Kiranın dolar üzerinden ödenmesine karşı tepkili olan bazı mağaza sahipleri öğlen saatlerine kadar kepenklerini indirdi.

İstanbul’un çeşitli semtlerindeki alışveriş merkezinde kepenkleri inmiş mağazaları gören vatandaşlar durum karşısında şaşkına döndü.

Çalışanlar ise mağaza önlerinde beklerken, mağazalar öğleden sonra açıldı.

3 AVM’de mağazalar iki saat geç açıldı

Birleşmiş Markalar Derneği (BMD) Yönetim Kurulu, İstanbul’daki 3 AVM’de mağazaların iki saat geç açıldığını duyurdu.

BMD Yönetim Kurulu’ndan yapılan açıklamada, perakende sektörünün iki yıldır türbülansla karşı karşı karşıya bulunduğu kaydedildi.

Döviz kurlarına bağlı olarak artan yüksek kira maliyetlerinin varlıklarını tehdit etme noktasına gelmesinden yakınan markaların, “onurlu” ve “adil” ticaret talebi ile İstanbul’daki 3 AVM’de mağazalarını iki saat geç açtığı aktarılan açıklamada, şu ifadelere yer verildi:

“Sektörü derinden sarsan sorun temel olarak dövize bağlı maliyet artışından kaynaklanıyor. Sezon başında satış fiyatlaması yapılan ürünlerin maliyeti her gün artan kira ve imalat giderleriyle neredeyse satış fiyatını yakalıyor. Bu durum perakende ticareti sürdürülebilir olmaktan çıkarırken, oluşumu on yılları bulan markalarımızın faaliyetini sona erdirecek bir tehdit haline gelmiş bulunuyor. Üzülerek izlediğimiz gibi son bir haftada köklü üç markamız konkordato ilan etmek zorunda kaldı.

Markalarımız Türkiye’de faaliyet gösteren AVM yatırımcılarının üçte ikisi ile neredeyse hiçbir sorun yaşamadan tam bir işbirliği içinde faaliyetlerini sürdürüyor. Ağırlıklı olarak yabancılardan oluşan üçte birlik AVM yatırımcısı ise omuz omuza verip dayanışmaya en çok ihtiyaç duyduğumuz bir dönemde ülke gerçeklerini ısrarla görmek istemiyor. Eylül ayında kamuoyu baskısıyla söz konusu AVM’lerin önemli bir kısmı günlük kurdan göstermelik bir şekilde vazgeçti. Buna rağmen kira faturaları yılbaşına oranla yüzde 31, son bir yıla oranla ise yüzde 46 daha yüksek olarak düzenlendi.”

Açıklamada, işbirliğine gitmeyen AVM yatırımcılarının önceden olduğu gibi yine “oyalama” taktiğini sürdürdüğü belirtilerek, markaların talepleri şöyle sıralandı:

“Markalı perakende sektörünün önemli temsilcisi BMD üyeleri, her ay kira düzenlemesi için kapı kapı gezmek zorunda bırakılmamalı. En kısa sürede ‘onurlu’ ve ‘adil’ bir ticaret düzeni tesis edilmeli. Mücbir sebeplerle karşılaşan, zora düşen, işletmesini kurtarmaya çalışan girişimci, yüksek cezalarla tehdit edilmemeli. Bu gibi durumlarda iki ay önceden bildirimde bulunulması kaydıyla verimsiz mağazanın cezasız kapatılmasına imkân veren bir yasal düzenleme çok acil hayata geçirilmeli. Yabancı paraya endeksli ticaret ve ham maddenin ağırlıklı bölümünün dövizle tedarik edilmesi imalat sektörümüzü çok olumsuz etkiliyor. Fırsatçı piyasa yapıcılara karşı ham madde tedarikçileri, ülke ekonomimizin geleceği için markalarımızla işbirliğini arttırmalı.

“Bakanlık tarafından çalışma başlatılmalı”

Markalı perakende sektörünün güçlenmesi ve katma değerli ihracat için çalışan BMD işletmelerinin aynı zamanda istihdam konusunda büyük bir sorumlulukları bulunuyor. Bankalar, üyelerimize kredi kullandırtırken bu sosyal kriteri de göz önünde bulundurmalı. Zorlu süreçte markalarımız ile omuz omuza veren ve dayanışma gösteren AVM’lerin de döviz borcu bulunuyor. Bu AVM’lerin yatırımcıları ‘çarşılar ve mağazalar kapanmasın’ ilkesi ile her türlü fedakarlığı gösterirken, perakendeciyi anlamamakta direten AVM yatırımcıları ısrarla kendi döviz borçlarını öne sürmeye devam ediyorlar. Söz konusu döviz borçları bakanlık tarafından resmi olarak tespit edilerek çözümü konusunda bir çalışma başlatılmalı.”

İşsizlik uyarısı

Laleli Sanayici İşadamları Derneği Başkanı Gıyasettin Eyyüpkoca Laleli’deki dükkan kiralarının yavaş yavaş makul seviyelere geldiğini ve boşalan dükkanların dolmaya başladığını belirterek “Kiralarda yüzde 40’a varan indirimler yapılıyor” dedi. Her kapanan mağazanın 8-10 kişinin işsiz kalması anlamına geldiğini ifade eden Eyyüpkoca, bunun da ekonomiyi ciddi anlamda sarsabileceği uyarısında bulundu.

Hareket Beyoğlu’na sıçradı

Birleşmiş Markalar Derneği Başkanı Sinan Öncel de Bağdat Caddesi ve Beyoğlu’nda da indirimlerin başladığını ifade ederek “Cadde’de kira indirimi yapan dükkanlar dolu. Zaten yüksek kiralar da ısrar ederlerse mağazalarını kiraya verecek kişi bulamayacaklar” şeklinde konuştu.
‘AVM’ler de zorda’
KDM’nin kurucu ortağı ve Alışveriş Merkezleri Yatırımcıları Derneği Yönetim Kurulu Üyesi Murat İzci ise AVM yatırımcılarının da zorda olduğunu belirterek “Hiçbir AVM’nin mağaza kaybetmek gibi bir lüksü yok” dedi. AVM’lerde asıl patronun bankalar olduğunu ifade eden İzci, “AVM yatırımcısı bankaya dövizle borçlu. Dolayısıyla gelirinin de dövizle olması gerekiyor. Bir kira indirimine gitmeden önce bunu bankaya sorması ve izin alması gerekiyor. Banka izin vermezse indirim yapamaz” diye konuştu.

‘Yurtdışında büyüyeceğiz’

Avva’nın sahibi Volkan Atik de AVM’lerden bekledikleri kira indirimi hamlesini göremediklerini vurgulayarak şu anda büyümeyi yurtdışı mağazalarla sağlamaya çalıştıklarını anlattı. Yüksek kiraların Türkiye’deki büyümeyi engellediğine dikkat çeken Atik, “Biz de Türkçe, Rusça ve Arapça konuşulan ülkelerde mağazalaşarak büyüyeceğiz” dedi.