Ertem, Vakıflar Genel Müdürlüğünün İstanbul’da 600-700 civarında eserin restorasyonunu tamamladığını, belediye, valilik, özel idare marifetiyle yapılanlarla bin civarında esere ulaştıklarını söyledi.

“Gelecek yıl en az 50 şantiyemiz olacak”

İstanbul’da artarak giden bir şantiye durumunun söz konusu olduğunu belirten Ertem, şu bilgileri paylaştı:

“Gelecek yıl 27 yeni eseri, restorasyonu programa aldık. Devam edenlerle beraber göreceğiz ki gelecek yıl en az 50 şantiyemiz burada olacak. Sadece Avrupa Yakası olarak söylüyorum. Yeni Cami, Beyazıt Camisi, Rüstem Paşa Camisi, Yıldız Hamidiye Camisi’nin restorasyonu devam ediyor. 2018 ve 2017 programınla baktığımız zaman 27 eser genelde Bebek Camisi gibi küçük ölçekli eserlerin restorasyonu. Anadolu Yakası’nda da 11 işimiz devam ediyor. Gelecek yıla ait olmak üzere 5 civarında restorasyon projesi var. Onlarla birlikte sayı biraz daha artıyor.”

” Teşvikiye ve Sultanahmet camilerine iskele kurulacak”

Adnan Ertem, Teşvikiye Camisi’nin bu yılki restorasyon programına alındığını bildirerek, “Teşvikiye Camisi’nin gerçekten bakıma ihtiyacı vardı. Yoğunluğun olduğu bir cami olduğu için hep ertelediğimiz bir projeydi. Burayı restorasyon programına aldık. Ramazan ayında cemaati rahatsız etmemek için restorasyona alacaklarımızı öteliyoruz. Restorasyon ramazandan sonra başlayacak, 2018’de bitirmeyi planlıyoruz. Teşvikiye Camisi küçük olduğu için içeri bir iskele kurduğunuzda ibadet yapılacak bir mekan kalmıyor, ondan dolayı camiyi kapatmadan yapmamız mümkün değil.” diye konuştu.

Sultanahmet Camisi’nin restorasyonun da bu yılki programda olduğuna vurgu yapan Ertem, şunları kaydetti:

“İstanbul’da orta ve büyük ölçekli cami bağlamında hemen hemen bütün eserler elden geçti. Bir tek Sultanahmet Camisi kalmıştı. Ramazandan sonra inşallah Sultanahmet Camisi’nde de iskelelerimizi kuracağız ve restorasyona başlayacağız. Sultanahmet Camisi’ni ibadete kapatarak bir restorasyon yapmayı düşünmüyoruz. Çünkü turizmin merkezinde ve turistlerin mutlaka ziyaret ettiği bir mekan. İnsanları bundan mahrum bırakmamamız gerekiyor. İbadet yapılmaya da ziyaret yapılmaya da müsait bir halde restorasyonu gerçekleştireceğiz. Belki bu uygulamamız zamanı uzatacaktır ama önemli değil yeter ki camiyi kapatmayalım.”

“İstanbul’da işimiz hiç bitmeyecek”

Vakıflar Genel Müdürü Adnan Ertem, restorasyonun mutlaka 20-30 yıl geçtikten sonra tekrar elden geçirilmesi gereken bir alan olduğunu belirterek, “O nedenle başka yerlerde işlerimiz bitebilir ama İstanbul’da ve tarihi yapıların çok yoğun olduğu Edirne, Bursa, Konya gibi şehirlerde işlerimizin biteceğini çok zannetmiyorum. Birini yaparken zamanla mutlaka diğerleri eskiyor ve dokunmamız gerekiyor. Bütün bu yaptığımız işlerde de İstanbul bağlamında söylersek restorasyonlarımız sürekli devam edecek, hiç bitmeyecek işimiz” dedi.

Her yıl mutlaka azınlıklara, gayrimüslimlere ait eserlerin restorasyonu konusunda çalışma yürüttüklerini ifade eden Ertem, “Edirnekapı’daki Aya Yorgi Kilisesi’nin, Rum Ortodoks Kilisesi’nin restorasyonu devam ediyor. Bu yıl da İstiklal Caddesi’ndeki bir kiliseyi restorasyon programına aldık” diye konuştu.

AA

140 vakıf kapatıldı

Ertem,  FETÖ ile bağı bulunduğu saptandığı için kapatılan vakıflar ve bu vakıfların mal varlıklarına yönelik yürütülen çalışmalar hakkında bilgi verdi. FETÖ ile mücadele çerçevesinde kapatılan vakıfların güncel sayısını paylaşan Ertem,”Halihazırda 667 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameyle 122, 689 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile de 18 olmak üzere toplam 140 vakıf kapatıldı.” dedi.

Ertem, FETÖ ile ilişkili olduğu tespit edilen ve bu nedenle kapatılan kurum ve kuruluşların her türlü mal varlığı, alacak ve haklarının belge ve evrak ilgisine göre Hazine veya Vakıflar Genel Müdürlüğüne devredildiğini anımsattı.

İhaleye çıkılacak

Ertem, kapatılan vakıfların mal varlıklarına ilişkin yürütülen çalışmalar hakkında şu bilgileri verdi:

“Bin 512 adet gelir getirici mahiyette yani akar nitelikli taşınmaz Genel Müdürlüğümüze intikal etti. Ayrıca 88 okul Milli Eğitim Bakanlığına geçti. 230-240 civarında yurt var. 19 Kur’an kursu Diyanet İşleri Başkanlığına geçti. Aynı zamanda benzer amaçlı vakıflara da tahsisler gerçekleştirildi. Hayır amaçlı olanların tamamını tahsis ettik. Akar nitelikli olanların da ihalesine çıkacağız ve kiraya vereceğiz. Böylece kira elde edilecek.”

Ertem, kapatılan vakıfların mal varlıklarının mali bedeli hakkında bir değerlendirme yapmanın uygun olmadığını vurgulayarak, “Açıkcası ben buna karşı çıkıyorum. Sonuç itibarıyla bir mal varlığı bize geldi ama o mal varlığını satmak üzere almadık.” ifadelerini kullandı.

Vakıflar Genel Müdürlüğünce FETÖ ile ilişkili olduğu tespit edilen ve bu nedenle kapatılan vakıfların gelir getirici mahiyette olan taşınmazlarından elde edilecek kira gelirleri, dezavantajlı vatandaşlar için eğitim, sağlık ve sosyal yardım uygulamaları gibi hayır işlerinde kullanılacak.

AA

Vakıflar Genel Müdürü Ertem, “2. Mahmut döneminde yapılan ancak sonraki yıllarda yanan Taksim Mescidi’nin yaklaşık 250-300 kişinin ibadet edebileceği şekilde onarılarak kullanıldı. Tarihi özelliği bulunmuyor. Geçen yıla kadar tenekeden minaresi olan mescid bugüne kadar yaşatıldı.Ama fikri 1968 yılından beri var. Bir grup hayırsever tarafından bu amaçla 1977’de dernek kuruldu. Belki çok büyük düşünülmedi ama ‘Bu mescit buraya küçük gelecek, onu biraz daha büyütelim ve kamulaştırma yapalım.’ denilerek, etraftaki taşınmazların alınmasıyla ilgili Vakıflar Genel Müdürlüğüne görev verildi.” diye konuştu.

Ertem şöyle devam etti:

Büyükşehir Belediyesinin mescidin yanındaki 800 metrekare arsasının alınması düşünüldü ama 1980’li yıllardaki belediye kamulaştırma işlemine izin vermedi. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 1994’te Büyükşehir Belediye Başkanı olunca bu arsanın satışını uygun gördü ve Vakıflar bu taşınmazı aldı. Böylece alan biraz daha büyüdü. Ziraat Bankasının arsası da 1998’de alındı. Böylece bugünkü 2800 metrekare alan oluştu. Caminin yapımı ve arsasının oluşturulması görevi Vakıflar Genel Müdürlüğüne verildi. Süreç anlamında bakıldığında küçük bir camiden ihtiyacın artmasıyla daha büyük bir cami projesi ortaya çıkıyor. Bizim o mekana hayrat olması hasebiyle cami dışında başka bir şey yapmamız zaten mümkün değil.”

AA

Çinileri dolayısıyla yabancı turistlerin “Mavi Cami/Blue Mosque” diye tanımladıkları Sultan Ahmet Camisi’nin restorasyonunu Vakıflar Genel Müdürlüğü gerçekleştirecek. Her gün dünyanın diğer köşesinden gelen yerli ve yabancı turistlerin hayranlıkla ziyaret ettiği caminin restorasyonunun yaklaşık 3,5 yıl sürmesi bekleniyor.

Vakıflar Genel Müdürü Adnan Ertem, restorasyon için hazırlıklarında sona yaklaştıklarını belirterek ihale sürecinin tamamlanması ve kışın atlatılmasının ardından bahar aylarında çalışmaların başlayacağını söyledi.

İstanbul’daki final olacak

“Sultanahmet Camisi restorasyonu bizim İstanbul’daki final restorasyonlarımızdan olacak.” ifadesini kullanan Ertem, kentte orta ve büyük ölçekli bütün camilerin restorasyonlarının ya tamamlandığını ya da devam ettiğini anlattı.

İstanbul’da büyük olarak değerlendirilen Rüstem Paşa Camisi, Yeni Cami ve Beyazıt Cami’sinin restorasyonlarının devam ettiğini ifade eden Ertem, “Sultanahmet Camisi son restorasyonundan bugüne 30 seneyi aşan bir zaman geçti. Buranın bir şansı 80’li yıllarda restorasyon gördü, tıpkı Edirne’deki Selimiye Camisi gibi. Şimdi de 30 sene sonra tekrar restorasyona alacağız. Bu en kapsamlı restorasyonlardan birisi olacak.” diye konuştu.

Caminin zemininde yer altı sularından kaynaklı sorunlar olduğuna dikkat çeken Ertem, 30 yıl önceki restorasyonda zemin altında bir çalışma yapılmadığını ileri sürerek, “Zemin altının röntgenini çektiğimizde bunu fark ettik. Mesela buraya kış ve bahar aylarında gelenler, yağmur sularının tahliye edilemediğine şahit olmuşlardır. Bunu gidermek için kapsamlı bir çalışma yapacağız. Bu gerekirse tahliye kanallarının açılması, güçlendirme olabilir. Bu çerçevede bakacağız ve çalışmaları ona göre yapacağız.” diye konuştu.

Minarelerden biri onarıldı

Acil müdahale gerektirdiği için minarelerden birinin onarıldığını hatırlatan Ertem, tahribatı gördükleri çin kapsamlı bir restorasyon kararı alındığını kaydetti. 10 yıldır çalışma prensiplerini değiştirdiklerini ve artık kısmi değil bütüncül restorasyon gerçekleştirdiklerini dile getiren Ertem, “Şu anda Avrupa yakasında 39, Anadolu yakasında 10 restorasyon devam ediyor. Türkiye genelinde de 250 şantiyemiz var. Bitenlerin yerine mutlaka yeni restorasyonlar başlıyor. En fazla görünür yüzümüz restorasyonlar.” ifadelerini kullandı.

Restorasyon kapsamında yapılacaklar

Restorasyon kapsamında yapılacak çalışmaları özetleyen Ertem, “Cami üst kurşun örtüsü sökülerek yenilenecek. Cami genelinde cephe temizliği yapılacak. Cami iç ve dışındaki yontutaşı ve mermer kaplamalarının raspa, sağlamlaştırma ve ıslah çalışmaları yapılacak. Restorasyonu tamamlanan M1 minare haricindeki diğer minareler de aynı metotlarla restore edilecek. Cami içindeki çinilerin konservasyonları yapılacak.

Temizlikte yapılacak

Ahşap ve sıva yüzeylerinde bulunan mevcut kalemişleri raspa edilecek, özgün kalemişleri temizlenecek ve ihya edilecek. Özgün sıvalar sağlamlaştırılacak. Cami içi döşeme kaplamaları tamir edilecek. İç avludaki mermer döşemelerin, sütunların konservasyonları yapılacak. Cami bünyesindeki ahşap kündekarilerin kapsamlı konservasyonları yapılacak. Klasik lokmalı demir parmaklıkları tamir edilecek. Dış avluda çevre düzenlemesi gerçekleştirilecek. Tuvaletler yenilenecek.” diyerek sözlerini noktaladı.

Sibel Kurtoğlu AA
Fotoğraf:Erhan Elaldı/AA