Dolar/TL bu belirsizliklerle Cuma günü benzer para birimlerinden negatif ayrışarak 5.82′ yi aşmış, günü 5.75’ın hemen üzerinde tamamlamıştı. Yeni haftada da 5.80 seviyesinde denge arayışında.

TL’nin Cuma günü görülen en yüksek seviye itibarıyla dolar karşısında bir haftalık değer kaybı yaklaşık %3.5, seçimden bu yana kayıplar %4.6, yılbaşından bu yana ise %9.1 oldu. Bu verilere göre TL, gelişmekte olan ülke para birimlerinden açık ara daha çok değer kaybetti.

Dolar/TL haftanın ilk gününde 5.79/5.81 seviyesinde işlem gördü. Hafta açılışı sonrası yükseliş yaşayan BITS-100 95.3 seviyesinde seyrediyor. Haftalık repo faizleri 25.20, gecelik repo faizleri ise 24.90 düzeyinde.

TL’nin değer kaybına devam etmesi ve repo faizlerinin yüksek seyri karşısında riskleri artan bankalar kredi faiz oranlarında artışa devam ediyor. Nisan başından itibaren 7 banka konut kredisi faiz oranlarında artışa giderken, içinde bulunduğumuz haftanın ilk işlem gününde de İNG Bank’tan konut kredisi faiz oranlarında artış haberi geldi.

Uzmanların değerlendirmesine göre TL yaşanan değer kaybı ve piyasadaki belirsizlikler sürdükçe kredi faizlerindeki artışının hızlanması olası. Kredi faiz oranlarında hareketin yakın vadeye aşağıya yönelmesi beklenmiyor.

Konut kredisi faiz oranlarında son durum

KrediPazari.com’un araştırmalarına göre bankaların konut kredisi faiz oranları ortalaması %1.9 seviyesinde. En uygun konut kredisi faiz oranları kamu bankalarının ortak kampanyası kapsamında Ziraat Bankası, HalkBank ve VakıfBank tarafından %1.28 olarak uygulanıyor.

Ayrıca kampanyalı banka gayrimenkulü konut satışları için HalkBank ve VakıfBank %0.98 konut kredisi faiz oranı kullandırıyor. Türkiye Finans Katılım Bankası da kampanyalı banka mülkü konut satışlarında %0.99 kar payı oranı ile konut finansmanı sunuyor.

Konut kredisi hesaplama

En düşük tabela konut kredisi faiz oranı olan %1.28 üzerinden 10 yıl vadede 250.000 TL tutarda konut kredisi hesaplama gerçekleştirildiğinde kredinin vade sonunda toplam ödemesi 490.600 TL’ ye karşılık geliyor. Kredinin aylık taksit tutarları ise 4.100 TL oluyor.

Erdoğan, “ Geçtiğimiz yıl çektiğimiz onca sıkıntının sonunda Türkiye yüzde 2.9 büyürken bankalar bakın bu çok önemli yüzde 40 civarı kar artışı elde etmişse burada bir sorun var demektir. Hale bak yüzde 40.” dedi.

Erdoğan’ın açıklamasını şu şekilde sürdürdü:

“Bankalar oranlarını ikiye katladı”

“Piyasaya asıl finans desteği sağlaması gereken kurumlar bankalar. Bankalar rahat durmuyor. Bakıyorsunuz hala biz faizler düşmesi lazım diyoruz bankalar ise vatandaşın oraya yatırdığı paraları kendisi için adeta bir soyup soğana çevirme aracı olarak kullanıyor. Kendi parası değil vatandaşın oraya emanet ettiği para. Bunu kalkıyor kendisi acımasızca yüksek faizle kendisine bir rant aracı haline çeviriyor. Ama ben inanıyorum ki gerek Merkez Bankamız, devlet bankalarımız bu konuda kararlı adım atmak suretiyle inşallah bu işi aşağı çekeceklerdir. Geçtiğimiz yıl çektiğimiz onca sıkıntının sonunda Türkiye yüzde 2.9 büyürken bankalar bakın bu çok önemli yüzde 40 civarı kar artışı elde etmişse burada bir sorun var demektir. Hale bak yüzde 40. Üstelik bu yıl bankaların kar oranlarını neredeyse ikiye katladıklarını görüyoruz.

“Bu bir felaket”

Bu bir felaket ya. Bu para bunların cebinden çıkmıyor, kendi öz sermayeleri değil. Biz kimseden zararına bir iş yapmasını istemiyoruz. Ancak bankalardan kredi şartlarını ve faiz oranlarını makul seviyelerde tutarak ülkemizin gelişmesine, kalkınmasına katkı sağlamalarını beklemek de hakkımızdır diye düşünüyorum. Parayı değerli kılan bankaların kasasında yatması değil esnafın, sanatkarın, girişimcinin tezgahında bulunmasıdır. Şayet bankacılık sektörü piyasayı fonlama konusunda biraz daha cesaretli olursa ekonomideki yükselişimiz hızlanacaktır. En azından tüm göstergelerin olumlu seyrettiği şu dönemde bankacılık sektöründen bu yönde güzel haberler beklediğimi özellikle belirtmek istiyorum.”

AA

Faizi düşük tutan maliyeti yükseltiyor

Birçok bankada 120 ay vade için vade yüzde 1 ve üzeri olarak gözleniyor. Bankalarla yaptığımız ikili görüşmelerde de 120 ay vadeye 100 bin lira kredide yüzde 1’in altında vade oranı veren çok az banka olduğu gözlendi. Aylık yüzde 1’in altında vade oranı veren bankalarda da yıllık maliyetlerin yüksek olması dikkat çekti. Yeni Şafak’ın haberine göre; faiz oranlarındaki yükseliş nedeniyle 100 bin lira kredi çeken bir vatandaş sene başına kıyasla en düşük artış üzerinden yapılan hesaplamada 9 bin 840 lira daha fazla kredi geri dönüşü ödemek durumunda kaldı.

Makas çok açık

Konut kredi vade oranlarında bankalar arası makasın da çok yüksek olduğu gözlendi. Bankalar kendi içlerinde de indirimli, ertelemeli, kiraya son, transfer ve gelirine uygun konut kredileri adı altında aynı vade ve aynı kredi miktarına çok farklı vade farkı uyguluyor. Makas bazen aynı bankada 15-20 puan, farklı bankalarda ise 50 puana kadar açılabiliyor. Bu da 100 bin liralık bir kredide toplam geri dönüş rakamını 120 ay vadede yüzde 1,15’ten hesaplandığında 186 bin 278 liradan yüzde 1,65 vade oranıyla 237 bin 816 liraya çıkartabiliyor.

Uzmanlar uyarıyor

Konut kredisi alacak olan kişilerin bankalar arası karşılaştırma yapması tavsiye ediliyor. Uzmanlar, konut kredisi kullanacak olan vatandaşlara karşılaştırma için tüm masraflar dahil toplam geri dönüş rakamını sorgulamaları gerektiğini dile getiriyor. Aksi taktirde 100 bin lira kredi için yapılan karşılaştırmalı faiz hesabına göre 120 ay vadede vatandaşın cebinden çıkacak para farkının 51 bin 538 liraya kadar çıkabileceği gözleniyor.

Kredi iştahını düşürebilir

Sektör temsilcileri bu durumun artan kredi iştahını olumsuz etkileyebileceğini belirtiyor. Nitekim, ocak ayının ilk haftası toplam konut kredisi rakamı tasfiye olan ödemeler de dahil olduğunda 445 bin 718 lira olarak gerçekleşti. Rakam mart ayında iki haftalık sürede 913 bin 845, Nisan’ın ilk iki haftasında ise 1 milyar 62 bin 996 lira oldu. Vatandaş konut kredisi miktarını konut satın alarak sürekli artırmaya başladı. Toplam kredi hacmi de konut kredilerinde 162 milyar 682 bin liraya yükseldi.

İlk KDV evi alırken ödeniyor

Buna göre, İstanbul’da satılan konutların yüzde 28’inde KDV’nin yüzde 18 olarak uygulanıyor. Evini kredi ile alanlar ise iki kez KDV ödeme riski ile karşı karşıya. Habertürk’ten Rahim Ak’ın haberine göre, olay aslında uzun süredir yaşanıyor. Banka kredisi ile ev alanlar, evlerini alırken yüzde 18 KDV ödüyor. Ancak eğer kredilerini ödeyemez ve temerrüte düşerlerse banka, eve el koyarak açık artırma ile satıyor. Çiftte KDV uygulaması da tam bu noktada devreye giriyor.

İkinci KDV ev açık artırma ile satıldığı için ödeniyor

Normal şartlarda ev ikinci el olduğu için artık satılsa da KDV’sinin olmaması gerekiyor ama KDV kanununda açık artırma yani müzayede yoluyla satılan malların KDV’ye tabi olduğu yazılı. İşte bu nedenle banka da evi satarken yüzde 18 KDV tahsil edip vergi dairesine ödüyor. Bu rakamı da kredi alanın ev satışından hakkına düşen kısımdan kesiyor. Çoğu zaman, kredi kullanalar kredi taksitlerinin hatırı sayılır bir kısmını ödese bile, temerrüte düştüklerinde ve evleri açık artırma ile satıldığında bankadan alacaklı olmaları gerekirken borçlu durumuna düşüyor.