Rapora göre Türkiye genelinde satılık konut fiyatları yıllık bazda %29,8, aylık bazda %3,5 artış kaydetti. Enflasyondan arındırılmış verilere göre ise fiyatlar yıllık bazda %0,7 gerilerken, aylık bazda %0,6 arttı. Ortalama konut metrekare satış fiyatı 39.120 TL, ortalama konut fiyatı 4,8 milyon TL seviyesine yükseldi. Konut yatırımının geri dönüş süresi (amortisman süresi) ise 14 yıl olarak hesaplandı.

Satış adetlerinde düşüş, kredili satışlarda artış

Ocak ayında Türkiye genelinde toplam 111 bin 480 adet konut satışı gerçekleşti. Bu rakam, geçen yılın aynı ayına göre %4,7 düşüşe işaret etti. Toplam satışlar içinde ilk el konutların payı %30,6, ikinci el konutların payı ise %69,4 oldu.

Finansman tarafında ise dikkat çekici bir hareketlilik gözlendi. İpotekli konut satışları yıllık bazda %15,7 artarak 20 bin 263 adet seviyesine yükseldi. Buna karşılık diğer satış türleri %8,3 düşüşle 91 bin 217 adet olarak kaydedildi. Toplam satışlar içinde ipotekli işlemlerin payı %18,2 olarak gerçekleşti.

Bu görünüm, kredi erişim koşullarında kısmi iyileşme başladığına ve faizlerde olası gerilemenin piyasa hareketliliğini destekleyebileceğine işaret ediyor.

Yatırımcıya en çok kazandıran şehirler: Samsun, Diyarbakır, Elazığ

Büyükşehirler dışında bazı Anadolu kentlerinde fiyat performansının daha güçlü olduğu görüldü.

Samsun: Yıllık nominal artış %41,2, reel artış %7,9. Ortalama metrekare fiyatı 34.137 TL, ortalama konut fiyatı 3,9 milyon TL.

Diyarbakır: Nominal artış %40,8, reel artış %7,7. Ortalama metrekare 32.399 TL, ortalama fiyat 4,9 milyon TL.

Elazığ: Nominal artış %37,6, reel artış %5,3. Ortalama metrekare 23.854 TL, ortalama fiyat 3,8 milyon TL.

Bu veriler, gelişmekte olan şehirlerde konut yatırımının reel getiri potansiyelinin daha yüksek olabildiğini gösteriyor.

Reel performansı zayıf kalan iller

Satılık konut fiyatlarının en düşük arttığı iller ise Hatay, Gaziantep ve Muğla oldu.

Muğla, ortalama 78.991 TL metrekare fiyatı ve 10 milyon TL ortalama konut değeriyle Türkiye’nin en pahalı konut piyasası olmaya devam ederken, reel fiyatlarda düşüş görülmesi dikkat çekti.

Büyük şehirlerde Ankara öne çıktı

Türkiye’nin en büyük dört ili arasında fiyat artışında ilk sırayı Ankara aldı. Başkentte yıllık nominal artış %36,1, reel artış %4 olarak gerçekleşti. Ortalama metrekare fiyatı 35.288 TL, ortalama konut fiyatı 4,5 milyon TL oldu.

İstanbul: Nominal artış %31,1, reel değişim sınırlı. Ortalama metrekare 60.391 TL, ortalama fiyat 6,8 milyon TL.

İzmir: Nominal artış %26,7, reel %3,1 düşüş. Ortalama metrekare 49.622 TL, ortalama fiyat 6,1 milyon TL.

Bursa: Nominal artış %26,5, reel %3,2 düşüş. Ortalama metrekare 32.866 TL, ortalama fiyat 4,4 milyon TL.

Kiralarda artış devam ediyor

Türkiye genelinde kiralık konut fiyatları yıllık %25,3, aylık %2,3 artış gösterdi. Reel bazda ise kiralar yıllık %4,2, aylık %0,5 geriledi. Ortalama metrekare kira fiyatı 234 TL, ortalama kira bedeli 25.973 TL seviyesinde hesaplandı.

Yatırım perspektifi

Veriler, konut piyasasında nominal fiyat artışının sürdüğünü ancak reel getirinin sınırlı kaldığını gösteriyor. Kredili satışlardaki artış ise faizlerde olası düşüş senaryosunda satış hacimlerinin yeniden ivme kazanabileceğine işaret ediyor. Özellikle gelişmekte olan şehirlerde reel fiyat artışlarının sürmesi, bölgesel yatırım stratejilerinin önemini artırıyor.

15 Şubat sonrası ilanlar kademeli silinecek

Yeni sistemle birlikte ilan platformlarında yer alan taşınmazların doğrulama süreçleri zorunlu hale gelecek. Araştırmaya göre, doğrulanmamış ilanların mart ayı ortasına kadar kademeli biçimde yayından kaldırılması bekleniyor. Bu süreçte özellikle fiyatı gerçek piyasa koşullarıyla örtüşmeyen, mükerrer ya da gerçeğe aykırı ilanların sistem dışına çıkarılması öngörülüyor.

Uzmanlara göre, ilan fiyatlarının kamuoyunda “satılmış fiyat” algısı oluşturması, beklentileri yukarı yönlü besleyen temel faktörlerden biriydi. Dileyen kişi veya kurumun istediği bedelle ilan girebilmesi, arz-talep dengesi dışında bir fiyat balonu oluşmasına zemin hazırlıyordu. Satıcıların da bu ilanları referans alarak fiyatlarını artırması, zincirleme bir yükseliş eğilimine neden oluyordu.

Yapay fiyat etkisi azalabilir

Araştırma bulguları, EİDS ile birlikte yapay piyasa etkisinin zayıflayabileceğine işaret ediyor. Doğrulanmış ve gerçek ilanların öne çıkmasıyla birlikte, fiyat oluşumunun daha şeffaf ve izlenebilir hale gelmesi bekleniyor. Bu durumun, özellikle son dönemde enflasyon karşısında reel olarak gerileme eğilimi gösteren konut fiyatlarında daha net bir tablo ortaya koyacağı değerlendiriliyor.

Sahte ve suni ilanların sistemden temizlenmesinin, sektörde “emlakçı enflasyonu” olarak tanımlanan kontrolsüz ve niteliksiz yoğunluğu da azaltabileceği belirtiliyor. Yetkisiz veya piyasa dışı aktörlerin ilan üzerinden yarattığı bilgi kirliliğinin önüne geçilmesi, kurumsal ve mevzuata uygun çalışan ofislerin rekabet gücünü artırabilir.

Pazarlama kanallarında dengeler değişebilir

EİDS sonrası dönemde, yalnızca seri ilan sitelerine dayalı çalışan ofislerin rekabet avantajı zayıflayabilir. Araştırmaya göre; portföy yönetimi, doğrudan müşteri ağı, dijital pazarlama ve kurumsal iş birlikleri gibi alternatif kanalları etkin kullanan gayrimenkul ofislerinin görünürlüğü ve bilinirliği artabilir.

Sonuç olarak 15 Şubat’ta başlayacak uygulamanın, Ankara’da yaklaşık 20 bin ilanı etkilemesi ve mart ortasına kadar piyasada daha sade, doğrulanmış bir ilan envanteri oluşturması bekleniyor. Bu dönüşümün, fiyat şeffaflığı ve piyasa disiplinine katkı sağlaması öngörülüyor.