Yapılan açıklamada, yürürlükte bulunan mevzuatta ve TBMM’de görüşmeleri süren 12. Yargı Paketi teklifinde, yüksek bedelli taşınmaz devirlerinde tarafların avukatla temsil edilmesini zorunlu kılan herhangi bir hükmün yer almadığı vurgulandı.

12. Yargı Paketi’nde böyle bir madde bulunmuyor

Değerlendirmeye göre, TBMM gündemindeki 12. Yargı Paketi; noterlik işlemleri, elektronik belge uygulamaları, idari yargı süreçleri ve kanun yollarına ilişkin çeşitli düzenlemeler içeriyor. Buna karşın, 30 milyon TL ve üzerindeki taşınmaz devirlerinde avukat bulundurma zorunluluğuna ilişkin herhangi bir düzenleme teklif metninde yer almıyor.

Mart ayında Adalet Bakanlığı ile Türkiye Barolar Birliği arasında gerçekleştirilen görüşmeler sonrasında, yüksek bedelli taşınmaz işlemlerinde avukatla temsil zorunluluğunun çalışma başlıklarından biri olarak değerlendirildiği kamuoyuna yansımıştı. Ancak bu çalışmaların henüz yasalaşmış veya yürürlüğe girmiş bir düzenleme niteliği taşımadığı ifade edildi.

Yasal düzenleme olmadan zorunluluk uygulanamaz

Hukukçular, herhangi bir düzenlemenin uygulanabilmesi için kanunlaşması ve Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmesi gerektiğine dikkat çekiyor. Bu nedenle mevcut durumda, 30 milyon TL ve üzerindeki taşınmaz satışlarında avukat bulundurma zorunluluğu bulunmuyor.

Dolayısıyla vatandaşlar, mevcut mevzuat kapsamında taşınmaz satış işlemlerini avukat eşliğinde gerçekleştirmek zorunda değil.

Yüksek bedelli işlemlerde hukuki destek öneriliyor

Öte yandan uzmanlar, kanuni zorunluluk bulunmasa da yüksek ekonomik değere sahip taşınmaz alım satımlarında hukuki danışmanlık alınmasının önemli avantajlar sağladığını belirtiyor.

Avukat desteğinin; mülkiyet devrinin güvenli şekilde tamamlanması, ödeme yöntemlerinin doğru planlanması, tapu işlemlerinin hukuka uygun yürütülmesi, vergisel yükümlülüklerin değerlendirilmesi ve ileride doğabilecek uyuşmazlıkların önlenmesi açısından taraflara önemli güvence sunduğu ifade ediliyor.

Düzenleme ileride yeniden gündeme gelebilir

Hukuk çevreleri, yüksek bedelli taşınmaz işlemlerinde avukatla temsil zorunluluğuna ilişkin düzenlemenin ilerleyen dönemde ayrı bir kanun teklifi veya yeni bir yargı paketi kapsamında yeniden gündeme gelebileceğini değerlendiriyor. Ancak bugün itibarıyla vatandaşların taşınmaz satış işlemleri sırasında avukat bulundurmalarını zorunlu kılan herhangi bir yasal düzenleme bulunmuyor.

Yüksek bütçeli gayrimenkul satışlarında avukat zorunluluğu geliyor

Yargı Paketi kapsamında önerilen yeni uygulama, belirli bir parasal değerin üzerindeki taşınmaz satışlarında tarafların yalnızca idari onay ve şekli denetimle değil, baroya kayıtlı avukat aracılığıyla işlem yapmalarını öngörüyor. Böylece hem alıcı hem de satıcı hukuki olarak korunacak, işlem sırasında yaşanabilecek ihtilafların önüne geçilecek.

Gayrimenkul sektöründe rekor artış, hukuki güvenlik ihtiyacını güçlendiriyor. Türkiye’de satışların bir önceki yıla göre yüzde 8,7 artış göstererek 3 milyon 332 bin 994 adede ulaşması, sektördeki riskleri artırdı. Tapu devri gibi yüksek ekonomik değere sahip işlemlerin yalnızca idari prosedürlerle gerçekleştirilmesi, uzmanlar tarafından yetersiz bulunuyor. Avukatın sürece dahil edilmesi, belgelerin kontrol edilmesi, tarafların bilgilendirilmesi ve sözleşme içeriklerinin hukuka uygunluğunun denetlenmesini sağlayacak.

Planlanan düzenleme, tüm tapu işlemlerini değil, sadece yüksek değerli satışları kapsayacak. Parasal sınırın belirlenmesinde, anonim şirketlerdeki avukat bulundurma kriterleri gibi objektif ölçütler baz alınacak ve her mali yıl başında güncelleme yapılacak. Satış, bağış, trampa, intikal veya ipotek işlemleri gibi kapsam dahilindeki işlemler, yasal sürecin netleşmesiyle belli olacak.

Uygulamada tapu işlemlerinin önemli bir kısmı sonradan hukuki ihtilaflara dönüşüyor. En sık karşılaşılan sorunlar arasında muvazaa iddiaları, ehliyet ve irade sakatlığı, aile konutu uyuşmazlıkları, tapu kaydı üzerindeki şerh ve irtifaklar, vekaletle satışlarda kötüye kullanım ve yabancılar için edinim kısıtları yer alıyor. Avukatın sürece dahil olması, bu tür risklerin çoğunu işlem öncesinde ortadan kaldıracak bir kontrol mekanizması oluşturacak.

Uzmanlar, söz konusu uygulamanın yasalaşmasıyla birlikte dava sayılarında önemli düşüş yaşanacağını öngörüyor. Bu düzenleme, tarafların hak kaybını önlerken, mahkemelerin iş yükünü de azaltacak ve yargı sistemine ciddi zaman kazandıracak. Ayrıca “önleyici hukuk” anlayışı, Türkiye’de gayrimenkul piyasasında güvenli ve şeffaf işlemlerin önünü açacak.

Emlaknews.com.tr