Yüksel, AA muhabirine yaptığı açıklamada, daha önce 31 Ekim’e kadar başvuru yapılabileceği açıklanan sürecin sonradan 31 Aralık’a kadar uzatıldığını anımsattı.

İmar barışının 14 milyona yakın yapıyı kapsadığı bilgisini veren Yüksel, “En son öğrendiğimiz rakama göre başvurular 9 milyona yaklaşmış durumda. Biz 8-10 milyon aralığında başvuru bekliyorduk. Ulaşılan rakam çok iyi. Son bir ayda 10 milyon aşılabilir.” diye konuştu.

Yüksel, imar barışına başvuru süresinin dolmasına bir aydan kısa süre kaldığını, başvuruların bu ay sonu dolduğunu belirterek, “Yapı Kayıt Belgesi için hala başvurmamış olanlar varsa acele etmeli, herhangi bir olumsuzluk ihtimaline karşın başvuruyu son günlere bırakmamalı.” ifadelerini kullandı.

İlgili tebliğde 20 Eylül’de yaşanan değişiklikle başvuruların hızlandığını dile getiren Yüksel, ancak son dönemde biraz yavaşlama olduğunu, başvurmayı düşünmeyip de son anda başvurmaya karar verecekler nedeniyle aralık sonuna doğru yoğunluk yaşanabileceğini anlattı.

“İmar barışına başvurmayanlar sorun yaşayacağını bilmeli”

Yüksel, kendilerine, elektronik posta, telefon, birebir görüşme ve SMS gibi yollarla imar barışına başvurmama noktasında bazı gerekçelerin ulaştırıldığını kaydederek, şu ifadeleri kullandı:

“İmar barışına başvurulmaması için bazı mülk sahipleri arasında son dönemde bazı söylemler ve olumsuz hava hızla yayılıyor. Bu olumsuz havayı yayanlar, ‘Şimdiye kadar 30-40 yıldır yıkılmayan binaları kimse yıkmaz, paranızı boşuna harcamayın’, ‘Zaten evinde, iş yerinde sen oturuyor ve çalışıyorsun, bu Yapı Kayıt Belgesi sadece elektrik ,su bağlanması için, elektriğin de suyun da var’ diyorlar. Site ya da büyük apartmanlar ise, ‘Biz koskoca sanayi/konut sitesiyiz, 3 bin dükkanı gelip mühürleyecekler mi, bin dairenin elektriğini mi kesecekler’ diyorlar. Bu gruptaki kişiler için imar barışından sonra bir barış daha gelmeyeceği ve barış için belge almayanların hangi müeyyide ile karşılaşacakları net olarak dile getirilmeli.”

Yüksel, imar barışına başvurmak isteyip de istenilen tutarı bir defada ödeyemeyecek olanların ise taksitlendirme beklentisi içinde olduğunu söyledi.

Bazı öz sermayesi zayıf ticari işletmelerin veya fabrikaların da imar barışına başvuramadığını dile getiren Yüksel, bu grubun ödemeyi, yıllara yayarak faizsiz ya da çok düşük faizle yapmak istediğini aktardı.

“İmar barışına en hızlı orta direk başvurdu”

Yüksel, imar barışına başvuru yapmayan bir diğer grubun ise güçlendirme talep edenler olduğunu belirterek, “İmar barışı çıktığı için çok mutlu ama, bu harcı ödedikten sonra binasının 1-2 yıl içinde yıkılmasından endişe edenler, yasaya, güçlendirme eklenmesini bekliyorlar. Bu grupta, ‘Harçlar ödendikten sonra bir mühendislik firmasının denetiminde binamızı güçlendirelim, madem binayı koruyacağız en azından 5-10 yıl daha ayakta tutalım, sağlamlaştıralım’ görüşü var.” şeklinde konuştu.

İmar barışına en hızlı başvuranlara ilişkin Yüksel, şu ifadeleri kullandı:

“Yapı Kayıt Belgesi’ne serbest meslek mensupları ile orta derecede yüksek maaş alan kesim en hızlı başvuranlar oldu. Bunlara orta direk diyebiliriz. Bu kesim böyle bir barışın her zaman gelmeyeceğini en iyi algılayan kesim oldu. Diğerlerini başvuruya yönlendiren teşvik eden kesim de genelde bunlar. Bu kesim aynı zamanda çok malikli sitelerde de yönetici oluyor genelde. Villa ve lüks bina ile hazine veya kıyı alanlardaki yapıların sahipleri de uygulamaya en hızlı başvuranlardan.”

AA

Uzmanlar, herhangi bir mağduriyet yaşamamaları için başvurularını son günlere bırakmamaları konusunda vatandaşlara uyarılarda bulundu.

Gayrimenkul Hukuku Enstitüsü Başkanı Avukat Ali Yüksel, AA muhabirine yaptığı açıklamada, İmar Barışı’nın 13 milyondan fazla yapıyı kapsadığını belirterek, bu kapsamda 8-10 milyon civarında bir başvuru olmasını beklediklerini bildirdi.

Yüksel, bugüne kadar milyonlarca başvuru olduğunu ancak edindikleri bilgiye göre henüz söz konusu rakamlara ulaşılamadığını kaydederek, “Bu yüzden son ay ciddi yoğunluk olacağını düşünüyoruz. Ayrıca 20 Eylül’de ilgili tebliğde yaşanan değişiklik, yoğunluğun artmasına neden olacaktır. Vatandaşlarımız, bu nedenle başvurularını son günlere bırakmasınlar.” dedi.

Ali Yüksel, “Tebliğde yapılan değişikliğe göre, yapı kayıt belgesi, ruhsatı veya kullanma izni bulunmayan yapılarda tamamı için yapı kullanma izni olan yapılarda ise ruhsat ve eklerine aykırılık hangi bağımsız bölümde/bölümlerde yapılmış ise o bağımsız bölümler için ayrı ayrı veya yapının tamamı tek bir malike ait ise ve aykırılık bütün bağımsız bölümlerde ise yapının tamamı için düzenlenecek.” diye konuştu.

“Binanın vasfını mutlaka tespit edin”

Yüksel, İmar Barışı başvurusunda en önemli konunun, ilgili binanın oturumunun, kat sayısının ve katların metrekaresinin doğru ölçülmesi olduğunu belirterek, imarlı bir arsada bulunan binanın ne kadarının imar hakları içinde, ne kadarının dışında olduğunun iyi analiz edilmesi gerektiğini bildirdi.

Binanın vasfını tespit etmeden başvuru yapılmaması gerektiğini vurgulayan Yüksel, şu değerlendirmelerde bulundu:
“Binaların basit yapı mı, villa mı, apartman mı olduğunu tespit etmek çok önemli. Bir binanın hangi tip yapı olduğu da bazen net olmayabiliyor. Belediye ya da ilgili valiliğe başvurarak binanın orada kaydı varsa sınıfını öğrenmek, yoksa bu işleri bilen teknik mühendislik ya da danışmanlık şirketlerinden binanın cinsi veya vasfını belirleyen bir rapor almak gerekir. Bu husus duruma göre ödenmesi gereken harç miktarını değiştirmektedir. Binanın vasfını tespit etmeden başvuru yapmayın.”

“Yeniden yoğunluk başladı”

İstanbul Zirve Yapı Denetim ve Danışmanlık Yönetim Kurulu Başkanı Cumhur Akpınar, Çevre ve Şehircilik Bakanlığının “Yapı Kayıt Belgesi Verilmesine İlişkin Usul ve Esaslarda Değişiklik Yapılmasına Dair Usul ve Esaslar” tebliğinin 20 Eylül’de Resmi Gazete’de yayımlanmasının ardından vatandaşlarda hareketlilik gördüklerini söyledi.
Akpınar, “Yaz ayları, tatil, Kurban Bayramı derken İmar Barışı’nda bazı vatandaşların başvurularını son döneme bıraktığını görüyoruz. Tebliğde yapılan değişiklik kapsamında yeniden başvuru yapacakların da etkisiyle başvurularda artışlar olacaktır.” dedi.

Araştırmalarına göre, bugüne kadar bakanlığa verilen belgelerde çok sayıda bilgi eksikliğinin bulunduğunu dile getiren Akpınar, “Bu bilgi eksiklikleri nedeniyle yapı kayıt belgelerinde ciddi hatalar oluşuyor. Vatandaşların, bu hatalı belgelerinin düzeltilmesi için son günlerde yoğun talepte bulunduğunu görüyoruz.” diye konuştu.

Akpınar, oluşturulan yapı kayıt belgelerindeki hataların, büyük oranda vatandaş tarafından hiçbir değerlendirme ve tespit yapılmadan, teknik destek almadan başvuru yapılmasından kaynakladığını vurguladı.

Hatalı bilgilerin düzeltilmesi için artık e-Devlet üzerinden güncelleme yapılabildiğini anımsatan Akpınar, değişikliğe onay verildiğinde daha önceki belgenin iptal edildiğini ve yeni yapı kayıt belgesi oluşturulduğunu anlattı.

Akpınar, “Vatandaşlarımız, bu düzenlemeleri yaparken yeniden hata olmaması için muhakkak teknik kişilerden veya kuruluşlardan destek almalı.” uyarısında bulundu.

“Tebliğdeki değişiklikle kafa karışıklığı giderildi”

Gayrimenkul Hukuku Derneği Başkanı Ali Güvenç Kiraz, 20 Eylül’de ilgili tebliğde yapılan değişiklikle bazı konularda yaşanan kafa karışıklığının giderildiğini belirterek, şunları söyledi:

“Daha önce yapının tamamından mı yoksa sadece aykırılık olan kısımdan mı harç alınacağı konusunda karışıklık vardı. Bu konuda, ‘Her yapı için sadece bir Yapı Kayıt Belgesi düzenlenir’ hükmü değiştirildi. Yapı Kayıt Belgesi; yapı ruhsatı veya yapı kullanma izni bulunmayan yapılarda yapının tamamı için, yapı kullanma izni bulunan yapılarda ise ruhsat ve eklerine aykırılık hangi bağımsız bölümde/bölümlerde yapılmış ise o bağımsız bölümler için ayrı ayrı veya yapının tamamı tek bir malike ait ise ve aykırılık bütün bağımsız bölümlerde yapılmış ise yapının tamamı için düzenlenir.’ hükmü getirildi.”

Kiraz, daha önce, blok yapılarda ve büyük parsellerde parselin tamamının arsa emlak vergi değerinin beyan edilmesinin sorun çıkardığını kaydederek, şu bilgileri verdi:

“Yeni düzenleme ile yapının bulunduğu arsanın emlak vergi değeri, ilgili belediyeden temin edilen arsa ve arazi asgari metrekare birim değerleri esas alınmak suretiyle hesaplanıyor. Arsa emlak değeri, hazineye ve belediyelere ait taşınmazlar üzerinde inşa edilmiş yapılar için yapının oturum alanına karşılık gelen arsa payı üzerinden, parsel üzerinde birden fazla yapı bulunması durumunda, sadece Yapı Kayıt Belgesi müracaatında bulunulan yapıya isabet eden arsa payı üzerinden, hisseli taşınmazlarda, yapı malikine ait hisse oranı üzerinden hesaplama yapılıyor.”

AA

Vatandaşın devletle ihtilaflı durumunun ortadan kaldırılması, imara aykırı, ruhsatsız veya ruhsat eklerine aykırı yapıların kayıt altına alınması yoluyla bu yapılara yasallık kazandırılması hedeflenen “İmar Barışı” düzenlemesine başvurular devam ediyor.

Vatandaşların e-devlet üzerinden 8 Haziran’da başvurularını yapmaya başladığı düzenleme kapsamında, Yapı Kayıt Belgesi almak için müracaat edenlerin sayısı, 2,3 milyonu aştı.

Gayrimenkul Hukuku Enstitüsü Başkanı Yüksel, İmar Barışı’nın 13 milyondan fazla yapıyı kapsadığını belirterek, bu kapsamda 8-10 milyon civarında bir başvuru olmasını beklediklerini bildirdi.

Bu nedenle işlerin her geçen gün yoğunlaşacağını dile getiren Yüksel, başvuru için son tarihin 31 Ekim olduğunu, vatandaşların son günlere başvurularını bırakmamaları gerektiğini, zaman geçtikçe başvuruların yoğunlaşacağını anlattı.

“Sadece bina değil bahçe duvarını bile beyan etmek gerekiyor”

Yüksel, İmar Barışı’na başvuruların başlamasının ardından aradan 36 gün geçtiğini belirterek, şu değerlendirmelerde bulundu:

“İmar Barışı başvurusunda en önemli konu; ilgili binanın oturumunun, kat sayısının ve katların metrekaresinin doğru ölçülmesidir. Bu konuda teknik ölçümler için bir mühendis veya mimardan ya da buna benzer teknik bir kişiden destek almak gerekir.

Burada çoğu kişi sadece bina bazında kaçak ya da izinsiz bir fazlalık aramaktadır. Halbuki konuyu daha geniş düşünmek gerekiyor: Sadece bina değil, binanın içinde bulunduğu bahçe duvarı da imara aykırı ise bu kısmı da beyan etmek gerekiyor.”

Yüksel, imarlı bir arsada bulunan binanın ne kadarının imar hakları içinde, ne kadarının dışında olduğunu iyi analiz etmek gerektiğini vurguladı.

“Alan imarlı ve binanın kaçak kısmı imar ölçütlerine göre korunabiliyorsa, belki belediye ya da valilik ruhsatı ile ruhsatlandırmak mümkündür.” diyen Yüksel, burada imar hukukçusu ya da plancıya hesap yaptırmak gerektiğinin altını çizdi.

“Binanın vasfını tespit etmeden başvuru yapmayın”

Yüksel, başvurularda önemli bir konunun da binanın vasfını tespit etmek olduğunu kaydederek, şu ifadeleri kullandı:
“Binaların basit yapı mı, villa mı, apartman mı olduğunu tespit etmek çok önemli. Bir binanın hangi tip yapı olduğu da bazen net olmayabiliyor. Belediye ya da ilgili valiliğe başvurarak binanın orada kaydı varsa sınıfını öğrenmek, yoksa bu işleri bilen teknik mühendislik ya da danışmanlık şirketlerinden binanın cinsi veya vasfını belirleyen bir rapor almak gerekir. Bu husus duruma göre ödenmesi gereken harç miktarını değiştirmektedir. Binanın vasfını tespit etmeden başvuru yapmayın.”

Başvuruda en çok yapılan hatalar

Yüksel, başvuruların başlamasından bu yana yaptıkları araştırmalarda en çok karşılaştıkları hatalardan bahsederek, şunları kaydetti:

“İmar Barışı düzenlemesine başvurularda en çok yapılan hata binanın oturumunu, kat sayısını ve katların metrekaresini yanlış ölçülmesi. Bu nedenle başvurular ileride iptal olabilir. Gelecekte sıkıntı yaşamamak için uzmanlardan destek alınmalı. 31 Aralık 2017’den sonra yapılara ilave edilen kısımlar da İmar Barışı’na dahil edilmek isteniyor. Bu durum konu başvuruyu tamamen geçersiz sayabilir. Binaların basit yapı mı, villa mı, apartman mı olduğu konusu net olarak bilinemediği için bina sınıfında hata yapılmaktadır.

Zemin katlar, hatalı olarak birinci kat zannedilerek hatalı başvuru yapılıyor. Bu da başvurunun tamamen ileride iptaline yol açacak. Mesela bina bir katı bodrum olmak üzere toplamda 5 kat ise, başvurucular zemini birinci kat sayarak bodrumla birlikte binayı 6 kat olarak belirtmektedirler. Bu durumda hem fazla harç ödüyorlar hem de doğru beyanda bulunmamış oluyorlar.”

“2B arazilerdeki binalar imarsız da olsa başvuru yapılabilir”

Yüksel, kaçak binaların bodrumlarındaki kapıcı ya da depo gibi bölümleri nitelendirirken buralar eğer ikamet edilmiyorsa ve dükkan değilse bildirilmediğini, bu durumun yanlış olduğunu ve ileride başvurunun iptaline yol açabileceğini söyledi. Yüksel, başka bir sınıflandırma yapılamıyorsa konutu seçmenin daha doğru olacağını aktardı.
Sanayi binalarında, yapının hangi sanayi tipine dair olduğunun da çoğu zaman teknik bir konu olma özelliği taşıdığını dile getiren Yüksel, sözlerini şöyle tamamladı:

“Bu konuda danışmanlardan destek almak gerekir. Bazı iskanlı binalarda kaçak zannedilen bazı kısımlar aslında oradaki imar planına göre kaçak sayılmayabilir, bunu da incelemeden karar vermek hatalı olabilir. Hazine arazilerinde ise arazinin noktasının doğru tespiti ve tanımlanması gerekir. İmar planında yolda, yeşil alanda kalan binalar için başvuruya gerek yok şeklinde bir hatalı inanış var; bu binalar içinde başvuru mümkündür. 2B arazilerinde bulunan binalar için de arazi imarsız olsa dahi başvuru yapılabilir.”

AA

AA’nın haberine göre, bu alışverişlerin senet ile yaptığını belirten Kolçak, faiz ödemek istemeyen veya bu konuda hassasiyeti olan bazı vatandaşların son dönemde müteahhit veya inşaat şirketinden senetle konut almaya yöneldiğini anlattı. Senetle satışın beraberinde ciddi riskleri getirdiğini ifade eden Kolçak, vatandaşların mağdur olmamak veya dolandırılmamak için çok dikkatli olması gerektiğini vurguladı.

‘Müteahhit teminat göstermeli’

Maket üzerinden senetle konut almak isteyen tüketicinin inşaat şirketinin güvenilirliğini sorgulaması gerektiğini belirten Kolçak, 6502 sayılı Tüketici Kanunu’nun maketten konut satışlarını düzenlediğini ancak kanunun piyasada tam olarak uygulanmadığını öne sürdü.
İnşaat şirketinin tamamlama sigortası veya hak ediş, banka teminatı gibi inşaatın yapılamaması durumunda tüketiciyi garanti altına alan teminatlardan birini vermesi gerektiğini kaydeden Kolçak, buna karşılık uygulamada sadece bağlı kredinin kullanıldığını söyledi.

‘Önce ruhsatı sorgulayın’

Tüketicinin konut alacağı inşaat şirketinden yapı ruhsatının olup olmadığını öğrenmesi gerektiğini de dile getiren Kolcak, banka kredisi kullanılmaması ve senetle şirkete borçlanılması durumunda bankanın söz konusu projeye kredi veriyor olmasının büyük önem taşıdığı uyarısında bulunarak “Kredi kullanılmayacak olsa da bankanın kredi vermediği konut projelerinden uzak durulması gerekir” dedi.

‘Doğru senet tüketiciyi teminata alır’

Hatice Kolçak’ın verdiği bilgiye göre, senetle borçlanma yapılırken mutlaka senetler nama yazılı olması gerekiyor. Ayrıca her taksit için ayrı ayrı senet yapılmalı. Doğru senet yaparak da tüketicinin kendini teminata alabileceğini ifade eden Kolçak “Müteahhidin inşaatı bitirememesi durumunda nama yazılı olan senetler ödenmeyebilir ancak emri havalesine yazılı olanlar piyasada üçüncü kişiler tarafından kullanılacağı için tüketici ödemek zorunda kalacaktır” dedi.

‘Krediye uygun değilse senet yapıyor’

Gayrimenkul Hukuk Enstitüsü Başkanı Ali Yüksel de Türkiye’de kredi puanı düşük olan ya da faize girmek istemeyenlerin senetle konut alımına yönlendirdiğini belirterek, senetle konut alımlarında müteahhidin iflası, projeyi bir başkasına devretmesi veya kötü niyetli olması halinde tüketicilerin konutlarını alamaması gibi durumların ortaya çıktığını anlattı.

Kredibilitesi düşük olan ya da henüz krediye hazır olmayan gayrimenkullerin senetle satıldığını anlatan Yüksel, “Evi satan müteahhit, bu senetleri bankadan kredi için kullanabilir veya üçüncü bir kişiye devredebilir. Bu, kötü niyetli devir de olabilir.

‘Senet üzerine açıklama yazın’

Bu ihtimallerde tüketicinin mağdur olmaması için senetlerin üzerine bir metin yazılması gerekiyor. ‘Senetler, şu gayrimenkulün, paftanın, parselin satışının teminatıdır’ gibi bir yazı yazılabilir” uyarısında bulundu. Böylece gayrimenkulü devralmayan tüketicinin, senet kime geçerse geçsin bu senede itiraz hakkı doğduğunu söyleyen Yüksel, ikinci tercih olarak da Ticaret Kanunu’na göre senedin ciro edilemeyeceği kaydı konulabileceğini söyledi.

‘Tapu kaydına satış vaadi yapıldığını yazdırın’

Yüksel bu durumda da daireyi satan, eğer teslim etmezse senedi başkasına da ciro edemeyeceği için alıcının bu senedi ödemek zorunda kalmayacağını ve senet icraya konursa da ödememek için karşı dava açabileceğini anlattı.

Yüksel, vatandaşın mağdur olmaması için dairenin tapu kaydına satışın vadeli yapıldığı ve “şu senetlerle ödeneceğinin” yazılmasının önemli olduğunu, söz konusu ibarenin tapuya müteahhit ile anlaşılarak konulabildiğini söyledi.

Testler 15 günde tamamlanıyor

AA’dan Uğur Aslanhan’n haberine göre, Ali Yüksel, site veya binalardan küçük bir hisse karşılığı tapu alan herhangi bir kişinin, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın yetki verdiği yetkili şirketlere başvurarak binanın çürük olup olmadığına ilişkin rapor istediğini dile getirdi. Bu şirketlerin ise yapılan başvurular üzerine tespit yapmaya mecbur olduğunu anlatan Yüksel, testlerin 15 gün içinde tamamlandığına ve 2007 Deprem Yönetmeliği çıkmadan önce yapılan tüm binalara çürük raporu verilebildiğine dikkat çekti.

Yıkım için 60 gün süre tanınıyor

Bu süreç sonunda binaya mecburen ‘riskli’ raporu verildiğini kaydeden Yüksel, artık diğer maliklerin konu hakkında yapacakları şeylerin sınırlı kaldığını da vurguladı. Buna göre, maliklerin ancak  'binamız çürük değil' diye itiraz edebileceklerini anlatan Yüksel, “Ancak belediyedeki heyet de rapora itirazı reddediyor. Çünkü binada yeni yönetmeliğin istediği kriterler bulunmuyor. Belediye de 'ya siz yıkın ya da biz yıkarız' diyor. Çünkü yıkmazsa belediye suçlu duruma düşüyor” şeklinde konuştu. Bu aşamada kat maliklerine ortalama 60 gün süre verildiğini kaydeden Yüksel, bu süre içinde bina yıkılmazsa su, elektrik gibi hizmetlerin kesildiğini anlattı.

‘1 yıllık hak sahipliği şartı aranabilir’

Binada gözü olan, rant amaçlayan kişiler in bu tür yollar başvurduğunu kaydeden Yüksel, bunun önüne geçmek, fırsatçılığı ve kötü niyetli müteahhitleri engellemek için bazı önlemler alınması gerektiğini söyledi. Yüksel bu örneğin, mahkemeden tespit talep edilebileceğini veya başvuran kişinin en az 1 yıldır hak sahibi olmasının aranabileceğini de sözlerine ekledi.