Kiralar düşmeye başlasa da giden mağazaların yerine yeni kiracı bulmak kolay olmuyor. Hem perakendeciyi hem de alışveriş merkezi yatırımcılarını etkileyen krizde iki taraf arasındaki çelişkiler ise derinleşerek sürüyor.

Talepler bitmiyor

Neler oluyor diye önce AVM yatırımcılarına sordum. Sektörün sorunlarını kabul ediyorlar ancak yaşanan sıkıntıları perakendecilerin fırsata çevirdiği iddiasını ortaya atıyorlar. Bir yatırımcı “Perakendecilerin talepleri bitmiyor” diyor.

Mağaza kapatmanın açmaktan daha övünülür hale geldiğini söyleyen AVM sahipleri ve işletmecileri, “Perakendeciler artık çok kolay mağaza kapatma kararı alıyor. Bu bir tehdide dönüşüyor. Yeni açılmak zorunda kalan AVM’lerde ise dekorasyon giderleri tamamen yatırımcıya ait hale geldi. Yeni bir AVM’de dekorasyon gideri 25 milyon TL’yi buldu. Sıkıntı büyüyor” diyor.

AVM yatırımında geri dönüş süresi 15 yıl

Dövizle kiralama konusunda AVM’lerin yüzde 80’inde anlaşma olmuş. Yabancı işletmeciler ise bu konuya daha mesafeli yaklaşıyor. Yine AVM yatırımcıları, var olan yatırımların devreye girmesinden sonra 2019’dan sonra yeni AVM açmaya kimsenin yanaşmayacağı görüşünde. Çünkü yatırımların geri dönüş süresi 10 yıldan 15 yıla çıkmış.

Bir yatırımcı AVM’deki her bir kiracının ayrı ayrı desteklendiğini, ciro sorunu yaşamaya başladığında ortak çare arandığını, ciroya göre kira konusunun yaygınlaştığını anlatıyor.

Devler beklemede

Cevahir, İstinye Park gibi birkaçı dışında mağaza açmak için sıra beklenen AVM kalmadığını söyleyen bir yatırımcı, büyük yabancı markaların da artık mağaza açmak konusunda istekli olmadığını anlatıyor. “Zara, Mango, H&M gibi yabancı markalar bu yıl mağaza açmama kararı aldı. Hatta cirosu kötü giden mağazayı ya küçültüp ya da kapatmayı düşünüyorlar” diyor. Mango kapatmalara başlamış durumda.

4 bin mağaza boş

Verilen bilgilere göre 348 AVM’de 4 bine yakın mağaza boş duruyor. Tabii bu dönemi fırsata çevirmeyi düşünen yeni markalar da boy göstermeye başladı.

Kadın giyimde İstanbul’un tekstil merkezi Merter’den yeni markalar çıkmaya başladığını söyleyen yatırımcı, Japonya ve Kore’den de Miniso, Mumuso gibi markaların pazara girmeye başladığını anlatıyor. Bu yeni markaların getirdiği yeni bir uygulamayı da şöyle açıklıyor:

“AVM’lerde pop up dönemi başladı. Yani AVM’de aniden açılan, kısa sürede ya büyüyen ya da yok olan markalar var. Markalar küçük bir mağazayı 3 aylık kiralıyor. Ürünlerine ilgiyi, ciroyu görmek istiyor. Bu üç ayın sonunda satışı başarısız görürse kapatıyor, başarılı olursa mağazayı ve zinciri büyütüyor.”

Bunlar AVM yatırımcılarının dertleri.

Fırsat var ama perakendeci rahat mı? Bu talepleri boşuna mı? Tabii ki hayır. Turizmde sıkıntıların yaşandığı, dövizin alıp başını gittiği bir ortamda perakendeci ayakta kalma mücadelesi veriyor.

Yani iki tarafta zorda ve aynı gemideler. Ancak ne yazık ki gemi hızla su alıyor.

Hürriyet/Jale Özgentürk

AVM ciroları mayısta yüzde 10’un üzerinde arttı

Darbe girişimine meydanlarda kahramanca direnerek karşı duran Türk halkı, tüketimi de kesmeyerek ekonomiyi canlandırdı. Alışveriş Merkezi Yatırımcıları Derneği Başkanı Hulusi Belgü, Türkiye’nin yaşanan bu menfur darbe girişimine rağmen büyümesini sürdürdüğünü söyledi.

AVM ciroları mayısta yüzde 10’un üzerinde artarken vatandaş, normalin dışında seyreden hava koşullarının da etkisiyle temmuzda AVM ziyaretlerini yüzde 30 artırdı.

Ziyaretler alışveriş oranlarını da yüzde 10 artırdı. Vialand Genel Müdürü Cenk Hayırlıoğlu kapı girişlerinde yüzde 30 artış yaşadıklarını, hem eğlence hem de farklı yeme/içme alternatifi sunan AVM’lerin dolup taşmaya başladığını söyledi.

Eğlence teması vatandaşı çekti

Carousel’in Genel Müdürü Orhan Demir hafta sonu yüzde 11 hafta içinde ise yüzde 7 oranında ziyaretçi sayısında artış olduğunu, insanların AVM’lerde zaman geçirirken alışverişe de devam ettiğini belirtti.

Arenapark ve Armonipark’ın yöneticisi Muhsin Erkoç da haftasonu yüzde 15, haftaiçi ise yüzde 8 oranında ziyaretçi sayısında artış olduğunu kaydetti. Erkoç, “Bu ziyaretler tabii ki alışverişe de döndü. Ancak en yüksek hareket sinema, çocuk eğlence katı ve yemek katındaydı.” dedi.