Dünyanın en büyük uluslararası müteahhitlik pazarlarında ilk 10 ülke arasında yer alan Türkiye, son yarım asırda yurt dışında gerçekleştirdiği projelerle dikkat çekmeye devam ediyor. Türk firmaları, 1972 yılından bu yana 138 ülkede 12 bin 931 proje üstlenirken, bu projelerin toplam büyüklüğü 566,1 milyar dolara ulaştı.

En yüksek proje hacmi 2021’de görüldü

Sektörün son yıllardaki performansı dalgalı bir seyir izledi. Türk müteahhitleri 2021 yılında 463 projeyle 32 milyar dolarlık iş üstlenerek tarihinin en yüksek yıllık proje hacmine ulaştı.

Pandemi sonrası küresel ekonomide yaşanan yavaşlama ve jeopolitik gelişmeler nedeniyle proje hacmi 2022’de 20 milyar dolara gerilerken, 2023’te 28,8 milyar dolar, 2024’te ise 29,9 milyar dolar seviyesine yükseldi.

2025 yılında ise sektör 321 projede 25,7 milyar dolarlık yeni iş üstlendi.

Ortalama proje büyüklüğü geriledi

Yılın ilk yarısında üstlenilen projelerde ortalama sözleşme büyüklüğü 47,7 milyon dolar olarak hesaplandı. Bu rakam, 2025 yılındaki 80,2 milyon doların altında kaldı.

Veriler, Türk firmalarının daha fazla sayıda ancak görece daha küçük ölçekli projelere yöneldiğine işaret ediyor. Buna karşın sektörün yeni pazarlarda iş almaya devam etmesi, uluslararası rekabet gücünün sürdüğünü ortaya koyuyor.

En güçlü pazar BDT ülkeleri

Türk müteahhitlik sektörünün bugüne kadar üstlendiği projelerin yüzde 42,7’si Bağımsız Devletler Topluluğu (BDT) ülkelerinde gerçekleştirildi.

BDT’yi;

– Yüzde 25,4 ile Orta Doğu,
– Yüzde 18,5 ile Afrika,
– Yüzde 10,4 ile Avrupa,
– Yüzde 2,6 ile Asya

izledi.

Sektörel dağılımda ise kara yolu, tünel ve köprü projeleri ilk sırada yer alırken, bunu konut ve rezidans, enerji santralleri, demir yolu projeleri ve ticaret merkezleri takip etti.

Altyapı yatırımları büyümeyi destekliyor

Küresel ölçekte altyapı yatırımlarına yönelik talebin devam etmesi, Türk müteahhitlik sektörü açısından yeni fırsatlar oluşturuyor. Özellikle ulaşım, enerji ve büyük ölçekli kamu yatırımlarında deneyim sahibi Türk firmalarının, Orta Doğu, Afrika ve Orta Asya pazarlarında yeni projeler üstlenmeye devam etmesi bekleniyor.

Mert Davut-AA

Türkiye Müteahhitler Birliği (TMB) tarafından düzenlenen törende, listede yer alan şirketlerin temsilcileri ödüllerini Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın elinden aldı. Bu tablo, Türk inşaat sektörünün yalnızca bölgesel değil, küresel ölçekte de güçlü bir yatırım ve proje üretim merkezi olmaya devam ettiğini ortaya koyuyor.

552 milyar doları aşan küresel proje portföyü

Türk müteahhitlik sektörü, 1972 yılından bu yana 138 ülkede üstlendiği yaklaşık 13 bin projeyle 552 milyar doları aşan bir iş hacmine ulaştı. Bu büyüklük, sektörü dünya çapında en güçlü oyuncular arasına taşırken, yatırımcılar açısından da uzun vadeli ve sürdürülebilir büyüme potansiyeline sahip bir ekosistem oluştuğunu gösteriyor.

ENR’nin 2025 listesinde 45 firma ile dünya ikinciliğinin korunması, Türk şirketlerinin uluslararası pazarlarda istikrarlı şekilde pay artırdığını ortaya koyuyor. Özellikle altyapı, ulaştırma, enerji, endüstriyel tesisler ve büyük ölçekli üstyapı projelerinde kazanılan deneyim, yeni pazarlarda da Türk firmalarına rekabet avantajı sağlıyor.

“Kriz ortamına rağmen güçlü performans”

Törende konuşan TMB Başkanı M. Erdal Eren, 2025 yılının küresel jeopolitik risklerin arttığı, finansman koşullarının zorlaştığı ve belirsizliğin kalıcı hale geldiği bir dönem olduğunu vurguladı. Buna rağmen Türk müteahhitlik sektörünün hem yurt içinde hem de yurt dışında faaliyetlerini başarıyla sürdürdüğünü belirten Eren, sektörün güçlü kriz yönetimi kabiliyeti sayesinde operasyonlarını aksatmadan devam ettirdiğini ifade etti.

Rusya-Ukrayna savaşı nedeniyle Türk firmalarının en büyük pazarlarından biri olan Rusya’da yeni projelerin büyük ölçüde durduğunu, Ukrayna’da ise sınırlı da olsa bazı acil projelerin sürdüğünü aktaran Eren, savaşın sona ermesiyle birlikte hem Rusya’da yeni projelerin hem de Ukrayna’nın yeniden inşasında Türk şirketlerinin önemli rol üstlenmeye hazır olduğunu söyledi.

Bu çerçevede, olası barış ortamının Türk müteahhitlik sektörü için yüksek hacimli yeni iş fırsatları yaratması bekleniyor.

Kamu projelerinde yeni düzenleme çağrısı

TMB Başkanı Eren, kamuda tasarruf politikaları kapsamında ilerleme oranı düşük projelerin yavaşlatılması veya durdurulmasını desteklediklerini, ancak ödeneği çok sınırlı olan şantiyelerin açık tutulmasının müteahhitler üzerinde ciddi mali baskı yarattığını dile getirdi.

Bu nedenle;

İlerlemesi düşük, durdurulan veya yetersiz ödenekle yürüyen projelerde müteahhitlere tasfiye hakkı tanınması,

Kamu İhale Mevzuatı’nın uluslararası normlara uygun şekilde güncellenerek yasama gündemine alınması

gerektiğini vurguladı.

Yatırımcılar açısından bu çağrı, kamu projelerinde sözleşme güvenliğinin artması ve öngörülebilirliğin güçlenmesi anlamına geliyor. Bu tür düzenlemelerin hayata geçmesi, sektöre yönelik yatırım iştahını destekleyici bir unsur olarak öne çıkıyor.

Ankara’da büyük buluşma: İnşaat Zirvesi Türkiye 2026

TMB, 17–18 Haziran 2026 tarihlerinde Ankara’da “İnşaat Zirvesi Türkiye 2026” etkinliğini düzenleyecek. Zirve ile müteahhitlerden müşavirlere, kamu otoritelerinden finans kuruluşlarına, akademisyenlerden malzeme ve makine üreticilerine kadar sektörün tüm paydaşlarının bir araya gelmesi hedefleniyor.

Bu organizasyonun, yeni iş birlikleri, ortak girişimler ve uluslararası yatırım bağlantıları açısından önemli bir platform oluşturması bekleniyor.

ENR’IN “DÜNYANIN EN BÜYÜK 250 ULUSLARARASI MÜTEAHHİDİ LİSTESİ”NDEKİ TÜRK FİRMALARI

SIRA NO – ENR 2025 – FİRMA

1- 46. ENKA
2- 50. RÖNESANS
3- 61. LİMAK
4- 63. ÇALIK ENERJİ
5- 72. ESTA
6- 84. TAV
7- 88. ANT YAPI
8- 92. GÜLERMAK
9- 103. YAPI MERKEZİ
10- 108. CENGİZ
11- 109. ASLAN YAPI
12- 113. KUZU GRUP
13- 115. MAPA
14- 129. KOLİN
15- 131. KALYON
16- 132. NUROL
17- 136. BCM
18- 142. GAP
19- 143. TEKFEN
20- 145. BAYBURT GRUP
21- 146. SEMBOL
22- 147. İLK
23- 148. ESER
24- 149. METAG
25- 152. POLAT YOL
26- 166. ONUR
27- 171. ÜSTAY
28- 173. IC İÇTAŞ
29- 174. MBD
30- 177. MAKYOL
31- 178. ALARKO
32- 179. YÜKSEL
33- 185. STFA
34- 190. YDA
35- 191. DEKİNSAN
36- 192. SUMMA
37- 202. İRİS
38- 207. TEPE
39- 208. DOĞUŞ
40- 210. MESA
41- 212. ZAFER
42- 215. SMK
43- 229. DORÇE
44- 231. ÖZKAR
45- 234. ORKUN

Bu tablo, Türk müteahhitlik sektörünün küresel pazarlardaki konumunu güçlendirdiğini ve önümüzdeki dönemde özellikle altyapı, enerji ve büyük ölçekli üstyapı projelerinde yeni yatırım fırsatlarının oluşabileceğini gösteriyor.

Projelerin yatırımcı için risk içermediğini kaydeden Canikli, “Sermaye Piyasası Kurulu yetki verecek ve bu projelere girecek şirketlerin mali yapılarına bakacak. Sistem bankacılık sektöründeki riskleri de azaltacak” dedi.

İlave maliyetlerin önüne geçilecek

Bu yıl hazırlanan Türkiye’de Yatırım Programı Hazırlama Esasları Rehberi’nde kamu kurum ve kuruluşları arasında istenilen düzeyde işbirliği ve koordinasyonun sağlanamadığının vurgulanırken büyük altyapı projeleri yürüten kurumların planlama ve uygulama aşamalarında bilgi paylaşımı ve ortak karar alma süreçlerinin geliştirilerek projeler arası çakışmaların ve oluşabilecek ilave maliyetlerin önleneceği belirtildi.

Liste hazırlanacak

Elektrik iletim hatları, su-kanalizasyon isale hattı, karayolu, havaalanı gibi 12 alanda kamu kurumları fizibilite etüdünde diğer kurum projeleri ile ilgili bilgileri incelemeden yatırım teklifinde bulunamayacak. Rehberin yeni yöntemi ile koordinasyon sağlanması amacıyla hazırlanacak olan liste kontrol edilmeden ve fizibilite etüdünde diğer kurum projeleri ile ilgili bilgiler incelenmeden kuruluşların yatırım teklifinde bulunulamayacağı ilkesi de getirilmiş oldu.