Bakan açıkladı, Nisan’da başlıyor

Çevre ve Şehircilik Bakanı Murat Kurum, 29 Aralık’ta Rize’ye yaptığı ziyaret sırasında Ayder Yaylası’ndaki Kentsel Dönüşüm Projesi’nin nisan ayında başlayacağını açıkladı. Etaplar halinde uygulanacak proje yol, otopark ve kaplıca havuzlarının yeniden inşasıyla başlayacak. Ulaşım sorununa çözüm olarak yaylanın alt kodunda çift yönlü yeni yol yapılacak. Ayder Yaylası ve civardaki Avusor, Hüser ve Kavron yaylalarına gitmek isteyenler, bu yolu kullanacak. Yaylaya araç girişi sınırlandırılacak. Proje altyapı ve üstyapı ile devam edecek. Yaylada dikey yerine en fazla 2 katlı yatay yapılar inşa edilecek. Uygulanacak yeni modelle altyapı ve ulaşım sorunlarının çözüleceği yaylayla ilgili ‘imar kirliliği’ tartışmaları da son bulacak.

Yaylacılardan projeye destek

Altyapı ve ulaşım sorunlarını çözecek, ‘imar kirliliği’ tartışmaları sona erdirecek projeye destek veren işletme ve yapı sahipleri, kendilerinin de mağdur edilmeden projenin bir an önce uygulanmasını istiyor.

Ayder’de işletmecilik yapan Emin Mahmutoğlu, yıkılacak işletmelerinin yerine kendilerine yeni işletmeler verilmesini istedi. Mahmutoğlu, “Dere kenarından bir yol yapılacak. Oraya bizim işletmelerimiz geçici taşınabilir. Sonrasında buralar yapılsın tekrar buraya alsınlar. Ayder Yaylası bozuldu. 1 metrekare yeri olan dükkan yaptı. Devleti, hukuku dinleyen yok. Düzenli bir Ayder istiyoruz” dedi.

İşletmeci Ayşe Sarı ise, Ayder’in güzel olmasını istediklerini belirterek “Bu şekilde Ayder Yaylası çok güzel değil. Bizi de memnun etmiyor. Kentsel dönüşüm yapılırken mağdur olmak istemiyoruz. Köylümüz ağlamasın, üzülmesin. Ayder’de Ayderliler olsun” diye konuştu.

Yasemin Meşeci de Ayder Yaylası’nda ekmek parası kazandıklarını ifade ederek, “Biz para kazanmaya muhtacız. Karda kışta bu yüzden dükkanımızı açmışız. Bir lokma ekmek için buradayız. Kentsel dönüşüm başladığında bizim işimiz bitti. İllaki güzel olacak ama bizi de düşünmeler lazım. Bize zarar vermeyecek şekilde yapılmalı. Biz devletimize güveniyoruz” ifadelerini kullandı.

Sarı: Ülkeye güzel bir Ayder kazandırılacak

Ayder Çevre ve Turizm Derneği Başkanı Erdal Sarı, nisan ayında başlayacak kentsel dönüşümü beklediklerini belirterek şunları dedi:

“Kentsel dönüşüm kademe kademe ilerleyerek tamamlanacak. Vatandaşlarımızın ve işletme sahiplerinin mağdur edilmeyeceği bir süreç olacak. Bölgemize, ülkemize inşallah güzel bir Ayder kazandırılacak. Geniş otoparkı olan trafikte soru yaşamayan mimari anlamda daha düzgün bir görüntüye kavuşacağız. Hizmet kalitesi de bununla beraber artacaktır. Teleferik projesine de hemen akabinde başlanmasını istiyoruz. İnsanlarımızın beklentisi güzel. İnşallah güzel bir netice elde edilecektir.”

Ayder Yaylası

Ayder Yaylası, Çamlıhemşin ilçesinin 19 kilometre güneydoğusunda, 1350 metre yükseklikte yer alıyor. Fırtına Deresi boyunca eşsiz doğal güzellikler izlenerek ulaşılan Ayder Yaylası, çevresini saran çam ormanları, şelaleler, yöresel mimarideki evler, çiçekler ve bu çiçeklerden elde edilen bal ve şifalı kaplıcayla sırtını Kaçkarlar’a dayamış, çam örtülü yamaçlarla kaplı bulunuyor. Yaz aylarında yerli- yabancı turistler, 55 derece sıcaklıktaki şifalı kaplıca suyundan yararlanıyor. Kaplıca suyunun romatizmal ve iç hastalıklar ile kadın ve cilt hastalıklarına iyi geldiği belirtiliyor. Yaylada trekking, cip safari, foto safari, kampçılık, dağcılık gibi birçok turizm aktivitesi de yapılıyor.

Sabah

“Bu mahalle geçmiş yıllarda dolgu alanı üzerine yapılmış ve bodrum katlarındaki korozyon ve binaların riskli durumu sebebiyle burada dönüşüm projesine başlıyoruz. Bu dönüşüm projesi çerçevesinde 173 bin metrekarelik alanda belediye bloklarından başlamak üzere yaklaşık 4 bin 174 bağımsız bölümün olduğu projeyi 2019 yılı içerisinde başlatıyoruz. Belediye bloklarıyla birlikte etaplar halinde bu 4 bin 174 bağımsız bölümü içeren kentsel dönüşüm projemizi yaparak, daha az katlı, Rize’nin kültürüne, mimarisine, değerlerine uygun projeler geliştireceğiz.
Etaplar halinde bu projeyi tüm Ekrem Orhon Mahallesi’ne yaymayı hedefliyoruz. Yapacağımız projeler bölgenin kültürüne, değerine buradaki tarihi yapıların ön plana çıkması suretiyle, tarihin ön plana çıkması suretiyle Rize’yi bulunduğu konumdan daha yukarıya taşıyacak. Turistik anlamda, istihdam anlamında insanların huzurlu bir şekilde gezeceği alanları da içeriyor. Mevcutta 10-12 katlı binalarımızı da, yüksekliğini azaltmak maksadıyla bölgeye yakışır bir proje yapacağız ve Rize’nin geleceği için çok önem gördüğümüz bu projeyi de hızlı bir şekilde, kararlı bir şekilde hep birlikte gerçekleştiriyor olacağız.”

‘Ayder Yaylası’nda kentsel dönüşüm başlıyor’

Ayder Yaylası’nda kentsel dönüşüm projesinin başlayacağını da açıklayan Bakan Kurum, şunları dedi:
“Bu proje sadece Rize’yi ilgilendirmiyor. Ayder Yaylası, tüm Türkiye’yi ilgilendiriyor. Bugün Ayder Yaylası ile ilgili bir toplantı da yaptık. Bu toplantıda Ayder Yaylası ile ilgili otopark ihtiyacını karşılamak üzere 2 bin araç kapasiteli bir otopark inşaatı yapacağız.

Özel İdare mülkiyetinde bulunan, şu anki kaplıcaların bulunduğu noktada da yine butik otel ve kaplıcalar içeren, içerisinde restoranlar, alışveriş alanlarının olduğu, altında yine 250-300 araçlık otoparkı olduğu bir projeyi de otopark inşaatı ile birlikte eş zamanlı olarak 2019 yılının Nisan ayında başlatarak hızlı bir şekilde inşaat sürecini tamamlamak istiyoruz. Ayder Yaylası’ndaki diğer projemiz ise buradaki kentsel dönüşüm ile alakalı. Artık işin sonuna geldik ve burada artık uygulamaya geçiyoruz. Turizm Bakanlığımız tahsis edilmişÿalan üzerinde de rezerv konut inşa edeceğiz. Bu rezerv konutlarla birlikte de vatandaşımızın rızası çerçevesinde, rezerv konutlara taşımak suretiyle etaplar halinde, tüm Ayder’deki çirkin yapı yoğunluğunu yok etmek suretiyle bölgeye, bölgenin kültürüne, mimarisine yakışır projeyi, Cumhurbaşkanımızın talimatları çerçevesinde gerçekleştiriyor olacağız ve bu projelere 2019 Nisan ayında başlamış olacağız.”

Dolgu alandaki riskli binalar

Rize’de, 1960’lı yılların ortalarında, dönemin belediye başkanı Ekrem Orhon tarafından deniz dolgusu başlatıldı. Büyük taşlarla doldurulan, arasına kum veya balçık gibi malzemelerle karışım yapılan 350 bin metrekarelik alan, deniz dolgu alanı olarak kazanıldı. Denizi dolduran Ekrem Orhon da ’Denizi kara, karayı para yapan başkan’ olarak anıldı. Şehir merkezinin yaklaşık 3’te 1’ini oluşturan dolgu alanı üzerinde, ilk etapta 3 kat halinde yapıÿizni verildi; ancak geçen sürede, dolgu alanına yüksek katlı binalar inşa edildi. Bugüne kadarÿaralarında valilik, belediye başkanlığı, kültür merkezi, adliye gibi kamu kurumlarının da yer aldığı çok sayıda binanın inşa edildiği alanda, yaklaşık 70 bin kişi yaşıyor. Dolgu alan üzerindeki binalarla ilgili yapılan teknik incelemede, deniz suyu seviyesinin altında kalan bina temellerinin, oluşan korozyon nedeniyle zarar gördüğü ve tuzlu su altında kalan bina demirlerinin özelliğini kaybettiği, demirlerin açığa çıktığı tespit edildi.

Hürriyet

Erdoğan, “Ayder’i kirlettik” demişti

Jandarma ve zabıta ekiplerinin geniş güvenlik önlemi aldığı yaylalarda kaçak yapı sahipleri yıkımlara tepki gösterdi. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Rize’deki Ayder Yaylası için “Ayder’i kirlettik, rezil ettik” çıkışı ile gündeme gelen Doğu Karadeniz yaylalarındaki kaçak yapılara karşı Trabzon, Rize, Giresun ve Gümüşhane illerinin valilikleri harekete geçti. Yapı yoğunluğu artan ve doğal güzellikleri bozulan yaylaların kurtarılması amacıyla, Trabzon’da 1750, Giresun’da 1700, Rize’de 350, Gümüşhane’de ise 306 olmak üzere toplam 4 bin 106 kaçak yapı için yıkım kararı alındı. Bölgede, ilk yıkımlar Uzungöl Tabiat Parkı’nı da bünyesinde bulunduran Trabzon’un Çaykara ilçesinde gerçekleştirildi. Ancak yıkımlar yaylacılardan gelen tepkiler üzerine durduruldu.

İmar barışı uygulaması geldi

Türkiye genelinde getirilen İmar Barışı uygulaması, Doğu Karadeniz’de yaylalarda inşa edilen ve yıkım kararı alınan kaçak yapı sahiplerini harekete geçirdi. Ayder Yaylası ve Uzungöl Turizm Merkezi başta olmak üzere yaylalardaki kaçak yapı sahipleri İmar Barışı uygulamasından yararlanmak için başvuru yapmaya başladı. Çevre ve Şehircilik İl Müdürlükleri ile e-devlet üzerinden başvuru yapan yaylacılar, Yapı Kayıt Belgesi almayı bekliyor. Uygulama, yapıları için yıkım kararı alınan yaylacıları sevindirdi.

Kaçak yapı furyası başladı

İmar Barışı ile Doğu Karadeniz Bölgesi’nde kaçak yapılara af getirileceği belirtilen uygulamayı fırsat bilen bazı vatandaşların, yaylalarda betonarme kaçak yapılar inşa etmeye başladı. Jandarma, Doğa Koruma ve Milli Parklar ile Orman Müdürlüğü ve belediye ekipleri kaçak inşaatlarla ile ilgili tutanaklar tutmaya başladı. Doğu Karadeniz’de neredeyse tüm yaylalarda inşaat sesleri arasında kaçak yapılar yükselmeye başladı.

Valilikler uyarmıştı

Kaçak yapılarla ilgili valilikler daha önce vatandaşları uyarıcı bildiri yayınladı. İmar Barışı uygulamasının 31 Aralık 2017 tarihinden önceki yapıları kapsadığı vurgulanan bildiride, “İmar Barışı, 31 Aralık 2017 tarihinden önceki yapıları kapsamaktadır. Ruhsatsız veya ruhsata aykırı olarak bina yapan veya yaptırarak imar kirliliğine neden olan kişi hakkındaki Türk Ceza Kanunu’nun 184/1’inci maddesine göre 1 yıldan 5 yıla kadar hapis cezası verileceği ve fail hakkında Ceza Muhakemeleri Kanunu’nun 231’inci maddesinde düzenlenen ‘hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına’ karar verilmeyeceğine hükmedilmiş olup, 31 Aralık 2017 tarihinden sonra yapılan veya yapımına devam edilen ruhsatsız ve ruhsat eklerine aykırı yapılar için Yapı Kayıt Belgesi’nin verilmeyecektir.”

Sabah

Rize Valisi Erdoğan Bektaş, bölgenin sadece Rize’deki Ayder ve Trabzon’daki Uzungöl’den ibaret olarak algılanmaması gerektiğini belirterek, böyle algılandığında ne Ayder’e ne de Uzungöl’e girilebildiğini söyledi. Bektaş, “Sadece trafiğiyle bile baş etmemiz mümkün değil. Bu nedenle benzer özelliklerdeki yeni oluşumlara ön ayak olarak mevcut talebi bölgenin tamamına dengeli bir şekilde dağıtmamız gerekiyor. Rize’de 11 ayrı nokta tespit ettik.

Ayrıntıya indiğimizde başka bir 11 nokta daha bulabilirdik ama işi çok dağıtmamak için en iyi 11 nokta üzerinde yoğunlaştık. Bu 11 noktaya birde Ayder eklenince 12 Ayder ortaya çıkıyor. Projenin anlaşılır olması için 12 Ayder ismini kullandık. Hemen hemen her ilçemizde bu yoğunluk merkezlerini oluşturmaya çalıştık” dedi.

Yeni belirlenen yerlerin öncelikli olarak imar altyapısını oluşturmak istediklerini kaydeden Vali Bektaş, “Bu sayede Ayder’de karşılaştığımız sorunlarla burada karşılaşmayacağız. Zaten bölgeye yönelik büyük bir cazibe var. Herkes bir şeyler yapmaya çalışıyor ancak yapılanlar bir bütünlükten uzak ve kendine başına bir bütün oluşturmaya çalışıyor. Biz müdahale etmesek de cazibe noktası olan noktalar var. Oralara önden müdahale edip yapılaşmasını kontrollü bir şekilde yürütmek istiyoruz. İmar altyapısını hazırladık ve bir sene önce ihale ettik.

Plancılar bu konu üzerinde çalışıyor. Bunun yanında bu bölgelerin ulaşım sorunlarını çözüyoruz. Çöp, atık ve içme suyu, elektrik gibi birçok konularda çalışmalar yapıyoruz. Bir yola girdik. İsimlerin ortaya çıkması ile birlikte o bölgedeki insanların farkındalıkları arttı. Bölgeye dönük ilgilerde bu noktalarda odaklanmaya başlandı. Süreç kendiliğinden bir şekle girmiş oldu. Umarız, bu projemiz beklenen doğrultuda ilerlemeye devam eder” diye konuştu.

Ayder Yaylası, Çamlıhemşin ilçesinin 19 kilometre güneydoğusunda, 1350 metre yükseklikte yer alıyor. Fırtına Deresi boyunca eşsiz doğal güzellikler izlenerek ulaşılan Ayder Yaylası, çevresini saran çam ormanları, şelaleler, yöresel mimarideki evler, çiçekler ve bu çiçeklerden elde edilen bal ve şifalı kaplıcayla sırtını Kaçkarlar’a dayamış, çam örtülü yamaçlarla kaplı bulunuyor. Yaz aylarında yerli- yabancı turistler, 55 derece sıcaklıktaki şifalı kaplıca suyundan yararlanıyor.

Kaplıca suyunun romatizmal ve iç hastalıklar ile kadın ve cilt hastalıklarına iyi geldiği belirtiliyor. Yaylada trekking, cip safari, foto safari, kampçılık, dağcılık gibi birçok turizm aktivitesi de yapılıyor. Son yıllarda kaçak yapılarla gündeme gelen Ayder Yaylası’nda, TOKİ tarafından yöre mimarisine uygun ’Kentsel Dönüşüm Projesi’ uygulanacak.

Hürriyet

Erdoğan Bektaş,“Ayder Kayak Projesi, Kaçkarlar’ın 4 yaylasını kapsayan, birkaç vadiye ulaşan, 2 bin alt kodu ve 3 bin üst kodu olan bir proje. Biz bu projeyi ‘yap işlet devret’ modeli ile yaptırmak için şartnamemizi hazırladık. İhaleye 5 firmayı davet ettik. 4 firma ertelenmesini isterken, 1 firma teminatını yatırarak teklifini verdi” dedi. Kır Tur’un şartnamenin gereğini yerine getirdiğini ve İsviçre’den bir firmayla kayak mekaniği yapımı ortaklığıyla ilgili yaptığı sözleşmeyi dosyada sunduğunu kaydeden Bektaş, “Dosya ilk incelemede yeterli bulundu, pazarlık yapıldı. Yıllık 1 milyon lira kira ve hasılattan yüzde 6 idareye pay vermek şartı ile tekliflerini ihale komisyonuna sunmuş oldular. İlk çerçevede teklif olumlu gözüküyor” diye konuştu. Projenin uzun soluklu olduğunu, net bütçesinin olmadığını kaydeden Bektaş, “45 ile 50 milyon avro arasında bir tahmini maliyet söz konusu” dedi.

Erdoğan Bektaş, projenin bir özelliğinin de üzerinde çalışılan Ayder Dönüşüm ve Yenileme Projesi’nin önemli bir parçası olan kapalı otopark tesisi olduğuna değinerek, kış turizmi kapsamında tesisin kapalı otoparka ihtiyacı olması nedeniyle otopark tesisini bu projeye ek yaptıklarını anlattı.

Her geçen gün, çarpık yapılar nedeniyle güzelliğinden uzaklaşan Ayder Yaylası’nda Toplu Konut İdaresi (TOKİ) öncülüğünde, 5 bakanlığın ortaklaşa uygulayacağı Kentsel Dönüşüm Projesi hazırlandı.

Proje detayları

Yeni projeyle otopark, otel ve pansiyon alanları, seyir terasları, günübirlik eğlence alanları, çadır ve kamp bölgeleri ile giriş- çıkış noktaları belirlendi.

Seyir terası

Yaylaya ulaşanlar, 750 kapasiteli katlı otoparka araçlarını bıraktıktan sonra seyir terasına ulaşacak.

Ulaşım sorunu çözülüyor

Ziyaretçiler, buradaki trambüslerle yayla merkezine ulaşacak. Ulaşım sorununa çözüm olarak yaylanın alt kodunda çift yönlü yeni yol yapılacak.

Ayder Yaylası ve civardaki Ausor, Hüser ve Kavron yaylalarına gitmek isteyenler, bu yolu kullanacak.

Ayder Yaylası projesinin ortaya çıkması bazı tartışmaları da beraberinde getirdi.

Posta Gazetesi yazarı Candaş Tolga Işık’a konuşan Çevre ve Şehircilik Bakanı Murat Kurum, tüm tartışmalara noktayı koydu.

“Ayder’i betona teslim etmeyeceğiz”

Ayder’i betona teslim etmeyeceklerini ifade eden Kurum, “Aksine betondan kurtaracağız. Hedefimiz o.” dedi.
Candaş Tolga Işık’ın bugünkü yazısından bir kısım;

“Geçenlerde Ayder’de başlayacak kentsel dönüşümle ilgili bir yazı yazdım. ‘Umarım Ayder’in sonu Uzungöl’e benzemez’ dedim. Bayramda Çevre ve Şehircilik Bakanı Murat Kurum’la konuştum. Bakan, Ayder konusunda çok net. Dedi ki; ‘Bırakın yeni yapılanmaların önünü açmayı eski kaçak ve doğanın yapısınıdengesini bozanları oradan kaldıracağız. Vatandaşımızın içi rahat olsun Ayder’i betona teslim etmeyeceğiz, aksine betondan kurtaracağız. Hedefimiz o…’ ”

Candaş Tolga Işık/Posta

Ayder, 1987’de Bakanlar Kurulu kararıyla turizm merkezi ilan edildi. Aynı zamanda belediye mücavir alanı olan ve doğal güzelliğiyle öne çıkan yaylada, bu tarihten sonra gelişigüzel yapılaşma başladı. 1994’te ‘milli park’, 1998’de ise ‘doğal sit alanı’ ilan edilerek, korumaya alınan Ayder, 2006’da da Bakanlar Kurulu kararıyla ‘kültür ve turizm koruma gelişim bölgesi’ ilan edildi. 1998’de doğal sit alanı olan yayla için 2 yıl içinde ‘koruma amaçlı imar planı’ oluşturulması gerekiyordu; ancak aradan 20 yıl geçmesine rağmen halen imar planları hazırlanmadı.RİZE’nin Çamlıhemşin ilçesinde bulunan Ayder Yaylası, son aylarda imar kirliliği ile sıkça gündeme geliyor. Konuyla ilgili çalışma başlatan TOKİ, bölgede kentsel dönüşüm projesi hayata geçirecek. Ayder’de altyapı ve ulaşım sorunları çözülürken, en fazla 2 katlı yapılar yapılacak.

Ayder, 1987’de Bakanlar Kurulu kararıyla turizm merkezi ilan edildi. Aynı zamanda belediye mücavir alanı olan ve doğal güzelliğiyle öne çıkan yaylada, bu tarihten sonra gelişigüzel yapılaşma başladı. 1994’te ‘milli park’, 1998’de ise ‘doğal sit alanı’ ilan edilerek, korumaya alınan Ayder, 2006’da da Bakanlar Kurulu kararıyla ‘kültür ve turizm koruma gelişim bölgesi’ ilan edildi. 1998’de doğal sit alanı olan yayla için 2 yıl içinde ‘koruma amaçlı imar planı’ oluşturulması gerekiyordu; ancak aradan 20 yıl geçmesine rağmen halen imar planları hazırlanmadı.

158 bina kaçak

Kaçak ve beton yapıların inşa edildiği yayla ile çevresinde yüzlerce kişi, kaçak yapılaşmayla ‘sit alanları ve milli park yasalarına muhalefet’ten yargılandı. Çamlıhemşin Belediyesi Meclisi’nce Ayder Yaylası’ndaki 290 yapıdan 158’i ile ilgili kaçak ve ruhsata aykırı olduğu gerekçesiyle yıkım kararı alındı. Kaçak ve ruhsata aykırı yapıların yıkılması için ‘Kamu İhale Kanunu’nun ilgili maddesi uyarınca hizmet alım yoluyla açık ihaleye çıkıldı; ancak yıkım ihalesine katılan firma olmayınca kaçak yapılar yıkılamadı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın “Ayder´i kirlettik, rezil ettik” çıkışıyla gündeme gelen ünlü turizm merkezi Ayder Yaylası için harekete geçildi. TOKİ öncülüğünde, 5 bakanlığın ortaklaşa uygulayacağı kentsel dönüşüm projesi hazırlandı. Yeni projeyle otopark, otel ve pansiyon alanları, seyir terasları, günübirlik eğlence alanları, çadır ve kamp bölgeleri ile giriş-çıkış noktaları belirlendi. Yaylaya ulaşanlar, 750 kapasiteli katlı otoparka araçlarını bıraktıktan sonra seyir terasına ulaşacak. Ziyaretçiler, buradaki trambüslerle yayla merkezine ulaşacak. Ulaşım sorununa çözüm olarak yaylanın alt kodunda çift yönlü yeni yol yapılacak. Ayder ve civardaki Ausor, Hüser ve Kavron yaylalarına gitmek isteyenler, bu yolu kullanacak. Yaylaya araç girişi sınırlandırılacak ve en fazla 2 katlı yatay yapılar inşa edilecek. Altyapı ve ulaşım sorunlarının çözüleceği yaylayla ilgili ‘imar kirliliği’ tartışmaları son bulacak.

Erdoğan uyarmıştı

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 8 Ağustos 2017’de katıldığı AK Parti Rize İl Başkanları Genişletilmiş İl Danışma Meclisi Toplantısı’nda, Ayder Yaylası ile ilgili “Şu anki Ayder Yaylası bizim temsilimiz olamaz. Allah’ın bize verdiği Ayder bambaşka ama biz Ayder’i kirlettik, rezil ettik. Ayder’i kentsel dönüşüm değişimle şanına yakışır bir hale getireceğiz. Aynı değişim dönüşümü de Uzungöl’de yapmamız lazım” demişti.

İlk kazma yıl sonunda

Rize Valisi Erdoğan Bektaş, Ayder Yaylası’nda kimsenin sevmediği görüntü oluştuğunu belirtip, buna çözüm olarak TOKİ’nin güzel proje ortaya çıkardığını söyledi. Yıl sonunda Ayder´e ilk kazmanın vurulacağını kaydeden Bektaş, “Ayder, ülkemizde çok da örneği olmayan bir yayla amaçlı kasaba görünümüne kavuşacak. Projeden umutluyuz; ama yalnız başına bu bir çözüm değil. Mevcut yoğunluğu bölgedeki diğer alanlara yaymak gerekiyor” diye konuştu. Ayder Çevre ve Turizm Derneği Başkanı Erdal Sarı ise hazırlanan kentsel dönüşüm çalışmalarına yöre halkının da sıcak baktığını söyledi.

Çamlıhemşin ilçesinde bulunan Ayder Yaylası, 1987 yılında Bakanlar Kurulu kararı ile ‘Turizm Merkezi’ ilan edildi. Aynı zamanda belediye mücavir alanı olan ve doğal güzelliği ile öne çıkan yaylada, bu tarihten sonra gelişigüzel yapılaşma başladı. 1994 yılında Milli Park, 1998 yılında ise doğal sit alanı ilan edilerek koruma altına alınan Ayder, 2006 yılında da Bakanlar Kurulu kararıyla, ‘Kültür ve Turizm Koruma Gelişim Bölgesi’ ilan edildi. 1998 yılında Doğal sit alanı ilan edilen yayla için 2 yıl içerisinde Koruma Amaçlı İmar Planı oluşturulması gerekiyordu. Ancak, aradan 20 yıl geçmesine rağmen yayla için imar planları hazırlanmadı.

158 bina için yıkım kararı var

Koruma planlarının uygulanması halinde yapılaşma tipi ve yoğunluğunun ancak projeler dahilinde yapılabileceği Ayder Yaylası’nda, her geçen gün yapılaşma arttı. Kaçak ve beton yapıların inşa edildiği yayla ve çevresinde yüzlerce kişi, kaçak yapılaşma ile sit ve Milli Park yasalarına muhalefetten yargılandı. Çamlıhemşin Belediyesi Meclisi, Ayder Yaylası’ndaki 290 yapıdan 158’i hakkında, kaçak ve ruhsata aykırı olduğu gerekçesiyle yıkım kararı aldı. Kaçak ve ruhsata aykırı yapıların yıkılması için Kamu İhale Kanunu’nun ilgili maddesi uyarınca hizmet alımı yoluyla açık ihaleye çıkıldı. Ancak yıkım ihalesine katılan firma olmayınca, kaçak yapılar yıkılamadı.

TOKİ devreye girdi

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın “Ayder’i kirlettik, rezil ettik” çıkışı ile gündeme gelen ünlü turizm merkezi Ayder Yaylası için harekete geçildi. Ayder Yaylası’nda, Toplu Konut İdaresi (TOKİ) öncülüğünde 5 bakanlığın ortaklaşa uygulayacağı Kentsel Dönüşüm Projesi hazırlandı. Yayladaki otel, pansiyon, restoran ve ev sahipleri de projeye destek verdi. Proje ile yaylanın altyapı ve ulaşım sorunları çözülecek, dikey yerine en fazla 2 katlı yatay yapılar inşa edilecek. Yayla, uygulanacak yeni modelle imar kirliliği tartışmalarından kurtulacak.

Vali: İlk kazma yıl sonunda

Rize Valisi Erdoğan Bektaş, Ayder Yaylası’nın sahip olduğu güzellikler ile yoğun ziyaret edilen önemli bir turizm merkezi olduğunu söyledi. Yaylada yapılaşmanın oldukça fazla olduğunu kaydeden Vali Bektaş, şunları dedi:
“Mevcut planlama çalışmaları Ayder Yaylası’nı bir yere getirmeyi başaramadı ve bir çatışma alanı oluştu. Ortaya çıkan tablo, hiç kimsenin sevmediği bir görüntü oldu. Gelenler doğanın imkanlarından yeterince yararlanamamaya başladı. Oradaki yoğunluk daha da artıyor, trafik tıkanıyor, içme suları kesiliyor, kanalizasyonlar çalışmıyor. Bunun gibi bir yığın ortak sorun var. Ayder’i olması gerektiği şekilde planlayarak belli bir hedef doğrultusunda şekillenmesini sağlamalıyız. Cumhurbaşkanımızın da dikkat çektiği, himayesi altında bir proje yürütüyoruz.

Ayder’deki yetkili kurumların yetkisini bir protokolle topladığımız TOKİ, olması gereken projeyi çalıştı ve ihale etti. Güzel bir proje ortaya çıktı ve anlaşmaya varıldı. Yıl sonunda Ayder’e ilk kazma vurulacağını umuyorum. Ayder, ülkemizde çok da örneği olmayan bir yayla amaçlı kasaba görünümüne kavuşacak. Projeden umutluyuz. Ama yalnız başına bu bir çözüm değil. Mevcut yoğunluğu bölgedeki diğer alanlara yaymak gerekiyor.”

‘Ayder’i kirlettik, rezil ettik’

Cumhurbaşkanı ve Ak Parti Genel Başkanı Recep Tayyip Erdoğan, 8 Ağustos 2017’de, katıldığı Ak Parti Rize İl Başkanları Genişletilmiş İl Danışma Meclisi toplantısında Ayder Yaylası ile ilgili şu değerlendirmelerde bulunmuştu:
“Şu anki Ayder Yaylası bizim temsilimiz olamaz. Allah’ın bize verdiği Ayder bambaşka, ama biz Ayder’i kirlettik, rezil ettik. Ayder’i kentsel dönüşüm değişimle şanına yakışır bir hale getireceğiz. Aynı değişim dönüşümü de Uzungöl’de yapmamız lazım.”

Ayder Yaylası

Ayder Yaylası, Çamlıhemşin ilçesinin 19 kilometre güneydoğusunda, bin 350 metre yükseklikte yer alıyor. Fırtına Deresi boyunca eşsiz doğa güzellikleri izlenerek ulaşılan Ayder Yaylası, çevresini saran çam ormanları, şelaleleri, yöresel mimarideki evleri, çiçekleri ve bu çiçeklerden elde edilen balı ve şifalı kaplıcasıyla sırtını Kaçkarlar’a dayamış, çam örtülü yamaçlarla kaplı bulunuyor. Yaz aylarında yerli ve yabancı turistler 55 derece sıcaklıktaki şifalı kaplıca suyundan yararlanıyor. Kaplıca suyunun romatizmal, iç, kadın ve cilt hastalıklarına iyi geldiği belirtiliyor. Yaylada trekking, cip safari, foto safari, kampçılık, dağcılık gibi birçok turizm aktivitesi de yapılıyor.

“4 farklı alternatif proje var”

Kentsel tasarım projesi için dört farklı alternatif proje çalışması başlattıklarını söyleyen Turan, bu kapsamda 14-15 Ekim’de yapılan Arama Konferansı’yla sivil toplum örgütleri, kamu sektörü, özel sektör ve Ayder’deki hak sahipleri ile yerel halkın ortak fikir arayışında bir araya getirildiğini ifade etti.

“Hak sahiplerinin görüşleri alınacak”

Arama Konferansı’na ilişkin sonuç raporlarının tamamlanma aşamasında olduğunu dile getiren Turan, şöyle konuştu:

“Kentsel tasarım projelerimizi tamamlayıp, yapacağımız çalıştay ile kentsel tasarım ve mimari yaklaşım alternatifleri üzerinde istişarelerde bulunacağız. Gerçekleştireceğimiz çalıştay ile mülkiyet sorunlarının çözümü, proje modelleme yaklaşımının geliştirilmesi, doğal ve sosyolojik olarak sürdürülebilir bir alan yönetimi konularında ortak kararlar üreteceğiz”

Kentsel tasarım projesini vatandaşlara tanıtıp, hak sahiplerinden görüş alacaklarını, bölgedeki bütün paydaşları bir araya getirip “Sürdürülebilir bir Ayder’i nasıl inşa ederiz?” sorusuna cevap arayacaklarını anlatan Turan, “Arama Konferansı, alan gezisi ve gerçekleştireceğimiz çalıştay neticesinde Ayder’i doğal güzelliklerine tekrar kavuşturup özlediğimiz Ayder’i inşa edeceğiz” ifadelerini kullandı.

“Ayder Yaylası’ndaki evler plansız bir şekilde inşa edildi”

TOKİ Başkanı Turan, Ayder Yaylası’nda yakın zamanda yapılmış evlerin geleneksel yapım karakterinden uzak, plansız bir şekilde inşa edildiğini vurguladı.

Ayder Yaylası’nın, güçlü bir altyapıya ulaştırılması gerektiğine dikkati çeken Turan, “Mevcut olanakları en iyi biçimde değerlendirip doğayı bozmadan, kısa vadeli çıkarlar yerine uzun vadeli çıkarlar için yatırım yapılmalı ve parçacı yaklaşımdan çok bütüncül bir yaklaşımla konu ele alınmalıdır” diye konuştu.

“Cazibe merkezine dönüşecek”

Bugüne kadar bu büyüklükte planlanmış bir yayla projesinin olmadığını vurgulayan Turan, “Bu çalışma, ülkemizde plancılık, mimarlık ve mühendislik açısından bir ilk olacaktır” dedi.

Turan, restorasyon çalışmalarında vatandaşların mağdur edilmeyeceğini, yaylanın geleneksel dokusunun bozulmayacağını, Karadeniz kültürünü yansıtan mimarinin bölgede yaşatılacağını söyledi.

Örnekler inceleniyor

Bölgede anket çalışmaları da yapan bakanlık, bir yandan ruhsatsız yapıları tespit ederken diğer yandan da Ayder Yaylası’nda yapılacak iyileştirmeler için yurtdışında hayata geçirilen farklı uygulamaları inceliyor. Bakanlık yetkilileri, yürütülen çalışmalarda gözetilen en önemli noktanın bölgenin doğal güzelliğini korumak olduğunun altını çiziyor.

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ile Toplu Konut İdaresi, Kültür ve Turizm Bakanlığı, Orman ve Su İşleri Bakanlığı, Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı, Rize Valiliği ve Çamlıhemşin Belediyesi arasında imzalanan protokolle sürdürülen çalışmalarda sona yaklaşılırken, Ayder Yaylası ve çevresini doğrudan ilgilendiren düzenlemeler kapsamında sonuç raporunun yazımı ve ön kentsel tasarım çalışmalarına başlandı.

Rehabilite edilecek

Bakanlık yetkilileri, bölgedeki mülkiyet sorunlarına çözüm üretmek amacıyla analiz çalışmalarını sürdürüyor. Söz konusu bölgede geleneksel mimariye uygun olarak inşa edilen yapıların sağlıklı olup olmadığını tespit edecek olan bakanlık yetkilileri, korunması gereken geleneksel mimariye sahip yapıların rehabilitasyonu için müdahale yöntemlerini belirleyecek.

Çalıştay yapılacak

Ayder Yaylası’nda yapılacak iyileştirmeler için önümüzdeki günlerde düzenlenecek çalıştayla mülkiyet sorunlarına çözüm önerileri, fizibilite ve modelleme yaklaşımları, doğal ve sosyolojik olarak südürülebilir turizm konuları üzerinde çalışma yürütülecek. Çalıştayda alınan kararlar doğrultusunda vatandaşlarla istişarelerde bulunulacak.

Sabah