Karar ile perakendecilerin maliyet yüklerinin büyük oranda hafiflediğini ve bu durumun meyvelerinin yakın dönemde toplanacağını ifade eden Belgü, “Perakendeciler ve AVM’lerimiz ayrılmaz iki parça. Bir tarafı etkileyen bir durum diğer tarafı da etkiliyor. Dolayısıyla bu olumlu havanın AVM’lerimize de olumlu bir şekilde yansıyacağını düşünüyoruz.” diye konuştu.

AVM’ler milyarlarca ziyaretçi aldı

Belgü, en son açıklanan AVM’lerdeki perakende cirosu endeksine göre, ekim ayı ciro endeksinin bir önceki yılın aynı ayı ile karşılaştırıldığında ve enflasyondan arındırılmadan incelendiğinde yüzde 16,9 artış gösterdiğini hatırlatarak, şunları kaydetti:

“Tüm yılı bu şekilde büyüme ile sürdürdük. Alışveriş merkezleri olarak 2018 yılını yaklaşık 130 milyar TL ciro ile kapatacağız. 2019 yılı için ise öngörümüz 160 milyar TL. AVM’lerde cirolar yıllık enflasyonun ortalama yüzde 5 ila yüzde 10 üzerinde artış gösteriyor. Ancak burada da izlenmesi gereken süreç perakendenin karlılığı. Perakendede artan enflasyon ve maliyetler sonrası karlılık oranlarında düşüş gözleniyor. Alışveriş merkezlerinde ciro artışlarını her ay yayınladığımız endeks verilerinde de görebiliyoruz. 2018 yılında metrekare verimlilikleri artış kaydetti. Metrekare verimliliği 2018 birinci çeyrekte 869 TL, ikinci çeyrekte 996 TL ve üçüncü çeyrekte bin 113 TL şeklinde gerçekleşti. Yıl içerisinde en yüksek artışlar da mağazalarında metrekare verimliliğini artıracak stratejiler geliştiren teknoloji kategorisinde yaşandı.”

Hulusi Belgü, ziyaretçi sayısının belli dönemlere ve özel günlere göre değişkenlik gösterdiğine işaret ederek, “Örneğin bayramlarda, okulların açılma döneminde ve yılbaşı öncesi ziyaretçi sayısı daha yüksek oluyor. Yılın geneline baktığımızda yıl sonu itibarıyla 2,3 milyar ziyaret sayısına ulaşacağını tahmin ediyoruz.” dedi.

2019 yılında 8-10 yeni AVM açılması bekleniyor

Belgü, Türkiye’de şu anda faaliyet gösteren 412 AVM’nin bulunduğunu ifade ederek Türkiye’nin 81 ilinin 63’ünde AVM’nin yer aldığını, 2019 yılında da ortalama 8-10 yeni AVM’nin açılacağını öngördüklerini söyledi.
Eylül ayında yayınlanan Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karar ve sonrasında ekim ayında yayınlanarak yürürlüğe giren tebliğ kapsamında TL ile kiranın zorunluluğu getirildiğini hatırlatan Belgü, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Yeni olan bu süreci takip ediyoruz. Uzun vadeli düşünen AVM yatırımcısı açısından TL kira düzenlemesi bir belirsizlik yarattı ve bu durum beraberinde yatırımlarda durağanlığı getirdi. Şu anda proje planları hazırlanmış ve finansmanı sağlanmış yatırımların devam edeceğini düşünüyoruz. Bunu yanı sıra bir süredir belirttiğimiz üzere Türkiye’de birçok yerde AVM yatırımları artık belli bir doygunluğa ulaştı. Bundan sonra sektörde yeni AVM sayısı daha düşük oranlarda artış kaydedecektir. Kurdaki dalgalanma, 15 milyar dolar civarında bankalara kredi borcu olan fakat kiralarını TL ile tahsil eden AVM yatırımcısını elbette ki olumsuz etkiliyor. Bu anlamda AVM yatırımcılarının bankalarla görüşerek iş birliği yapmaları gerekecektir.”

Belgü, kira konusunun çok uzun zamandır perakende sektörünün ve kamuoyunun gündemini meşgul ettiğini aktararak, “Bakanlığımızın kiralarda TL’ye dönüş kararı ve ardından kur oranlarının da yayınlanan tebliğ ile belirlenmesinin ardından bu konudaki belirsizlik sona ermiş oldu. Şu anda da kiralamalarımızda Türk lirası ile yolumuza devam ediyoruz. Gelinen noktada maliyetler açısından en fazla payı kiraların oluşturduğundan şikayet eden perakendecilerimizin bu anlamda rahatlamış olmalarının yansımalarını da yakın zamanda hep birlikte göreceğimizi umuyorum.” diye konuştu.

AA

2017 pozitif tamamlanacak

2017’nin bir önceki yıla göre ülke ekonomisi ve sektör açısından çok daha pozitif bir yıl olduğunun altını çizen Belgü şu bilgileri verdi: “2016’da yaşanan terör saldırıları ve menfur darbe girişimi hepimizi çok derinden etkilemişti. 2017 ise bir aksilik çıkmazsa pozitif bir yıl olarak tamamlanacak gibi görünüyor. Metrekare verimliğine baktığımızda yılın ilk 10 ayı itibarıyla 824 TL olduğunu görüyoruz. Örneğin Kurban Bayramı öncesindeki ağustosta metrekare verimliliği 935 TL olarak gerçekleşti ve ay bazında değişkenlik gösterebiliyor.”

Yatırımlar büyüyecek

2017’de 17 AVM açıldığını ve toplam AVM sayısının 395’e ulaştığını dile getiren Belgü, “2017 yılını özellikle aralıkta geleceğini düşündüğümüz yüksek ciro rakamları ile pozitif bir şekilde kapatacağımızı düşünüyoruz. AVM’lerin 2017 sonu yaklaşık 110 milyar TL’lik bir ciroya ulaşacağını tahmin ediyoruz” dedi. Türkiye ekonomisi açısından 2017’nin 2018’le karşılaştırıldığında çok daha temkinli yaklaşılması gereken bir döneme işaret ettiğinin altını çizen Belgü, “2018 yılında ekonomik daralma beklenmiyor. İçeride ve dışarıda yaşanan yoğun siyasi gelişmeler ekonomiyi de yakından etkiliyor. Yükseliş trendine giren enflasyon, yüksek kur ve faiz baskısı hem yatırımcı hem de tüketici açısından temkinli yaklaşmayı gerektiriyor. Ancak elbette sektörümüz yatırımlarına büyümeye devam edecektir” ifadelerini kullandı.

2018’de de yaklaşık 13-15 adet yeni AVM açılarak sayının 405- 410’a yükseleceğini öngördüklerini ifade eden Belgü, “2018 yılı ciro öngörümüz 125 milyar TL. Perakende sektörünün toplam istihdamı ise şu anda yaklaşık 500 bin kişi. Bu sayının önümüzdeki yıl sonuna kadar ortalama 520 bin kişiye ulaşacağını tahmin ediyoruz. 2018’de açılacak AVM’lerin maddi değer olarak 4 milyar dolar seviyelerinde olacağını söyleyebiliriz” şeklinde konuştu.

5 yıllık plan yaparak önlem alabiliriz

Her AVM ve perakendecinin bütçelerini yaparken dövizdeki hareketlilik için çeşitli öngörülemeyen çeşitli giderleri de bütçelediğinin altını çizen Belgü, bu bütçelerin zarar oluştuktan sonra kullanılması yerine önlem almak için kullanılmasının daha doğru olacağını söyledi. Bunun için hazırladıkları ‘Stratejik Kur Riski Paylaşım Modeli’nin devlet ve bankalarla kalıcı çözümler planlamak üzerine kurulduğunu ifade eden Belgü, “Bugün Türkiye’deki tüm bankalar ‘future ve option’ hizmetleri veriyor. Önerimiz ve üstümüze düşen devletimizin de desteği ile maliyetleri banka, perakendeci ve AVM yatırımcısı olarak bölüşerek önlem almak. Bu sayede baştan bazı maliyetlere beraberce katlanarak 5 yıllık bir planlama yapabilir; karşılaşılacak maliyetleri önceden belirleyip paylaşarak olası sorunların önüne geçebiliriz” diye konuştu.

Cirolar enflasyonun üzerinde büyüdü

2017’nin genel olarak yaraların sarılmaya başlandığı bir yıl olduğunu, bunun somut verilerini de tüm sektörlerdeki küçük harketlenmelerle gördüklerini ifade eden Belgü, “Kasımda AVM ciro endeksimizin 2016 yılı kasım ayı ile karşılaştırıldığında ve enflasyondan arındırılmadan incelendiğinde yüzde 19.3 artış kaydederek 241 puana ulaştığını görüyoruz. Bu artışın enflasyonun yüzde 6.2 üzerinde olması da bizim için ayrı bir mutluluk kaynağı. 2018’inde bu şekilde geçmesini umut ediyoruz” dedi.

Sabah

AA muhabirine 2017 yılını değerlendiren ve 2018 yılı için öngörülerini açıklayan Belgü, AYD’nin endeks verilerine kategori bazında bakıldığında en yüksek artışın “teknoloji” kategorisinde yaşandığı bilgisini vererek, yılın ilk 9 aylık döneminde teknoloji kategorisi cirolarının yaklaşık yüzde 18 arttığını vurguladı.

Belgü, 2017 yıl sonu itibarıyla 2 milyarın üzerinde kişinin AVM’leri ziyaret edeceği tahmininde bulunarak, bu sayının 2018 yılında 2,1 milyar ziyaret sayısına erişilebileceğini ifade etti.

Alışveriş tutarı olarak metrekare başına verimliliğinin, yılın 10 ayı itibarıyla 824 TL olduğunu belirten Belgü, “Metrekare verimliliği aylık olarak değerlendirilen bir veri… Örneğin; Kurban Bayramı öncesindeki Ağustos ayında metrekare verimliliği 935 TL olarak gerçekleşti ve ay bazında değişkenlik gösterebiliyor.” diye konuştu.

Perakende sektörünün toplam istihdamının şu anda yaklaşık 480 bin kişi olduğunu ve bu sayının gelecek yıl sonuna kadar ortalama 520 bin kişiye ulaşabileceğini aktaran Belgü, “Türkiye’deki toplam AVM sayısı şu anda 395 ve bu AVM’lerin toplam kiralanabilir alanı yaklaşık olarak 11,9 milyon metrekare. Gelecek yıl içinde AVM sayısının 405-410’a yükseleceğini öngörüyoruz.” bilgisini verdi.

Belgü, sektörün bugüne kadarki toplam yatırım bedelinin yaklaşık 55 milyar dolar olduğuna işaret ederek, “2018 yılında yatırım bedelinin ortalama olarak 58 milyar dolara yükseleceğini ve şu anda 13 milyar dolarını oluşturan yabancı yatırımların 18 milyar doları bulacağını tahmin ediyoruz.” değerlendirmesinde bulundu.

“Perakendeci arada eziliyor”

Alışveriş merkezlerinin 2017 yılı sonu itibarıyla geçen yıla göre yüzde 17 artışla yaklaşık 110 milyar TL’lik bir ciroya ulaşacağı öngörüsünde bulunan Belgü, “Geçen seneyle bu sene arasında ciddi bir ciro artışı var. Bunun iki sebebi var. Biri; işler iyi gidiyor, diğeri de geçen sene işler 15 Temmuz’dan dolayı çok etkilenmişti. 2018 yılı ciro öngörümüz ise 125 milyar TL.” şeklinde konuştu.

Belgü, perakendecinin döviz kurlarındaki artışı rekabetçi ortam nedeniyle tüketiciye yansıtamadığını belirterek, “Onlar da o yüzden arada eziliyor. Maliyetlerinin sadece yüzde 14-15’i kiraları. Diğer girdilerinde çok ciddi miktarda dövize bağlılar. Döviz tartışmasını sadece kira ile bağdaştırmak doğru değil. Esas problem ithalatta. Ayrıca ithalat vergileri de son 1-2 senedir çok yükseldi. O yüzden perakendecinin kar marjları çok düşüyor. Perakendecinin kar marjı düşünce muhatap bulabildikleri ilk kurum AVM’ler. Onlar da AVM’lere gidip talepte bulunuyorlar. Onlar da hayatlarını sürdürmeye, kar etmeye çalışıyorlar.” yorumunu yaptı.

Alışverişin piyasalar güzel olduğu, insanların rahat ve huzurlu oldukları zaman arttığını anımsatan Belgü, “Bazı sıkıntıları ortalıkta tartıştığınız zaman olaylar çözülmez bilakis insanların morali bozulur. Oysa birebir AVM’lere giderlerse yardım görürler ki bütün AVM’lerde destek ve yardımcı olmaya çalışıyor. Çünkü hiç kimse AVM’nin boş kalmasını istemez. Herkesin iş yapmasını ister.” ifadelerini kullandı.

Belgü, “Türk tüketicisi harcamaya, Türk ekonomisi büyümeye devam ediyor. Dolayısıyla AVM’ler de büyümeye devam edecek.” diyerek sözlerini tamamladı.

AA