Dijital gayrimenkul okuryazarlığı

Gayrimenkul sektörünün büyük veri (big data), yapay zeka ve blok zinciri (blockchain) teknolojileriyle düzenlenmesini, endeksleşmesini ve nihayetinde borsalaşmasını sağlamak amacıyla kurulan GABORAS, dijital gayrimenkul okuryazarlığı konusunda da organizasyonlar düzenliyor. Dünya çapında yaygın olarak kullanılan Blockchain teknolojisinin garyirmenkul sektörüne etkileri üzerine yapılan son organizasyona ise Next Proptech Fonu Kurucusu Bekir Yener Yıldırım ve Blockchain Türkiye Platformu Yönetim Kurulu Üyesi Barış Özistek katıldı. İki konuşmacı da Blockchain teknolojisinin gayrimenkul sektörüne getireceği yeniliklere vurgu yaptı.

Özellikle tapu işlemlerinin online ve güvenli bir şekilde yapılabilmesi için Blockchain teknolojik altyapısının hazır olduğunu anlatan Barış Özistek, “Türkiye’de bunun gerçekleştirilebilmesi için yasal hazırlığın yapılması gerekiyor. Dijital paranızı gönderip tapu kaydını da Blockchain üzerinden aldığınızda kimsenin birbirini görmesine gerek kalmaksızın yüzde yüz güvenli bir şekilde tapu işlemleri gerçekleştirilebilir. Blockchain ile atılmış olan bir kaydın geriye dönük olarak değiştirilmesi mümkün değil” diye konuştu.

‘Yasal mevzuat teknolojinin hızına ayak uydurmalı’

Türkiye’de gayrimenkul sektöründe önemli teknolojik dönüşümler yaşandığını belirten Bekir Yener Yıldırım ise kira toplama, aidat ödeme gibi hayatımıza dokunacak tüm alanlarda bu teknolojilerin çok ilerlediğine vurgu yaptı. Yıldırım konuyla ilgili şunları söyledi:

“Site aidatlarını dijital ortamlarda ödüyorsunuz, kiralama alanında hızlı gelişmeler oluyor. Arttırılmış gerçeklikle izleyerek emlakçınızla çevrimiçi buluşma ayarlayıp kiralayacağınız evi görebiliyorsunuz. Yasal mevzuat da teknolojinin hızına ayak uydurmalı. Evlerimize kapandığımız şu günlerde, daha fazla gayrimenkul işlemini dijital ortamda yapabiliriz.”

‘İnşaat firmaları dijital para ile ödeme kabul etmeye başlamalı’

Kripto paralarla bazı ülkelerden para transferinin çok daha kolay sağlandığını belirten Yıldırım, büyük inşaat projelerinde bu teknolojinin aktif olarak kullanıldığını söyledi. Özellikle Ortadoğu’daki bazı ülkelerde uygulanan sınırlamalar nedeniyle kişilerin şahsi servetlerini çıkarmalarında özellikle para transferlerinde çeşitli sorunlar olduğuna dikkati çeken Yıldırım konuşmasını şöyle sürdürdü:

“Özellikle Ortadoğu’daki bazı ülkelerde uygulanan sınırlamalar nedeniyle kişilerin şahsi servetlerini çıkartmalarında para transferlerinde çeşitli sorunlar var. Kripto para ile bunu aşmak mümkün. Çok önemli boyutta kişilerin kripto para yatırımı var ve bunları Türkiye’de gayrimenkul yatırımına çevirebilirler. İnşaat firmaları çok daha fazla kripto para kabul ettikçe satışlarına pozitif yansıyacaktır’.’

İnşaata kripto para

‘İnşaat projelerine kendi kripto paralarını çıkartabiliriz” diye ilginç bir öneride de bulunan Yıldırım, ancak bu varlığa dayalı bir kripto para olduğu için izne tabii ve yasal altyapısının oluşması gerektiğinin de altını çizdi. Bu gerçekleştiğinde hem inşaat sektörünün daha likit hale geleceğini hem de gayrimenkul sektöründe yapılan yatırımların tabana yayılacağını aktaran Yıldırım şu eklemeleri yaptı:

‘’Her metrekarenin karşılığında gelen kripto paraların ticareti de yapılabilir. Yatırım yaptığınız bir mülkün tamamını satmak yerine 5-10 metrekaresini satayım diyebileceksiniz. Örneğin nakit ihtiyacınız gayrimenkulün toplam değeri kadar yüksek değil. Dolayısıyla tüm problemleri çözmüş oluyor. Gayrimenkulün ne kadar derli toplu hale gelirse Blockchain de o kadar hızlı uygulanabilir. Ben GABORAS’ın, bu konuda önemli işlere imza attığını görüyorum.”

‘Bazı satış ofisleri kur sabitleme ya da indirim yapabilir.’

Konak’ın Alsancak gibi deniz gören eski konutların metrekare satış fiyatlarının 8 bin TL ile 10 bin TL arasında değiştiğini vurgulayan Yıldırım, manzarasız konutlarda bu fiyatın 3 bin TL ile 5 bin TL aralığında seyrettiğini belirtti. Mustafa Kemal Sahil Bulvarı’nda ise yalı dairelerinin metrekare satış bedellerinin ortalama 5 bin- 7 bin TL olduğundan bahseden Yıldırım, iç kısımlarda fiyatların 2 bin TL’ye kadar düştüğünü ifade etti. Bölgede büyük alanlı dairelerin daha çok orta yaş üzeri, evli ve çocuklu, orta-üst gelir grubundaki ailelerden talep gördüğünü söyleyen Yıldırım, yaşanan kur artışı nedeniyle bazı satış ofislerinin kur sabitleme ya da satış fiyatından indirim yapma gibi seçeneklerini anlattı. Konak’ın İzmir’e artan göçler ve gelişen nüfus, az bağlantı yolları sebebiyle de trafik sorununa sahip olduğunu belirten Yıldırım, İzmir-İstanbul otobanı tamamlandığında nüfus ve gayrimenkul fiyatlarının artacağını açıkladı. 

Konak’ta AVM yoğunluğu yok

Konak’ın Kemeraltı bölgesinde yaya trafiği nedeniyle ticari hayatın arttığını ve AVMlerin ise diğer İzmir ilçelerinde yoğunlaştığını kaydeden Yıldırım, Konak’ın esnaf ağırlıklı olduğunu, mağazaların doluluk oranının yüzde 95’e ulaştığını ifade etti. Ana cadde üzerindeki mağazaların metrekare satış fiyatlarının 15 bin TL ile 25 bin TL arasında olduğunu vurgulayan Yıldırım, doluluk oranı yüzde 65 civarında olan ara sokaklardaki mağazaların metrekare satış fiyatlarının ise 3 bin TL ile 7 bin TL arasında seyrettiğini açıkladı. Bölgede ticari potansiyel kadar yüksek olmasa da turizm potansiyeli olduğunun altını çizen Yıldırım, fuar kenti olmasından dolayı İzmir’de 4-5 yıldızlı otellerin doluluk oranının yüzde 70 düzeyinde olduğunu belirtti. Bölgede yer alan otellerin oda sayısının 5 bin, yatak sayısının ise 10 bin civarında olduğuna parmak basan Yıldırım, 4-5 yıldızlı otellerde oda fiyatlarının 100 ile 250 dolar arasında değiştiğini ekledi.