Türk-İş, eylül ayına ilişkin açlık ve yoksulluk sınırını açıkladı. Buna göre 4 kişilik bir ailenin sadece gıdaya harcaması gereken tutar asgari ücretin 1745 lira üzerine çıkarak 7 bin 245 lira oldu. Bekar bir çalışanın yaşama maliyeti ise 10 bin liraya dayandı. Yoksulluk sınırı ise aldı başını gidiyor.

‘Açlık toplumun dengesini bozar’

Türk-İş raporunda, hızlı yoksullaşmanın gelecekte kalıcı hale gelebileceğini belirtilerek şu ifadelere yer verildi: “TL değer kaybediyor, fiyatlar doludizgin artıyor, alım gücü hızla düşüyor. İnsan önce karnını doyurmak, sonra barınma ve diğer temel ihtiyaçlarını karşılama ihtiyacı içindedir. Açlık, insani değerleri törpülerken toplumun dengesini sarsar. Yaz henüz biterken gıda fiyatlarındaki bu şiddetli artışın en temel sebebi Türk Lirası’ndaki özellikle son bir yılda oluşan yüksek değer kaybıdır.”

Raporda şu verilere yer verildi:

Dört kişilik bir ailenin sağlıklı, dengeli ve yeterli beslenebilmesi için yapması gereken aylık gıda harcaması tutarı olan açlık sınırı 7 bin 245 liraya,

Gıda harcaması ile giyim, konut (kira, elektrik, su, yakıt), ulaşım, eğitim, sağlık ve benzeri ihtiyaçlar için yapılması zorunlu diğer aylık harcamalarının toplam tutarı olan yoksulluk sınırı 23 bin 599 liraya,

Bekâr bir çalışanın ‘yaşama maliyeti’ ise aylık 9 bin 469 liraya yükseldi.

Raporda aylık artış oranları da dikkat çekti. Buna göre mutfak harcaması önceki aya yüzde 5,15 ve geçen yılın aynı ayına göre yüzde 130 arttı.

cumhuriyet.com.tr

‘Kredi talebi bir noktadan sonra sönecek’

Asgari ücret zammının bankalara ilave kredi satma fırsatı sağladığını göstermesi açısından önem taşıyan araştırma teknik analizlere dayanarak hazırlandı. Buna göre, asgari ücret zammı özellikle taşıt ve ihtiyaç kredilerine olan talebi ve kredi kullanımını artırırken konut kredilerini artırıcı yönde hiçbir etkide bulunamadı.  Asgari ücret artışının aylık tüketici kredilerini yüzde 10 ile yüzde 15 oranında artırdığı sonucuna varan Merkez Bankası uzmanları, buna karşılık kredi talebinin bir noktadan sonra söneceği konusunda uyarıyor.

Mortgage sistemi her ne kadar kira öder gibi ev sahibi olma fikriyle doğmuş olsa da faiz oranlarının yüksek oluşu nedeniyle, ancak belirli bir gelir düzeyine sahip olanlara yaradı. 2015 yılı konut kredileri açısından pek parlak geçmeyen bir yıl oldu. Faiz oranlarının %1’in üzerinde seyretmesi aylık geliri 1.500 TL ve altında olan vatandaşlara ancak TOKİ projelerinden ev sahibi olma şansı tanıdı.

2016 yılı nasıl geçecek, faiz oranları düşecek mi?

Konut kredisi kullanabilmek için hem kişinin gelir düzeyinin talep edilen krediyle orantılı ve düzenli olması hem de kredi kullanacak kişininin belli bir oranda nakite sahip olması gerekir. Bir örnekle açıklamak gerekirse, ekspertiz değeri 70.000 TL olan bir ev için bankanın verebileceği maksimum kredi tutarı 52.500 TL dir. (Evin değerinin %75’i). Kalan 17.500 TL’nin tüketici tarafından satıcıya ödenmesi gerekir.

52.500 TL’nin 10 yıl vade ve %1.20 faiz oranıyla aylık taksiti konut kredisi hesaplama yapıldığında 828 TL’ye karşılık gelir. Bankalar kredilendirme ön koşulu olarak aylık taksitlerin, aylık gelirin yarısını aşmamasını ister. Bu şartlarda bu ödeme planının aylık 1.300 TL geliri olan bir tüketici için uygun olmadığı görülür. Bu durumda asgari ücretle geçinen tüketicinin 70 bin TL değere sahip bir eve sahibi olabilmesi için ya faiz oranlarının düşmesi beklemesi, ya kredi tutarını düşürmesi ya da vadeyi uzatması gerekir.

Faiz oranlarının düşmesini beklemek

Aylık kredi taksitleri bütçeyi aşıyorsa faiz oranlarının düşmesini beklemek bir seçenek olarak düşünülebilir. Yüksek faiz oranı, kredi taksitlerini ve toplamda ödenecek faizi arttırır.

Ancak faiz oranlarındaki hareketlilik ekonomik- siyasi duruma, dövize ve daha birçok etkene bağlı olduğundan faiz oranlarındaki düşüşü beklemek evi kaybetme riskini ortaya çıkarabilir.

Bekleme sürecinin ne kadar devam edeceğini konusundaki belirsizlik, belkide birkaç yıl sonra değer artşı olabileceği düşünülen bir evin elden gitmesine neden olabilir. Bu noktada birçok etkeni bir arada değerlendirmek ve buna göre karar vermek gerekir.

Kredi tutarını düşürmek

Kredi taksiti aylık gelirin yarısından fazlaysa, talep edilen kredi tutarını düşürmek bir diğer seçenek olarak değerlendirilebilir. Elbetteki min. krediyle borçlanmak en iyi tercihtir ancak krediyi düşürmek peşinatı arttırmak anlamına gelir ki zaten geliri düşük olan kişinin temel sorunu nakit sıkıntısı olduğundan bu yöntem pek tercih edilmez.

Vadeyi uzatmak

Kredi vadesini uzatmak aylık taksitleri bir miktar düşürür ancak toplamda ödenecek faizi ciddi oranda arttırır. Örnek olarak 10 yıl vadeli 50 bin TL kredinin %1.20 faiz oranı ile aylık taksiti 788 TL’ye toplamda ödenecek faizi ise 44.608 TL ‘dir.

Vade 20 yıla çıkarıldığında (Her banka 20 yıl süreyle kredi vermemektedir, vade 20 yıla çıkarıldığında banka seçeneğinin de azalacağı unutulmamalıdır) taksitler 152 TL azalarak 636 TL’ye düşer ancak toplamda ödenecek faiz yaklaşık olarak 1.3 katına çıkararak 102.721 TL’ye yükselir.

Vadeyi yükseltmek ilk aşamada ödeme kolaylığı sağlamış gibi görünse de faiz yükünü ciddi oranda arttırmaktadır. Ancak asgari gelire sahip tüketicinin %1’in üzerinde seyreden faiz oranlarında konut kredisi kullanabilmesi için yüksek vadeyi tercih etmesi kaçınılmaz olarak görünmektedir.

KrediPazarı