BDDK’nın “Bankaların Kredi İşlemlerine İlişkin Yönetmelik” ile “Bankaların İzne Tabi İşlemleri ile Dolaylı Pay Sahipliğine İlişkin Yönetmelik”lerine ilişkin hazırladığı değişiklik taslağı, kurulun internet sitesinde yayımlandı.

Bankaların kredi işlemlerine ilişkin yönetmelikte değişiklik yapılmasına dair taslakta, konut, taşıt ve tüketici kredilerine ilişkin sınırlamaların yer aldığı bölümde düzenlemeye gidildi.

Yapılan taslak değişikliğine göre, Enerji Kimlik Belgesi bulunan konutlar için kullandırılacak kredinin konut bedeline oranı, enerji performansı A sınıfı olan konutlarda yüzde 90, B sınıfı olanlar konutlarda ise yüzde 85 olabilecek.

Taslağın uygulamaya geçirilmesi halinde, ilgili madde yönetmelikte şu şekilde yer alacak:

“Tüketicilere, konut edinmeleri amacıyla kullandırılacak kredilerde ve taşıt kredileri hariç konut teminatlı kredilerde, kredi tutarının teminat olarak alınan konutun değerine oranı yüzde 80’i aşamaz. Bu oran, Enerji Kimlik Belgesi bulunan; enerji performansı A sınıfı olan konutlar için yüzde 90, enerji performansı B sınıfı olan konutlar için yüzde 85 olarak uygulanır. Sınırlamaya konu krediler için teminat olarak alınan gayrimenkullerin değerlemesinin Kurul veya Sermaye Piyasası Kurulu tarafından yetkilendirilmiş değerleme şirketlerine yaptırılması ve sınırlamada bu değerlerin kullanılması zorunludur.”

Mevcut yönetmelikte, söz konusu oranlarda Enerji Kimlik Belgesi bulunan konutlara yönelik istisnai durum bulunmayıp, tüm konut türleri için üst sınır yüzde 80 olarak belirlenmiş durumda.

Bankaların ortaklık kurma veya ortaklıklara katılmasına yeni düzenleme

BDDK’nın, diğer görüşe açtığı “bankaların izne tabi işlemleri ile dolaylı pay sahipliğine ilişkin yönetmelikte değişiklik yapılmasına dair taslağı” ise Türkiye’de faaliyette bulunan bankaların yurt içinde şube açmaları, ortaklık kurmaları veya kurulmuş ortaklıklara katılmaları bölümünde düzenleme öngörüyor.

Buna göre, “Bankaların yurt içinde ortaklık kurmaları veya kurulmuş ortaklıklara katılmaları, kanunda yer alan kurumsal yönetim ilkeleri ile koruyucu hükümlere uyulması kaydıyla Kurulun iznine tabi. İzin başvuruları ortaklık kurulmasının veya kurulmuş ortaklıklara katılınmasının gerekçelerini ayrıntılı bir şekilde açıklayan raporla birlikte Kuruma yapılır. Alım satım amaçlı yapılan hisse senedi yatırımları, alacakların tahsili amacıyla yapılan hisse edinimleri ve ortaklıkların sermaye artırımlarına katılımla ilgili olarak bu fıkra hükmü uygulanmaz.” maddesinin son cümlesi, şu şekilde değiştirildi:

“Alım satım amaçlı yapılan hisse senedi yatırımlarında, alacakların tahsili amaçlı pay edinimlerinde, ortaklıkların sermaye artırımlarına katılımlarda ve bankanın söz konusu ortaklığı tek başına ya da birlikte kontrol etmesi sonucunu doğurmaması, ortaklıktaki toplam payın kendi özkaynağının binde üçünü geçmemesi ve ortaklığın faaliyet alanını ayrıntılı olarak açıklayan bir raporla birlikte en az otuz gün önceden Kuruma bildirilmesi kaydıyla, kanun, kanun hükmünde kararname veya Bakanlar Kurulu Kararı ile oluşturulan ve hizmetlerinden yararlanılabilmesi sermayesinde pay edinimi şartına bağlı tutulan ortaklıklar ile risk yönetimi uygulamaları çerçevesinde birden fazla banka veya finansal kuruluş tarafından kurulan ortaklıklardaki pay edinimlerinde, bu fıkra hükümleri uygulanmaz.”

Sistem ile dar gelirlilerin para biriktirerek konut sahibi olmaları ve aynı zamanda da bir tasarruf imkânının kolaylaştırılmasının amaçlandığını anlatan Akben, “Bilindiği gibi, ülkemizde konut edindirmeye yönelik birtakım teşvikli para biriktirme mekanizması var. Bunun onunla da birleştirilerek bir sistem üzerinde çalışıyoruz; dar gelirliler konut sahibi olacak, da bir tasarruf da, para birikimi de sağlanacak.”

Yapı tasarruf sandığı

Plan ve Bütçe Komisyonunda sektör hakkında bilgiler veren Akben, Türk bankacılık sektörünün eylül ayı itibarıyla sermaye yeterlilik oranının yüzde 17,2, çekirdek sermaye yeterlilik oranının yüzde 14,4 seviyesinde bulunduğunu söyledi. Akben, söz konusu oranların muadil ülkelere göre çok güçlü olduğunun altını çizdi. Akben, sektörün kullandırdığı kredilerin 2 trilyon liraya eriştiğini kaydetti. Mevduat ve katılım fonlarının ise 1,6 trilyon TL düzeyinde olduğunu anlatan Akben, “Aynı dönemde sektörün toplam aktif büyüklüğü 3,1 trilyon TL seviyesine ulaşmıştır. Aynı dönemde kredi/mevduat oranının TL olarak yüzde 150,9’a, yabancı para olarak yüzde 76,8’e, toplamda ise yüzde 118,4’e çıkması etkin kaynak kullanımının göstergesi ve finansal derinleşmenin artması olarak değerlendirilmektedir” dedi.

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu, bankanın Genel Müdürü Zeki Sayın ve ekibine 1 yıllık hazırlık süresi verdi. BDDK, 300 milyon dolarlık banka sermayesinin ve gerekli altyapının kurulması durumunda Emlak Bankası’nın durumunu inceleyerek bankacılık lisansı alıp alamayacağınıza karar verecek. Zeki Sayın’ın verdiği bilgiye göre tasfiye halindeki Emlak Bankası’nın 250 milyon dolar nakdi ve gayri nakdi sermayesi Hazine’den de 123 milyon TL alacakları bulunuyor. Bankanın kurucu Genel Müdürü Sayın, bu tabloya göre Emlak Bankası’nın, Hazine’den yardım almadan kendi sermayesini oluşturabileceğini ve 2018 yılında yeniden faaliyete geçebileceklerini kaydetti.

Yatırım bankası olacak

Zeki Sayın, Emlak Bankası’nın faaliyet alanlarının da belirlendiğini kaydetti. Buna göre banka başta mega projeler olmak üzere emlak ve inşaat sektörüne dönük faaliyetlerini yine yürütecek. Bunun yanında özellikle Türkiye’nin ithal ettiği bir ürünün Türkiye’de üretilmesi konusunda projelere destek vereceklerini ifade eden Sayın, “Hatta burada banka yatırımcı rolü üstlenecek, yatırımı gerçekleştirip yönetimini proje sahiplerine bırakacak. Böylece yerli üretime dönük yatırımlar desteklenecek. Ayrıca tarım kesiminin en önemli problemlerinden biri olan toprak birleştirmesi de bankanın ana faaliyetlerinden biri olacak. Toprak birleştirmesine dönük projeler özel olarak desteklenecek” dedi.

Faiz yerine ortaklık

Sayın, bankanın en önemli özelliği açıklarken ise, “Banka, yatırımı direk kendisi yapacağı için faiz almayacak. Projenin gelirine ortak olacak. Yani bir nevi faizsiz yatırım bankası olacak. Bu özelliği ile de çok şubeli bir banka olmayacak. Gerektiği kadar şube açılacak” diye konuştu.

Tasfiye hâlinde bile rekortmen

Emlakbank, bankacılık yetkisinin kaldırıldığı 2001 yılından bu yana tasfiye süreci yürütüyor. Yaklaşık 400 şubesinden bir kısmı Ziraat Bankası bir kısmı Halkbank’a devredilen Tasfiye Hâlindeki Emlakbank, geçmişte verdiği kredilerden doğan alacakları ile gayrimenkullerini 16 yıldır satıp nakde çeviriyor. Yaptığı satışlarla 2 milyar liraya yakın borcunu temizleyen Emlakbank, tasfiye işlemleri sayesinde geçtiğimiz yıllarda birkaç kez vergi rekortmeni de oldu.

Merkez bina arıyoruz

Bankanın genel müdürlük binası için arayışların sürdüğünü kaydeden Sayın, “İstanbul Kadıköy Cemiz Topuzlu Mahallesi’nde Büyük Klüp’ün hemen bitişiğinde eski Banker Kastelli Evleri Emlak Bankası’nda. Önce burayı düşündük ama ek hizmet binası olarak kalmasına karar verdik. Genel merkez arayışlarımız sürüyor” diye konuştu.

Türkiye

Konut sektörü 2016’dan umudunu kesmedi

Faizin psikolojik sınır olarak kabul edilen yüzde 1’in altına inmesi ve kredilendirme oranının artması konut sektöründeki satış beklentileri de güçlendirdi. Faizdeki düşüşün devam etmesi halinde 2017’de konut satış rekoru kırılması bekleniyor. Konut sektörünün temsilcileri, bu yıldan da umudunu kesmiş değil. Yaşanan tüm olumsuzlara rağmen bu yıl konutta rekor satış yılı olan 2015’in gerisinde kalınmayacağı belirtiliyor. Ekonominin yılın son çeyreğinde hızla toparlanma sürecine girmesi ile ertelenen tüketici talebinin de harekete geçtiğini belirten sektör oyuncuları, konut satış rakamlarının da artacağını öngörüyor. Şirketlerin kampanyaları ve faizdeki düşüşün yanı sıra hükümetin son aylarda konut sektöründe yaptığı düzenlemelerin de satışların artmasında etkili olacağı belirtiliyor.

‘Markalı konutlara ilgi artacak’

Özellikle konut kredilerinde kredilendirme oranının yüzde 75’ten 80’e çıkarılması tüketicinin alım gücünü artırırken 150 metrekarenin üzerindeki evler için KDV’nin yüzde 8’e indirilmesi de satışların artmasında önemli rol oynuyor. Özellikle markalı konutlara olan ilginin artmasını bekleyen sektör temsilcileri, konut satışlarının bu yıl 1.5 milyonu geçmesini bekliyor.