Toplumun tüm kesimini ilgilendiren ve apartmanlarda, iş yerlerinde, alışveriş merkezlerinde her gün sıklıkla kullanılan asansörlerin mal ve can güvenliği yönünden büyük önem arz ettiğini vurgulayan Özlü, etkin denetim amacıyla bakanlık olarak asansör takip sisteminin coğrafi bilgi sistemi ile entegrasyonu için proje başlattıklarını bildirdi.

Söz konusu sistem ile ülkedeki tüm asansörlere ilişkin bilgileri harita üzerinden anlık izleyeceklerini ve asansörleri etkin bir şekilde denetleyeceklerini belirten Özlü, şunları kaydetti:

“Böylelikle ülkemizdeki tüm asansörleri kayıt altına alacağız ve Türkiye’de güvensiz asansör kullanımının önüne geçeceğiz. Güvensiz asansörlerin süresinde güvenli hale getirilip getirilmediğini kontrol edebileceğiz. Bu şekilde periyodik kontrolü yapılmamış ve kayıt altına alınmamış asansörleri de tespit edeceğiz. A tipi muayene kuruluşlarının bakanlığımızca etkin denetlenmesi sağlanacak. Söz konusu kuruluşlarca periyodik kontrol faaliyeti de daha etkin hale getirilecek.”

Güvensiz ithal ürünler engellenecek

Özlü, bu çalışmayla yeni veya yıkılan binalara ait asansör bilgilerinin takibinin de yapılabileceğine işaret ederek, yeni sistem ile güvensiz asansörlerin hangi bölgede yoğun olduğunun tespit edilebileceğini anlattı. Özlü, asansör kimlik numarasıyla asansöre ilişkin bilgilere e-Devlet üzerinden ulaşılabileceğini bildirdi.

Denetimlerin bir sonucu olarak güvenli ürünlerin piyasada bulunmasına imkan sağlanacağını belirten Özlü, böylelikle güvensiz Uzak Doğu menşeli bazı ürünlerin de önüne geçileceğini kaydetti.

Etkin denetim mekanizmasının sonucu olarak yerli üretim yapan imalatçıların ürünlerinin iç piyasada artacağına dikkati çeken Özlü, bunun da rekabet gücünün artırılmasına ve istihdama olumlu etkide bulunacağını ifade etti.

Bakan Özlü, asansörlerin izlenmesi, sorgulanması ve denetlenmesi amacıyla alınan verilerin toplanması, depolanması ve coğrafi bilgi sistemiyle entegrasyonu ile kararların doğru ve hızlı verileceğini ve gerekli analizlerin yapılacağını sözlerine ekledi.

7 milyon lira ceza kesildi

Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanı Faruk Özlü’nün CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer’in soru önergesine verdiği bilgilere göre, 2017 yılında Türkiye’deki toplam 477 bin asansörden 356 bininde periyodik kontrol yapıldı. Bunlardan 87 bininin kontrolden geçemediğini ve bu asansörlere kırmızı etiket yapıştırıldığını belirten Özlü, 121 bin asansörün ise periyodik denetiminin yapılamadığını kaydetti.

Gazete Habertürk’ten Esra Nehir’in haberine göre Asansör montaj ve bakım firmalarına yönelik piyasa gözetim ve denetim faaliyeti yürüttüklerini vurgulayan Özlü, “2017’de 7 bin 120 adet asansör ve asansör firması denetlendi. 2 bin 358 adedinde uygunsuzluk bulundu ve 7 milyon lira idari para cezası kesildi” dedi.

Bazen hem bina hem asansör ruhsatsız

Makine Mühendisleri Odası Başkanı Ali Ekber Çakar, asansörlerin denetiminin belediyelerin verileri üzerinden yapıldığını belirterek, belediyelerin elindeki kayıtların yetersiz olması nedeniyle 121 bin asansörün denetlenemediğini söyledi. Çakar, “Bazı apartmanlarda ruhsat sorunu var. Bina ruhsatlı ama asansör ruhsatlı değil ya da her ikisi birden ruhsatlı değil. Bu nedenle belediyelerin elinde çok sağlıklı veri yok. Belediyelerin elindeki kayıtlar yeterli değilse muayene kuruluşunun, bina bina dolaşarak tek tek tarama usulüyle asansörlerin tespitini yapması gerekir” dedi.

55 milyon kişiyi taşıyor

Daha önce asansörlerin, her gün yaklaşık 55 milyon insanı taşıdığını belirten Bakan Özlü, “Hedefimiz, her asansörün yılda bir kere periyodik kontrolden geçmesi. Asansörlere, tıpkı otomobil veya uçaklara olduğu gibi periyodik bakım gerekiyor” demişti.

Etiket nedir?

Periyodik denetimlerde kullanıma uygun bulunan asansörlere “yeşil”, hafif kusurlu bulunanlara “mavi”, kusurlu bulunanlara “sarı”, güvensiz ve kullanılması tehlikeli bulunanlara ise “kırmızı” renkte etiketler yapıştırılıyor.

Eksiklerini gidermesi için kırmızılara 1, sarılara 2 ay, mavilere ise 1 yıl süre veriliyor. Bu süre içinde eksikliklerin giderilmesi konusunda sorumluluk apartman yönetiminde. Asansör kullanırken mutlaka asansör kimlik numarası ve üzerinde muayene eden kuruluşun etiketinin bulunup bulunmadığının kontrol edilmesi gerektiğini belirten Çakar, kırmızı etiketli asansörlerin can ve mal güvenliği açısından kesinlikle kullanılmaması gerektiğini vurguladı.

Yılda bir periyodik bakım zorunlu

Yönetmeliğe göre, bina sorumluları, asansörün güvenli şekilde çalışmasını sağlamak üzere ayda bir kez bakım, yılda bir kez de periyodik kontrol yaptırmak zorunda. Bina sorumlusu, asansörle ilgili herhangi bir tehlikeli durumu yetkili servise iletmek ve tehlike giderilinceye kadar güvenlik tedbirleri almakla yükümlü. Periyodik kontrolü yaptırılmayan veya kontrol sonucu güvensiz olduğu tespit edilmesine rağmen güvenli hale getirilmeyen asansör, güvenli hale getirilinceye kadar mühürleniyor.

Asansörlerin, yıllık rutin denetimler dışında 81 ilde şikayet veya ihbar üzerine de denetlendiğini vurgulayan Özlü, uygunsuz olanlar için ilgili kanun kapsamında cezalar verildiğini söyledi.

Özlü, bu yıl aralık ayına kadar 2 bin 659 asansöre piyasa gözetim ve denetimi yapıldığını anlatarak, “İlgili mevzuat gereklerini karşılamayan 606 uygunsuz asansör için 4 milyon 736 bin 653 lira idari para cezası uygulandı.” diye konuştu.

“Asansör bakım firmaları da takipte”

Hizmet denetimleri çerçevesinde yeterlilik almış asansör montaj firmaları veya yetkili servislerin, asansör bakım faaliyetlerine ilişkin kontrollerinin de yapıldığını dile getiren Özlü, bakım yapma yeterliliği bulunmayan firmalara kanun gereğince cezai işlem uygulandığını ve gerektiğinde ilgili idare tarafından firmanın iş yeri ruhsatının iptal edildiğini bildirdi.

Özlü, asansör kazalarının engellenmesi noktasında, söz konusu firmaların sunduğu bakımın çok önemli olduğuna dikkati çekerek, “Bu yıl asansör bakım faaliyeti yürüten firmalara yönelik hizmet denetimleri neticesinde 2 milyon 76 bin 577 lira ceza kesildi.” dedi.

Asansörlerin periyodik kontrollerinin Bakanlık tarafından yetkilendirilen A tipi muayene kuruluşlarınca yürütüldüğünü belirten Özlü, bu kapsamda 34 kuruluşun faaliyet gösterdiğini kaydetti.

AA

Denetlemeye TSE görevlilerinin yanında asansör firmasından da mühendisler bulunuyor. Asansörlerin denetimi kuyu dibi, kabin içi ve kabin üstü olmak üzere 3 ayrı şekilde yapılıyor. Teknik personel asansörü en yükseğe çıkardıktan sonra zeminde bulunan kuyu dibine erişim sağlıyor. Kuyu dibinde teknik güvenlik, elektrik aksam, metal aksamlar, ve aydınlatma ölçümü yapılıyor.

Takometre ile asansörün hızı ölçülüyor

İkinci aşama da kabin içi denetimi yapılıyor. Ekipler doğal havalandırma, kapı basıncı ölçümü, kullanma talimatı, ışık testi, gösterge ve buton yapılandırılmasını detaylı şekilde inceliyor.

Son olarak ise takometre ile asansörün hızının ölçülmesi ve emniyet devrelerinin kontrolü gözden geçiriliyor. Uzmanların ifadesine göre 150 maddeden oluşan denetlemenin ardından asansörün kullanıma uygun olup olmadığına dair etiketleme işlemine geçiliyor.

TSE standartlarına uygun olan asansörlere bir daha ki periyodik kontrol zamanına kadar kullanılacağını gösteren yeşil etiket yapıştırılıyor. Kontrol kriterlerine göre güvensiz olduğu tespit edilen asansörlere ise kırmızı etiket yapıştırılarak sorunun giderilmesi için 1 ay süre veriliyor. Denetimler sırasında tespit edilen eksiklikler ile standartlara uygunsuzluklar Bağcılar Belediyesi yetkililerine bildiriliyor.

Bu süre zarfında eksikliklerin giderilmemesi halinde asansör belediye ekiplerince mühürlenerek hizmet dışı bırakılıyor.

Öte yandan Bağcılar’da, asansörlerde karekod ve sorgulama adresi bulunan asansör bilgi etiketi uygulaması yapılıyor. Asansör üzerine iliştirilen bilgi etiketindeki karekodu akıllı cihazından (tablet, telefon) okutan her asansör kullanıcısı; kullanmakta olduğu asansörün hangi tarihlerde kontrol edildiğini, kontrol sonuçlarını; asansörün hafif kusurlu, kusurlu, güvensiz veya güvenli olup olmadığını; bir sonraki kontrol tarihini, asansörün kimler tarafından bakım ve kontrollerinin gerçekleştiğini sorgulayabiliyor.

Can güvenliği her işin önünde gelir

Vatandaşların can güvenliğinin her şeyden önemli olduğuna dikkat çeken Bağcılar Belediye Başkanı Lokman Çağırıcı, “Biz belediye olarak asansörlerin ayda bir kez bakımını ve yılda bir kez periyodik kontrolünü yapıyoruz. Denetimlerle kazaların önüne geçiyor güvenliğimizi sağlıyoruz. Hemşehrilerimizin can güvenliği her işin önünde gelir” dedi.