Özellikle Körfez ülkeleri ve İngiltere’deki yatırımcıların tercihi olan Türkiye’de son 10 yılda 8 bin 796 adet arsa, bağ, bahçe, tarla gibi parsel ve 102 bin 745 konut, 121 bin 524 yabancıya satıldı. 2016 verilerine göre ise 21 bin 178 yabancı uyruklu, 1912 parsel ve 19 bin 91 konut satışıyla Türkiye’de gayrimenkul sahibi oldu. Yabancılar geçen yıl, önceki senelerde edindikleri 1015 taşınmazı ise elden çıkardı.

Irak vatandaşları başı çekti

Türkiye’de gayrimenkul yatırımını tercih edenlerin başında Irak vatandaşları gelirken Iraklıları Suudi Arabistan, Kuveyt, Afganistan ve İngiltere vatandaşları izledi. 2016’da Iraklılara 3 bin 459, Suudi Arabistanlılara 1642, Kuveytlilere 1640, Afganlara 1518, İngilizlere ise 1298 taşınmaz satıldı.

En çok İstanbul, Antalya, Bursa tercih edildi

Yabancılar geçen yıl İstanbul‘dan 6 bin 411, Antalya‘dan 4 bin 971, Bursa‘dan 1344, Aydın‘dan 1287, Yalova‘dan ise 1031 taşınmaz edinirken İstanbul’u en çok tercih edenlerin başında, 198 taşınmaz alan Afganlar, 944 taşınmazla Iraklılar ve 735 konutla Suudi Arabistanlılar geldi. Iraklılar, İstanbul dışında yatırım tercihlerini Yalova ve Antalya’dan yana kullanırken Ruslar taşınmaz satın almak için Antalya, Kuveytliler Bursa, İngilizler ise Muğla ve Aydın’ı seçti.

Orta Asyalılar da geliyor

Son yıllarda Ortadoğu ve Orta Asya ülkeleri vatandaşlarının da ilgisinin arttığı Alanya’da bu yılın ilk 6 ayında 77 Kazakistan vatandaşı konut sahibi oldu. Kazakları 28 konutla Afganistan, 17 konutla Ürdün, 11 konutla Özbekistan ve 2 konutla İsrail vatandaşları takip etti.

Libya’da yüklü alacağı var

Defalarca dünyanın en büyük 225 müteahhitlik firması listesine de giren Çukurova İnşaat 40 yıllık bir geçmişe sahip. Muhterem Vardan ve Murat Başlılar’ın yönetim kurulunda olduğu şirket, en son Libya’da üstlendiği projelerde büyük sorunlar yaşamıştı. Libya’da yüklü bir alacağı olan şirketin yetkilileri sorunun çözümü için bir dizi girişimde bulunmuştu. Çukurova İnşaat’ın yanı sıra Libya’da iş yapan Türk firmalarının 1.5 milyar dolara yakın alacağı bulunuyor.

Ankara yabancı radarında

Geçen yılın aynı ayı ile karşılaştırıldığında ise en fazla artışın yaşandığı il yüzde 22,7 ile Ankara oldu. Bu dönemde yabancıların konut ediniminde en fazla düşüş görülen illerin yüzde 50,7’yle Mersin, yüzde 49’la Yalova ve yüzde 43’le Muğla olduğu tespit edildi. 2016’ının ilk 5 aylık döneminde geçen yılın aynı dönemi kıyasla yabancılara konut satışının en fazla arttığı iller ise yüzde 47,5’le Trabzon, yüzde 45,5’le Ankara ve yüzde 12,3’le Bursa olduğu görüldü. Aynı dönemde en fazla düşüşün yaşandığı iller de yüzde 31,7 ile Mersin, yüzde 31,1’le Yalova ve yüzde 21,4’le Antalya olarak sıralandı.

Iraklılar yine birinci sırada

Mayıs ayında Türkiye’den en çok konut alan ülke vatandaşları arasında, yüzde 11,7 oran ve 193 adetlik alımla Iraklılar ilk sırayı alırken onu 182 konutla Kuveytliler, 160 konutla Suudi Arabistanlılar ve 125 konutla Afganistanlılar takip etti. Bu 4 ülke vatandaşlarına mayıs ayında 660 konut satılırken, bu rakam yabancılara konut satışlarının yüzde 40,1’ini oluşturdu. Iraklıların bu yılın mayıs ayında satın aldığı konut, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 30,1 azalırken, aynı dönemde Kuveyt ve Suudi Arabistan vatandaşlarının satın aldıkları konut sayısı sırasıyla yüzde 15,7 ve yüzde 42 düştü.

Rusların konut alımı yüzde 45,5 düştü

Mayısta geçen yılın aynı dönemine göre konut satışlarının en fazla arttığı ülkeler sırasıyla yüzde 237,8 ile Afganistan, yüzde 89,5’le Çin ve yüzde 23,8’le Ürdün olurken aynı dönemde en fazla düşüşün yaşandığı ülkeler ise yüzde 45,7 ile Kazakistan ve yüzde 45,5’le Rusya oldu. İlk 5 aylık dönemde ise Iraklılara 1386, Kuveytlilere 783, Suudi Arabistanlılara 770 ve Afganistanlılara 633 adet konut satıldı.

En çok İstanbul’u tercih ediyorlar

İstanbul’daki markalı konut projelerine sıklıkla yatırım yapan yabancı yatırımcılar İstanbul’dan sonra en çok Antalya, Bursa, Yalova, Ankara ve Aydın’da gayrimenkul alıyorlar. Mütekabiliyet Yasası’nın çıkması ile Türkiye’deki yatırımlarına hız veren yabancıların, ülkeye ilgisini artıran en büyük etkenlerden biri de müteahhitlerin projelerinde yabancıların tercihlerine uygun hareket etmesi ve yurt dışında yapılan tanıtımlar geliyor. Irak, Kuveyt, Suudi Arabistan, Afganistan ve Rusya Federasyonu vatandaşları, Türkiye’de en çok gayrimenkul satın alan yatırımcıların başında geliyor.

En fazla 30 hektarlık taşınmaz alabiliyorlar

Yabancıların Türkiye’de gayrimenkul sahibi olabilmesi için ikamet izni alma şartı aranmıyor. Buna karşılık, Türkiye’de en fazla 30 hektar taşınmaz satın alabilen ve sınırlı ayni hak edinen yabancıların gayrimenkul sahibi olduğu ilçenin yüzölçümünün en çok yüzde 10’una kadar taşınmaz alabilmesi mümkün. Askeri yasak alanlar başta olmak üzere güvenlik bölgelerinde taşınmaz alamayan yabancılar ayrıca bu bölgelerde izin almadıkça kiralama da yapamıyor.

Tapu almak ortalama iki ay sürüyor

Yabancıların aldıkları arsa, tarla gibi taşınmazların üzerinde proje geliştirmek isterlerse projeyi arsayı aldıktan sonra iki yıl içerisinde ilgili bakanlığın onaya sunması şart. Taşınmaz mülkiyetinin devri tapu müdürlüklerinde imzalanacak resmi senet ve tescille mümkün oluyor. Tapu alma işlemi ise yaklaşık 1-2 ay sürüyor. Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü’ne ön başvurusuyla başlayan tapu işlemlerinde ödenmesi zorunlu olan harç ve vergilerde yabancılarla Türk vatandaşları arasında bir farklılık gözetilmiyor.

Sektörü bünyemizde toplayacağız

Dünyada ses uyandıran TOKİ projelerine gelen yoğun talepler sonucu, yurtdışında da ayrı bir yapılanma düşündüklerini açıklayan Turan; Kazakistan, Pakistan, Afganistan gibi gelişmekte olan ülkelerin kendilerini örnek model almak istediklerini, bu noktada tecrübelerimizden yararlanmak için çeşitli ziyaretlerde bulunduklarına değinerek, bu durumu önemsediklerini ve gereken iş ortaklıklarına sıcak baktıklarını dile getirdi. TOKİ olarak yıl bazında 50 bin konut inşa ettiklerini hatırlatan Turan, 2016’da 60 bin konut hedeflediklerini söyledi.

Dünya bankası da toki desteği istiyor

Dünya Bankası Ülke Direktörü Mr. Martin Raiser, TOKİ Başkanı Ergün Turan’ı ziyaret ederek, kendilerinin TOKİ’nin iş gücü ve potansiyelini takip ettiklerini, danışıklı görüşmeler yaparak iş ortaklığı oluşturabileceklerini ifade etti. Turan, bu ziyaretten memnun kaldıklarını belirterek, TOKİ profesyonelliğinden yararlanmak isteyen her kurum ve kuruluşa destek vermekten mutluluk duyacaklarının altını çizdi.

Afgan Bakan: Çok başarılı bir model

Afganistan Kentsel Gelişim Bakanı Sadat Mansoor Naderi de TOKİ Başkanı Ergün Turan’ı ziyaret edenlerden. TOKİ modelini çok başarılı bulduklarını söyleyen Bakan, Afganistan’ın yeniden yapılanması için oldukça ideal bir yapı kuruluşu olduğunu ve ülkelerinde bu modeli uygulamak istediklerini ifade etti.

İran, Kazakistan ve Gana’dan da TOKİ ziyaretleri gerçekleştirildiğini söyleyen Başkan Turan, ülke taleplerinin konut yapımı olduğunu, karşılıklı görüşmeler ve idari prosedürler sonrasında çalışmalara başlamayı düşündüklerini açıkladı.