Dijital gayrimenkul okuryazarlığı

Gayrimenkul sektörünün büyük veri (big data), yapay zeka ve blok zinciri (blockchain) teknolojileriyle düzenlenmesini, endeksleşmesini ve nihayetinde borsalaşmasını sağlamak amacıyla kurulan GABORAS, dijital gayrimenkul okuryazarlığı konusunda da organizasyonlar düzenliyor. Dünya çapında yaygın olarak kullanılan Blockchain teknolojisinin garyirmenkul sektörüne etkileri üzerine yapılan son organizasyona ise Next Proptech Fonu Kurucusu Bekir Yener Yıldırım ve Blockchain Türkiye Platformu Yönetim Kurulu Üyesi Barış Özistek katıldı. İki konuşmacı da Blockchain teknolojisinin gayrimenkul sektörüne getireceği yeniliklere vurgu yaptı.

Özellikle tapu işlemlerinin online ve güvenli bir şekilde yapılabilmesi için Blockchain teknolojik altyapısının hazır olduğunu anlatan Barış Özistek, “Türkiye’de bunun gerçekleştirilebilmesi için yasal hazırlığın yapılması gerekiyor. Dijital paranızı gönderip tapu kaydını da Blockchain üzerinden aldığınızda kimsenin birbirini görmesine gerek kalmaksızın yüzde yüz güvenli bir şekilde tapu işlemleri gerçekleştirilebilir. Blockchain ile atılmış olan bir kaydın geriye dönük olarak değiştirilmesi mümkün değil” diye konuştu.

‘Yasal mevzuat teknolojinin hızına ayak uydurmalı’

Türkiye’de gayrimenkul sektöründe önemli teknolojik dönüşümler yaşandığını belirten Bekir Yener Yıldırım ise kira toplama, aidat ödeme gibi hayatımıza dokunacak tüm alanlarda bu teknolojilerin çok ilerlediğine vurgu yaptı. Yıldırım konuyla ilgili şunları söyledi:

“Site aidatlarını dijital ortamlarda ödüyorsunuz, kiralama alanında hızlı gelişmeler oluyor. Arttırılmış gerçeklikle izleyerek emlakçınızla çevrimiçi buluşma ayarlayıp kiralayacağınız evi görebiliyorsunuz. Yasal mevzuat da teknolojinin hızına ayak uydurmalı. Evlerimize kapandığımız şu günlerde, daha fazla gayrimenkul işlemini dijital ortamda yapabiliriz.”

‘İnşaat firmaları dijital para ile ödeme kabul etmeye başlamalı’

Kripto paralarla bazı ülkelerden para transferinin çok daha kolay sağlandığını belirten Yıldırım, büyük inşaat projelerinde bu teknolojinin aktif olarak kullanıldığını söyledi. Özellikle Ortadoğu’daki bazı ülkelerde uygulanan sınırlamalar nedeniyle kişilerin şahsi servetlerini çıkarmalarında özellikle para transferlerinde çeşitli sorunlar olduğuna dikkati çeken Yıldırım konuşmasını şöyle sürdürdü:

“Özellikle Ortadoğu’daki bazı ülkelerde uygulanan sınırlamalar nedeniyle kişilerin şahsi servetlerini çıkartmalarında para transferlerinde çeşitli sorunlar var. Kripto para ile bunu aşmak mümkün. Çok önemli boyutta kişilerin kripto para yatırımı var ve bunları Türkiye’de gayrimenkul yatırımına çevirebilirler. İnşaat firmaları çok daha fazla kripto para kabul ettikçe satışlarına pozitif yansıyacaktır’.’

İnşaata kripto para

‘İnşaat projelerine kendi kripto paralarını çıkartabiliriz” diye ilginç bir öneride de bulunan Yıldırım, ancak bu varlığa dayalı bir kripto para olduğu için izne tabii ve yasal altyapısının oluşması gerektiğinin de altını çizdi. Bu gerçekleştiğinde hem inşaat sektörünün daha likit hale geleceğini hem de gayrimenkul sektöründe yapılan yatırımların tabana yayılacağını aktaran Yıldırım şu eklemeleri yaptı:

‘’Her metrekarenin karşılığında gelen kripto paraların ticareti de yapılabilir. Yatırım yaptığınız bir mülkün tamamını satmak yerine 5-10 metrekaresini satayım diyebileceksiniz. Örneğin nakit ihtiyacınız gayrimenkulün toplam değeri kadar yüksek değil. Dolayısıyla tüm problemleri çözmüş oluyor. Gayrimenkulün ne kadar derli toplu hale gelirse Blockchain de o kadar hızlı uygulanabilir. Ben GABORAS’ın, bu konuda önemli işlere imza attığını görüyorum.”

Bünyamin Emeç, ‘Blockchain, daha çok bitcoin gibi kripto ödeme sistemleri bazında bilinse de aslında bunun çok ötesinde bir sistem. Anlık veri akışı sağladığı için aracıları ortadan kaldıran, kesintiye uğraması imkansız ve devletler üstü olması sebebiyle, gayrimenkul gibi datanın büyük önem taşıdığı bir sektörü değiştirmesi kaçınılmaz.’ dedi. Konu ile ilgili söz alan Alphan Göğüş ‘Blockchain sistemi tek bir sunucunun olmadığı, bağlı olan her birimin sunucu görevi gördüğü devasa bir ağ sistemi olarak tanımlanabilir. Londra’da bitcoin vasıtasıyla gayrimenkul satışları gerçekleşiyor’ dedi.

Av. Sima Baktaş ise, ‘Blockchain sistemi gelecekte bir çok aracıyı ortadan kaldıracak, gayrimenkul sektörüne baktığımızda, banka, sigorta şirketi, gayrimenkul danışmanı, tapu dairesi, belediye vs. bir çok kurumla ilişkide olan bir sektör görüyoruz, eğer bu kurumlardan elde edilen bilgiler blockchain sistemine entegre edilirse, uzun bürokratik işlemlere tabi olan gayrimenkul işlemleri saniyeler içinde gerçekleşebilir’ diyerek sözlerini tamamladı.

Soru cevap şeklinde devam eden toplantının kapanışında söz alan GİSP Başkanı ve Şehir Plancısı Hakan Gümüş; ‘Tapu sistemini kökünden değiştirecek blockchain teknolojisine Türkiye’nin hızlıca adapte olması faydalıdır. Akıllı kontratlar vasıtasıyla herhangi bir aracıya gerek kalmadan hızlı ve güvenli işlem yapılabileceği için kamu sistemlerinin bu teknolojiye uyumlu hale getirilmesi gerekir. GİSP, gayrimenkul ve teknoloji konusunda öncü çalışmalarına devam edecek ’ diyerek sözlerini noktaladı.