AVM’lerde kiralanabilir alan (m²) başına düşen cirolar Mart 2017’de İstanbul’da 867 TL, Anadolu’da 673 TL olarak gerçekleşti. Türkiye geneli metrekare verimliliği ise Mart 2017’de 751 TL oldu.

Çeyrek bazlı m² başına düşen cirolarda 1’inci çeyrekte bir önceki yılın aynı dönemi ile karşılaştırıldığında ve enflasyondan arındırılmadan incelendiğinde yüzde 5,4’lük bir artış yaşandı. 2017 yılı 1’inci çeyrekte metrekare verimliliği 737 TL şeklinde gerçekleşti.

Ayakkabı-çanta kategorisinde artış Mart’ta da sürüyor

Kategoriler bazında en yüksek ciro artışı, Mart ayında yine ayakkabı-çanta kategorisinde yaşandı ve geçtiğimiz yılın aynı dönemine göre yüzde 21,2’lik artış kaydetti.

Geçtiğimiz yılın Mart ayı ile karşılaştırıldığında AVM’lerdeki giyim kategorisi yüzde 19,2, yiyecek kategorisi yüzde 17, AVM’lerdeki diğer* alanlar kategorisi yüzde 16,9 oranında arttı. Mart ayında teknoloji kategori ciroları yüzde 8 ve hipermarket kategori ciroları da yüzde 2 artış gösterdi.

Ziyaret sayısı endeksi

Mart 2017 verileri bir önceki dönemin aynı ayı ile karşılaştırıldığında ziyaret sayısı endeksinde yüzde 5,1’lik bir artış yaşandığı gözlemlendi. Ziyaret sayısı endeksi ilk çeyrek bazında ise geçtiğimiz yılın aynı dönemiyle karşılaştırıldığında yüzde 2,8 oranında bir düşüş göstererek 102 puana geriledi.

“Ciro endeksinde ve ziyaretçi sayısında istikrar sağlanacak”

AVM Endeksi Mart 2017 ve ilk çeyrek sonuçlarını değerlendiren AYD Başkanı Hulusi Belgü; “Son dönemde başta dolar olmak üzere döviz kurlarındaki hızlı artış ekonomiyi ciddi bir şekilde etkiliyor. Ek olarak çift haneli rakamlara ulaşan enflasyona rağmen endekste görüntülenen artış olumlu bir izlenim yaratıyor. 2017’nin ilk 3 ayı referandum gibi bir belirsizliğin yaşandığı dönem olarak, ticari faaliyetleri elbette etkiledi ama buna rağmen gerek ciro endeksinde gerekse kategoriler bazında gözle görünür bir gelişme var.

Ziyaretçi sayısında geçtiğimiz yıla oranla bir düşüş olmasına rağmen ciro endeksi ve kategorilerde yaşanan artış mevcut ziyaretçilerin alım gücünde bir artış olduğunu ve alışveriş tercihlerini AVM’lerden yana yaptığını ortaya koyuyor. Mart ayı ile birlikte ziyaretçi sayısı ise yine geçtiğimiz aylara göre bir toparlanma olduğunu gösteriyor. Referandum sonrası, gelecek dönemde, ciro endeksinde ve ziyaretçi sayısında istikrarın yakalanacağını ve sektörümüz açısından daha olumlu bir ortamın sağlanacağını söyleyebiliriz” şeklinde konuştu.

“Yükseliş Nisan’da da devam edecek”

Rapora ilişkin açıklamalarda bulunan Prof. Dr. Emre Alkin; “Geçen aylarda hem bir önceki yılın sıkıntıları hem de döviz kurları ile ilgili gerginliği üzerinde taşıyan endeksin Mart ayında ciddi bir yükseliş gösterdiğini görüyoruz. Aynı trendin Nisan ayında da devam edeceğini tahmin ediyorum. Ziyaretçi sayısındaki artış, geçen yıl yaşanan tedirgin dönemin artık geride kaldığını da gösteriyor. Ancak önceki yıllardaki yoğunluğa ulaşmak için birkaç ay daha beklemek gerekiyor. Özetle, Mart ayında başlayan gözle görülür iyileşmenin Nisan ve Mayıs aylarında da devam etmesini bekliyorum” dedi.

AVM’ler istihdam deposu

Bugün organize perakendenin sağladığı 800 binin üzerinde istihdamın 480 binini, yani yarısından fazlasını AVM’lerin oluşturduğuna dikkat çeken Belgü, “Sayın Cumhurbaşkanımızın istihdam çağrısı doğrultusunda, ülkemizin gelişimi için gelecek dönemde de AVM yatırımlarının artacağına ve daha fazla çalışana ulaşacağımıza inancımız tamdır” dedi. AVM’lerin, inşaat sürecinde ve ziyarete açıldığı andan itibaren temizliğinden, güvenliğine kadar geniş bir alanda istihdam sağladığını kaydede Belgü, Bendevi Palandöken’in cadde mağazaları hakkındaki yorumlarına da şöyle cevap verdi:

‘Cadde mağazacılığının kültürümüzde karşılığı yok’

”Biz önemli bir sektörün parçası olan belirleyici bir dernek olarak, perakendecimizle, üreticimizle, tedarikçimizle, AVM’lerimizle, cadde mağazalarımızla bir arada, kol kola ekonomimizi daha iyi yerlere getirebilmek, istihdama fayda sağlayabilmek, toplumumuzun refah düzeyini yükseltebilmek için çalışıyoruz. Gönül ister ki ülkemizin dört bir yanında caddelerde mağazalar açılsın, perakende markalarımızın kullanıcılarına erişimi AVM’lerimiz dışında da artsın, ziyaretçiler tüm markalara daha da kolay ulaşabilsin… Ancak cadde mağazacılığı bugün ülkemizin perakende alanındaki önde gelen isimlerinin de dediği gibi çok zor. Bugün bir Avrupa ülkesine, örneğin Paris’e ya da Roma’ya baktığınızda şehir yapılanmasının meydanlar üzerine kurulduğunu görüyorsunuz. Bu Orta Çağdan kalma kentlerde yoğun olarak görülen bir yapılanma şekli; meydanlar ve bu meydanların etrafında yer alan mağazalar. Fakat paylaştığım gibi ülkemizde bunun bir kültürel karşılığı olmadığı; caddelerimiz, sokaklarımız buna imkan vermediği için cadde mağazacılığı da bir o kadar zorlaşıyor, kentleşmede önemli bir fonksiyon görevi gören bu meydanların yerini ülkemizde AVM’ler alıyor.”

Türkiye hala Avrupa’nın gerisinde

Türkiye’deki AVM’lerde 1000 kişi başına düşen kiralanabilir alanın 141 metrekare iken Avrupa’da bu sayının 206 metrekare olduğunu da ifade eden Belgü,”Bu metrekarelere gelir seviyesi bizden daha düşük olan Avrupa ülkeleri de dahil. Bu durum gösteriyor ki kültürel yapıları gereği bu kadar çok cadde mağazasına ve alana sahip olmalarına rağmen, Avrupa’da bin kişi başına düşen kiralanabilir alan Türkiye’dekinden yüzde 31,5 daha fazla” dedi.
AYD’nin AVM’ler konusunda doygunluğa ulaştığı gözlemlenen şehirlere daha fazla yatırım yapılmaması konusunda önlemler aldığını da vurgulayan Belgü, şöyle devam etti:

“Bugün Türkiye’nin 20 şehrinde AVM bulunmuyor, bu konforu ve düzeni oralarda yaşayan halkımız ile buluşturmak, dernek olarak en büyük amaçlarımızdan birini oluşturuyor. Üye kurumlarımızla bu gelişmeleri istişare edip, yatırımların sektöre aç alanlara yönlendirilmesi konusunda değerlendirmelerimi yapıyoruz. Hiçbir yatırımcının, hakeza derneğimizin de amacı doğuştan ölü bir yatırımın hayata geçmesi olamaz. Şu anda ülke genelinde halkımıza hizmet eden 377 AVM’miz bulunuyor. Bu AVM’lerimiz alışveriş yapılan alanlar olmanın ötesinde gerek ekonomimize gerekse toplumumuza birçok fayda sunuyor. Halkımızın gönül rahatlığıyla ailesi ve arkadaşları ile vakit geçirebildiği, mevsimsel değişikliklere maruz kalmadan, tüm sosyal faaliyetlerini sürdürebildiği bu alanlar, perakende markalarımızın gelişimi için de ciddi katma değer sunuyor.”

‘Cadde mağazaları AVM’lerin ikamesi değil’

Türkiye’nin yükselen değerleri olan perakende markalarının, AVM’ler içinde global markalarla rekabet etme fırsatı bulduğuna dikkat çeken Hulusi Belgü, markaların böylece kendilerini hızla geliştirme ve kat ettikleri bu gelişimle Türkiye’yi yurt dışında temsil etme imkanına kavuştuğunu da vurguladı. Bilgü, “Tüm bu sonuçlar ve ülkemizin hem ekonomik hem de toplumsal istikbali göz önüne alındığında; cadde mağazalarının AVM’lerin ikamesi değil ancak yol arkadaşı, destekçisi olabilir. Ekonomimizi ve ülkemizi, birini yıkıp yerine diğerini getirmekle değil, her iki alanımızı da geliştirmeye çalışarak daha iyi hale getirebiliriz düşüncesindeyim” açıklamasında bulundu.

En yüksek artış kategorisinde

Mayıs ayında kategoriler bazında en yüksek artışın yiyecek kategorisinde gerçekleştiği görüldü. 2015 Mayıs ile kıyaslandığında 2016 Mayıs döneminde kategoriler bazında endeks yüzde 4’lük bir artış gösterdi. En yüksek ciro artışı yüzde 12 ile yiyecek kategorisinde görülürken ayakkabı-çanta kategorisi yüzde 11, hipermarket kategorisi yüzde 9, giyim kategorisi yüzde 4, AVM’lerdeki diğer alan ciroları yüzde 2,2 artış kaydetti.

Ziyaret sayısı değişmedi

Geçen mayıs ayında, geçen yılın aynı dönemine göre ziyaret sayısı endeksinde bir değişim yaşanmadı. AYD Başkanı Hulusi Belgü, 2016 yılında yaşanan terör olayları dolayısı ile yaşanan olumsuz süreçler sonrası Mart 2016’da azalan AVM’lerin ciro ve ziyaretçi sayılarının nisan ayında tekrar yükseliş geçtiğini söyledi. Bu yükselişte baharın başlaması, havaların ısınması, sezon değişimi ve tüketimde beklenen artışın yaşanmasının etkili olduğunu anlatan Belgü, mayıs ayı endeksinde ise Ramazan ayı öncesi dönem olmasının da etkisiyle bir artış görüldüğünü kaydetti. Bu karşılık artışın enflasyonun altında kaldığını belirten Belgü, bir endekse aylar itibari ile değil, yıl karşılaştırması açısından bakıldığında görülen 4,3’lük artışın memnuniyet verici olduğunu ifade etti.

‘Hayatın akışı normale dönüyor’

En yüksek ciro artışının yüzde 12 artışla yiyecek kategorisinde gerçekleşmesini ise son aylarda yaşanan korkuların ve endişelerin ardından hayatın akışının normale döndüğünün göstergesi olarak yorumlayan Belgü, “2016 yılı yaşanan süreçlerden ve olumsuzluklardan her ne kadar etkilenmiş, durağan seyretmiş olsa da artış kaydetmeye devam ediyor” dedi.
Ramazan aylarında gıda perakendesi başta olmak üzere bir miktar ciro artışı yaşanması söz konusu olabileceğini de ifade eden Belgü, bunda yaz sezonuna girişin de etkisi olacağını vurguladı. Ayrıca, turizm sektörünün içinde bulunduğu sıkıntılı günlerin devletin alacağı önlemlerle önüne geçileceği düşüncesini dile getiren Belgü, “Nitekim Rusya ve İsrail ile yaşanan normalleşme sürecine giriş adımları sektörün de önünü açacaktır kanısındayım” açıklamasında bulundu.