9 TL’ye kadar çıkaran oldu

Döviz üzerinden gerçekleşen kontratların TL’ye çevrilmesindeki makas farkı 4 TL’lere kadar çıktı. Bazı kurumlar euroyu 5.50’den baz alarak TL’ye dönerken, bazıları ise yıl sonu beklentisi diyerek 12 aylık kontratları 9 eurodan TL’ye çevirdi.

Üç ay sonra yeni zam

Bazı anlaşmalar ise 3 aylık kontratlar ile sağlandı. Mevcut kur üzerinden kira bedellleri TL’ye çevrilirken, kiracılara, “Yıl sonunda Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) oranları üzerinden yeniden fiyat güncellemesi yapılacaktır” bilgisi verildi. Bu oranlarla, 2018’in başında ödenen bir kiranın maliyeti iki katına çıkacak. SABAH’a konuşan iş dünyası temsilcileri, yönetmeliğin bir an önce çıkarılması gerektiğini belirterek, “Bundan sonra yapılacak olan kira artışlarında da sadece ÜFE oranının baz alınmasının sıkıntı oluşturabilir. ÜFE-TÜFE ortalaması alınabilir” dedi.

Yüksek fiyatlar şikâyet ediliyor

Döviz destekli arazi rantının tavan yaptığı bölgelerin başında Marmara yer alıyor. Bursa, Tekirdağ, Kocaeli ve İstanbul’da sayıları 40’ı bulan OSB’lerde küçük bir arazi satın almak için Boğaz kenarındaki bir yalı fiyatını gözden çıkarmanız gerekiyor. Arazilerin rant amacıyla boş tutulmasının da etkisiyle metrekare fiyatlarının 2 bin dolara dayandığı bölgelerde üretim de risk altında.

Metin Can/Sabah

Sinan Öncel, AA muhabirine, Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak’ın “AVM’lerde bulunan dükkanlarda dövizle kiralama ve satışın önüne geçmek için gerekli adımları en kısa sürede atacağız” açıklamasına ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Bakan Albayrak’ın açıklamalarının sektör tarafından çok olumlu karşılandığını aktaran Öncel, en azından bu sorunun en yetkili ağızdan manşetlere taşınmasının, konunun sahipsiz olmadığını gösterdiğini söyledi.

Öncel, bu konuyu uzun süredir gündeme getirdiklerinden ve ciddi sorun yaşadıklarından bahsederek, “İnşallah sorunun çözümü de biran önce gerçekleşir ve bir sonuca bağlanır.” diye konuştu.

Türkiye’de yaklaşık 415 AVM bulunduğunu, bunların 3’te 2’sinde AVM yatırımcılarının kur sabitleme, kirada indirim veya kira/ciro oranına üst sınır koyma gibi uygulamalarla kiracılarını desteklediğini anlatan Öncel, “Bu uygulamalar uzun zamandır karşılıklı anlayış çerçevesinde iş birliği içinde devam ediyor. Çok ciddi bir AVM yatırımcısı grubu var. Bunlar perakendeci ile hiçbir sıkıntı yaşamaksızın omuz omuza yürüyor. Bununla beraber bir grup da var ki günlük kur üzerinden ya da günlük kura çok yakın olacak şekilde fatura hazırlıyor. Bu da ciddi sıkıntı yaratıyor. Kiracının ödeyemeyeceği miktarda fatura çıkıyor. Kiracı da çıkmak istediği zaman, çok yüksek cezalar uygulama tehdidiyle çıkmasına izin verilmiyor.” ifadelerini kullandı.

“Serbest çıkma hakkı sağlanırsa, AVM’lerde kira fiyatları iner”

Sinan Öncel, dövizle kiralamaya son verilmesi halinde yeni kiraların hangi kurdan belirleneceğine dair bir söylemde bulunmanın doğru olmayacağını dile getirdi.

Burada önemli olanın kiracıya cezasız, tazminatsız çıkma hakkı tanınması olduğunu vurgulayan Öncel, “Bu gerçekleştirildiği takdirde, arz-talep dengesine bakılarak hangi AVM’de talep daha fazlaysa, arz-talep dengesini bulacak şekilde TL ile kiralamalar yapılacaktır. Biz yeni kiraların hangi kur seviyesinden belirlenmesini konuşmaktan ziyade, serbest çıkış hakkını kazanmak istiyoruz. Kapatmak istediğimiz mağazalarımızı biran önce kapayalım, verimli noktalarımıza odaklanalım istiyoruz. Böyle bir hakkı elde ettiğimiz takdirde, AVM’ler kiracısının çıkmaması için fiyat indirimine gidecektir.” diye konuştu.

Öncel, kendileri için en hayati konunun kira/ciro oranları olduğunu belirterek, şunları kaydetti:

“Biz öncelikle buna bakıyoruz. Eğer kira/ciro oranı hazır giyim için yüzde 8 seviyelerinde olması gerekiyorsa ve bu sağlanıyorsa, kur istediği seviyeye gelsin. Burada önemli olan kur yüksekliği değil. Bizim kira/ciro oranlarımız yükseldi. Döviz o kadar hızlı arttı ki ciro artışımız onu yakalayamadı. Üstüne ciro içindeki karlılık oranlarımız da düşünce, ciddi sorun oluştu. Kıbrıs uygulaması var. Kıbrıs Meclisi bir karar alarak kira sözleşmelerinde 3,80’den, avroyu da 4,60’dan sabitledi. Birçok üyemiz bu kur seviyesinin yaşanabilir olduğunu söylüyor. Dövizdeki son yüzde 30’luk zıplama kabul edilemez. Sayın Bakan’ın hızla bu konuyu gündeme getirmesinin sebebi de bu. Son döviz zıplaması yaşanabilir olmaktan çoktan çıktı ve birçok insan mağazasını kapama noktasına geldi ama ne yazık ki kapayamıyor, çünkü ciddi yaptırımları var.”