlattığı Enflasyonla Topyekun Mücadele Programı kapsamında çimento sektörü olarak ellerini taşın altına koyduklarını ve ellerinden gelen desteği sağlamaya devam edeceklerini söyledi.

‘Sektöre destek olacak’

Nihat Özdemir, 2018 yılında Türkiye ekonomisinin zorlu ve başarılı bir sınav verdiğini belirterek, “Hükümetimizin aldığı tedbirlerle ekonomimizin 2019’un 2. çeyreği ve sonrasında atağa geçeceğini düşünüyoruz.” dedi.

Yeni Ekonomi Programımda (YEP) açıklanan hedeflerin gerçekleştiğini kaydeden Özdemir, YEP’te açıklanan büyümeye paralel çimento sektörünün de yüzde 2-3 oranında büyümesini beklediklerini aktardı. Türkiye Emlak Katılım Bankası’nın kurulmasından mutluluk duyduklarını ifade eden Özdemir, bankanın, faaliyete başlamasıyla çimento sektörüne çok büyük destek olacağını vurguladı.

Özdemir, geçen yılın ilk 9 ayında kamu ve özel sektörün inşaat harcamalarının cari fiyatlarla 481 milyar lira olarak gerçekleştiğini, yine cari fiyatlarla yüzde 23 oranında büyüme yaşandığını kaydetti. Geçen yıl konut satışlarının yüzde 2,4 azalışla 1 milyon 370 bin adet olduğunu anımsatan Özdemir, aynı dönemde, yabancılara konut satışında yüzde 78 artış yaşandığına dikkati çekti. Özdemir, söz konusu gelişmelere bağlı olarak inşaat sektörünün 2019’un özellikle üçüncü ve dördüncü çeyreğinde toparlanmasını beklediklerini söyledi.

Günboyu

Çimentoya zam haberleri gündeme geldiğinde bir açıklama yapan MÜSİAD İnşaat Sektörü Kurulu Başkanı Reha Yeltekin, “Bu zam kararı ile sektöre ilave ağır yük yüklemek doğru değil. Çimentoya 2018 yılında yüzde 40’a yakın zam yapılmışken ve gevşeyen kurlarla beraber indirim beklerken, yapılan bu zamma anlam veremedik” diyordu.

Bu zamlar inşaat sektörünü rahatsız eden ve beklenmeyen bir gelişme olabilir. Ama çimento sektörü oyuncuları da uzun yıllardır çimento fiyatlarının düşük olmasından ve daralan kâr marjlarından rahatsız. “Elbette fiyat artışı, üstelik tek seferde yüzde 40’lara varan artış bizim istediğimiz bir sonuç değil. Ama şunu da unutmayın, Türkiye 10 yıldan fazla süredir çok düşük fiyatlardan çimento kullanıyor. Bu da sektördeki şirketlerin belini epey bükmüştü” diyor çimento sektöründen ismini vermek istemeyen bir üst düzey yönetici.

Enerji ithal

Bu yıl döviz kurlarındaki dalgalanmalar da hiç şüphesiz çimento sektörünü ciddi şekilde etkiledi. Bir birim çimentonun maliyetinin yaklaşık yüzde 70’ini enerji oluşturuyor. Hem elektrik hem de fırınlar için kullanılan yakıt (kömür-doğalgaz) bu enerji kalemini oluşturuyor.

Döviz kurundaki artışlar kömür maliyetlerini de artırdı. Zira sektör ithal kömüre bağımlı ve yerli kömürün düşük kalorisi nedeniyle bu önemli girdi Türkiye içinden karşılanmıyor. Yine doğalgaz ve elektriğe yapılan zamlar doğal olarak çimento üreticilerini de olumsuz etkiledi.

Akçansa ve Çimsa gibi sektörün önemli oyuncularını bünyesinde bulunduran Sabancı Holding Çimento Grubu tarafından zam haberleriyle ilgili yapılan açıklamada, “Topluluğumuz haberlerde bahsi geçen yüzde 40 oranında bir zam yapmayı planlamamaktadır” deniliyor. Ama aynı açıklamada, “Çimento üretiminin ana girdilerine yıl içinde meydana gelen artış nedeniyle fiyat ve üretim maliyeti arasındaki makas üretici aleyhine daralmıştır. Mevcut durumda işlerimizin sürekliliği ve global pazarlardaki rekabetçi konumumuzun korunabilmesi adına Ocak 2019’dan itibaren bazı fiyat düzenlemeleri kaçınılmaz bir hal almıştır” ifadeleri kullanılıyor.

Fiyat artışı baskı altında

Artan maliyetler, sektör oyuncularını kaçınılmaz bir şekilde, yüzde 40 oranında olmasa da fiyat artışına zorluyor. Basında son günlerde çıkan yüzde 40 oranında zam yapılacağı iddialarının aksine; 2018 yılının başından bu yana artan girdi maliyetlerinin çimento sektörüne olumsuz etkileri olduğuna dikkat çeken Türkiye Çimento Müstahsilleri Birliği (TÇMB) Yönetim Kurulu Başkanı Nihat Özdemir, “Elektrik maliyeti ise yine son iki yılda yüzde 76 yükseldi. Aynı dönemde kömür maliyetindeki artış oranı yüzde 182, petrokok maliyetlerindeki artış ise yüzde 170 oldu. Genel olarak da 2016 yılının başından Kasım 2018’in sonuna kadar olan sürede üretici fiyat endeksi yüzde 73 arttı. Buna paralel olarak, 2019 yılında yapılması planlanan fiyat düzenlemeleri gündeme geldi. Bu şartlarda maliyet artışlarına rağmen Enflasyonla Topyekun Mücadele Programı kapsamında sektör olarak yüzde 40 zam yapmayacağız” diyor.

2019 zor bir yıl olacak

Fiyat artışları çimento üreticileri için geçici bir süre rahatlık yaratabilir, ama onları zor bir yıl bekliyor gibi görünüyor. Daha da önemlisi, uzun yıllardır çimento üreticileri için yapısal bir sorun olan atıl kapasite problemi böyle bir dönemde şirketler için daha da büyük sıkıntılara nedeni olabilir. Türk çimento sektörü yıllık 130 milyon tona yaklaşan kurulu kapasitesiyle (buna çimento ve çimento olmadan bir önceki ürün olan klinker de dahil) Avrupa’nın en büyük çimento üreticisi konumunda.

Öte yandan yaptığı ihracat miktarıyla da dünyada beş büyük ihracatçı arasında yer alıyor. 2017 verilerine göre sektör yaklaşık 81 milyon ton üretim yapmış ve bunun yaklaşık yüzde 10’u ihracata konu olmuş. 2018’in son çeyreğine ait veriler henüz açıklanmadı. Ama ilk üç çeyrek verilerinde düşüşler dikkat çekiyor.

Düşüş eğilimi bekleniyor

TÇMB verilerine göre ilk dokuz ayda bir önceki yılın aynı dönemine göre üretimde yüzde 1,6’lık bir düşüş gerçekleşmiş. Yine aynı dönemde iç satışlarda yüzde 2, ihracatta ise yüzde 3,9’luk bir gerileme söz konusu. Üstelik ilk iki ayda havaların iyi gitmesine paralel olarak, talebin hızlı bir artış göstermesine karşılık bu düşüşler yaşanmış. Çimento sektöründen ismini vermek istemeyen bir başka üst düzey yönetici ise 2019 yılından çok da umutlu değil ve “Bu düşüş eğiliminin sürmesini bekliyoruz. Malum konut sektörünün sorunları ortada.

Öte yandan kamu projelerinde de ertelemeler söz konusu. 2019 biraz daha ihracata yüklenilecek bir yıl olacak gibi” diyor. Bu durum biraz 2009 yılını hatırlatıyor gibi. Zira o dönemde küresel ekonomik krizin etkileriyle iç talep daralırken, çimento ihracatında bir patlama yaşanmış, toplam çimento ve klinker ihracatı 17,5 milyon ton civarında gerçekleşmişti. Bu satışlar sektöre 1,2 milyar dolara yakın bir ihracat geliri sağlamıştı. Ama bu miktarlara ulaşmak, önümüzdeki birkaç yıl için çok zor. 2009 yılında rekora giden çimento sektörünün en büyük pazarı Libya idi ve bugün bu pazardan söz etmek imkansız.

Suriye pazarı belirsizliği derinleştirecek

Öte yandan, her ne kadar Suriye pazarı çimento üreticileri için tekrar açılsa da gelecek yıllarda nasıl bir talep grafiği çizeceği belirsiz. Türk çimento şirketleri için 10 yıl önce önemli ülkeler bugün ya kendileri çimento üreticisi oldu ya da başka ülkelerin çimento üreticileri bu pazarlarda etkili olmaya başladı. Suudi Arabistan’ın iki yıl önce çimento ihracatını serbest bırakması, bu ülke üreticilerinin Orta Doğu’da ve Akdeniz çanağında rakip olarak çıkmasına neden oldu. Peki Türkiye’deki çimento üreticileri 2018 yılında nerelere ihracat yapmış?

TÇMB verilerine göre, 2018 yılı Ocak-Eylül döneminde, çimento ve klinker ihracatının en çok arttığı ülke Senegal olmuş. Bu ülkeyi ABD ve Gine izlemiş. İhracatın arttığı diğer pazarlar arasında da Haiti ve Gana yer almış. Yine bir önceki gibi ihracat toplam satışlar içinde yüzde 10 gibi bir paya sahip olmuş.

Pazar uzaklaşınca navlun artıyor

Görüldüğü gibi çimento ihracatçılarının pazarları coğrafi olarak uzaklaşmış. Aslında bu durum navlun fiyatlarının artması nedeniyle risk oluşturuyor ve bu pazarların, sürdürülebilir ihracat için gelecek dönemde sorun yaratabileceği gerçeğini ortaya koyuyor.

Çimento Endüstrisi İşverenleri Sendikası (ÇEİS) verilerine göre, 2017 yılında sektörün kapasite kullanım oranı yüzde 62 olmuş. 2018 için bu oranı dile getirmek henüz mümkün değil, ama ilk dokuz ayın satışlarındaki düşüşler, kapasite kullanım oranının çok da değişmeyeceğini gösteriyor.

Kapasite kullanım oranının düşük olması birçok üretim tesisinin verimsiz çalışmasına ve doğal olarak da yüksek maliyetli faaliyetlerine devam etmesine neden oluyor. İç pazarda fiyat üzerinde yapılan yoğun rekabet de şirketleri zorluyor.

Öte yandan, yakın dönemde ihracata yönelik çok önemli bir iyileşme olmazsa sektör için sıkıntılı günler başlayabilir ve yüzde 40’lara varan fiyat artışları bile bu durumu tersine çevirmekte yetersiz kalabilir.

Ruhi Sarıyer- Bloomberg Businessweek

Mevcut durumda işlerimizin sürekliliği ve global pazarlardaki rekabetçi konumumuzun korunabilmesi adına Ocak 2019’dan itibaren bazı fiyat düzenlemeleri kaçınılmaz bir hal almıştır.

Ancak ülkemiz ekonomisine destek için Topluluğumuz haberlerde bahsi geçen %40 oranında bir zam yapmayı planlamamaktadır. Topluluk olarak birinci önceliğimiz her zaman olduğu gibi bugün de ülkemiz ekonomisinin gelişimine katkıda bulunmaktır.

İhracat artışı en çok Senagal, A.B.D. ve Gine’de yaşandı

2017 yılının ilk aylarında yaşanan zorlu kış şartlarının, bu yıl yaşanmaması sebebiyle yılın ilk 2 ayında satışlarda yüzde 31’lik büyüme yaşandı. Satışlar, Mart ve Nisan aylarında aylık bazda yüzde 4 ve yüzde 8 artarak normal seyrine döndü. Ancak Mayıs ayından itibaren son 4 ayda Ramazan ayı ve Bayramların etkisiyle satışlar aylık bazda azaldı ve Ağustos ayı sonu itibariyle devre bazında da eksi olarak gerçekleşti. Eylül ayında üretim ve satışta, geçen ay kadar yüksek olmasa da düşüş devam etti.

Eylül ayında geçen yılın aynı dönemine kıyasla çimento ihracatında%27, klinker ihracatında ise %53 artış yaşandı. TUİK verilerine göre, 2018 yılı Ocak-Eylül döneminde, çimento ve klinker ihracatının en çok arttığı ülke Senegal olurken; bu ülkeyi A.B.D. ve Gine izledi. İhracat oranlarının yükseldiği diğer pazarlar arasında da Haiti ve Gana yer aldı.

“Sektörün bileşenlerini tek çatı altında toplayan ÇEİS olarak sektörümüzün istihdam kapasitesi, kalitesini ve iş sağlığı ve güvenliği kültürünü korumaya büyük önem veriyoruz. Bu yıl sektör ilk 8 ayda ihracatını yüzde 17 artırdı. Avrupa’ya en yüksek ihracatı gerçekleştiren ülkeyiz, dünya listesinde ise dördüncü sırada yer alıyoruz.”

Çimento sektörü olarak ithal girdileri azaltarak üretim maliyetlerini düşürmek için de çalışmalar yaptıklarını ifade eden Ünal, “Kömür ve elektrik enerjisi maliyetlerinde dövize bağlı olarak çok ciddi bir artışla karşı karşıyayız. Bu maliyetleri yönetebilmek adına ihtiyaç duyduğumuz miktarda ve kalitede yerli kömür tedarik edebilmek için gerekli araştırmaları yapıyoruz. Bu konuda devletimizin desteğini de bekliyoruz. Böylelikle, kömür ithalatını azaltarak cari açığın kapanmasına daha büyük katkı sunmayı hedefliyoruz” diye konuştu.

Yeni pazarlara ihtiyaç var

Türkiye’deki çimento talebinin üç yıl içinde yüzde 4 – 5 bandında artmasını beklediklerini sözlerine ekleyen Ünal, “Türk çimento sektörünün kurulu gücü ve kapasitesi hem iç talebi hem ihracatı karşılayacak büyüklüktedir. Sektörün, pazarlarını geliştirmeye, üretim ve satışı tam kapasiteye çıkarmaya ihtiyacı var” dedi.

“Sıfır iş kazası hedefinde kararlıyız”

Çin’de çimento sektöründe yaşanan konsolidasyonun üretim miktarını ciddi ölçüde azalttığını belirten Ünal şunları söyledi:

“Dünyanın en büyük çimento ihracatçılarından Çin, bu konsolidasyonla birlikte çimento ithal eder konuma gelecek. En büyük rakiplerimizden İran’ın önü ambargolar nedeniyle kapanmış durumda. Bu da Türk çimento sektörünün dünya ölçeğindeki önem ve gücünü daha çok artırıyor. Türk çimento sektörü olarak Çin ve İran’ı geride bırakacak güce sahibiz. Bunu yaparken sıfır iş kazası hedefimizden de asla taviz vermiyoruz.”

Çimento sektörünün ÇEİS çatısı altında son 10 yılda “Sıfır İş Kazası” hedefiyle iş sağlığı ve güvenliğine 6 milyon TL yatırım yaptığına dikkat çeken Ünal şöyle konuştu:

“Bizim için her şeyden önce insan geliyor. En son bir yıl önce Kocaeli’de de 1 milyon TL yatırımla ÇEİS İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitim Merkezi açtık. Böylece Türkiye’de iş sağlığı ve güvenliği merkezi sahibi ilk sendika olduk. Yürüttüğümüz çalışmaların olumlu sonuçlar vermesinden de son derece mutluluk duyuyoruz. Öyle ki son 10 yılda çalışan sayımız yaklaşık yüzde 40, klinker üretim kapasitemiz yüzde 90 artmasına rağmen iş kazalarına ilişkin uluslararası kıyaslamalarda kullanılan kaza sıklık oranında yüzde 20, kaza ağırlık oranında ise yaklaşık yüzde 70’lik bir düşüş sağlamış bulunuyoruz. Şimdi ise iş sağlığı ve güvenliği faaliyetlerimizle ilgili olarak, Çimento Sektörü İSG Eğitim Merkezi’nde (ÇİSİEM) 2019 yılı sonuna kadar yapılacak eğitimlerde eğitim masrafının yüzde 50’sinin sendikamızca karşılanmasına dair karar aldık. Sıfır iş kazası hedefinde kararlıyız, ekonomik koşullar bahane olamaz. Bu alanda en iyi olana kadar yatırımlarımızı sürdürmeye devam edeceğiz.”

Çimento, Cam, Seramik ve Toprak Ürünleri İhracatçıları Birliği altında bir araya gelen Türk çimento sektörü 70 fabrikasıyla 19.000 kişiye istihdam sağlamakta ve 100’ün üzerinde ülkeye ihracat gerçekleştirmektedir.

Her geçen gün artan rekabet ortamında firmalarımız üretim ve ihracatımızı artırmak için gayret göstermektedir.

Çimento sektöründe Türkiye’nin konumu:

Türkiye halen çimento üretiminde Avrupa ölçeğinde birinci, dünya ölçeğinde dördüncü konumdadır. Türkiye aynı zamanda Avrupa’ya en yüksek ihracatı gerçekleştiren ülkeler arasında birinci, dünyada ise üçüncü sırada olma özelliğini korumaktadır.

Türkiye’nin Çimento sektörü ihracatı:

2018 yılı Ocak-Ağustos döneminde çimento ihracatı 5,2 milyon ton ve 274 milyon $ olarak gerçekleşmiştir. En fazla ihracat gerçekleştirdiğimiz ülkeler sırasıyla ABD, İsrail, Suriye, Haiti ve Bulgaristan’dır. ABD’ye ihracatımızda % 50 artış yaşanmıştır. İsrail ise geçen sene aynı döneme göre Suriye’nin önüne geçerek 2. sıraya çıkmıştır. Öte yandan Suriye’ye gerçekleşen çimento sektörü ihracatımız da artmakta ve bu artışın sürmesi beklenmektedir.

Klinker grubunda ise 3,8 milyon ton ve 140 milyon $ ihracat gerçekleşmiş, başlıca pazarlar Gana, Senegal, Fildişi Sahili, Gine ve Kolombiya olmuştur. Senegal ve Gine’ye dikkat çekici oranda ihracat artışları yaşanmıştır.

2019 yılında yurt içi satışların artacağı öngörülmektedir. Önümüzdeki yıl Türkiye’de çimento talebinin artması ve üretimin önümüzdeki üç yıl boyunca % 4-5 oranında artış göstereceği tahmin edilmektedir.

Türkiye çimento sektörü dünya çimento ticareti açısından oldukça önemli bir konumdadır. İhracatçı olan ülkelere baktığımızda Çin’de gerçekleşen konsolidasyon sonucunda üretim kapasitesinin ciddi miktarda azaldığını ve Çin’in net ithalatçı konumuna girdiği görülmektedir. Önceki yıllarda çimentoyu ihraç eden Çin’in 2019 yılında 12 milyon ton çimento ve klinker ithal etmesi beklenmektedir. Diğer büyük rakibimiz olan İran ise ambargo sebebi ile dünya çimento ticaretinde gerilemektedir. Avrupa’da da karbon fiyatlarının 24 €’ya kadar yükselmiş olması ve 40 €’ya yükseleceği beklentisi Avrupalı üreticilerin çimento üretmektense karbon ticaretine öncelik vereceklerini göstermektedir. Dolayısıyla Türkiye, dünya çimento ve klinker ihtiyacı söz konusu olduğunda bugün neredeyse rakipsiz durumdadır.

Çimento üretiminde maliyetlerin %80’e yakını kur artışından etkilenmiştir. İthal kömürden dolayı kömür, maliyetin %60’ına oluşturur hale gelmiştir. Yine elektrikte de dövize bağlı maliyet artışları söz konusu olduğundan elektrik maliyeti toplam maliyetin %20’sine ulaşmıştır. Ancak üreticiler artan maliyet baskısını yükselen ihracat oranları ile bertaraf etmektedirler. Üreticilerin en büyük sorunu ise istenilen miktarda ve uygun koşullarda yerli kömür tedarik edememektir. Çimento sektörüne yönlendirilen yerli kömür miktarının arttırılması sektörün kömür ithalatını azaltacağı için cari açığın azalmasına sebep olacaktır.

Ekim ayında en çok çimento ihracatı ABD’ye yapıldı. Konuyla ilgili değerlendirme yapan TÇMB Yönetim Kurulu Başkanı M. Şefik Tüzün;“TUİK verilerine göre, 2017 yılı Ocak-Ekim döneminde, ihracatımızı (çimento+klinker) en çok artırdığımız ülke Haiti olmuştur. Bu ülkeyi Gana ve Gine izlemiştir. Çimento ihracatımızda yıl içerisinde yükselen bir başarı yakalanmıştır. Çimento sektörünün sürdürülebilen başarısı ülkemizin ekonomisine doğrudan olumlu katkı sağlamıştır” dedi.

Tüzün, çimento sektörünün yaklaşık 500 milyon dolar ihracat hedefinin yakalanacağını beklediklerini belirtti.

Çimento Avrupa’daki lider konumunu 2018’de koruyacak

2018 yılının çimento sektörü için verimli olmasını beklediklerini ifade eden Tüzün; “Hükümetin 2018 yılı için açıkladığı %5,5 ekonomik büyümeye paralel olarak devam eden altyapı ve kentsel dönüşüm projelerinin de katkısıyla sektörümüzün yaklaşık % 5 oranında büyüyeceğini öngörüyoruz. Ayrıca çimento ihracatımız da 2017 yılıyla aynı seviyede gerçekleşerek Avrupa’daki birinci Dünyadaki dördüncü büyük üretici konumumuzu koruyacağız.” dedi.