Aynı şehirde sıcaklık farkı 25 dereceyi bulabiliyor

Dr. Ilıcalı’ya göre kentlerde hissedilen aşırı sıcaklığın temel nedenlerinden biri “kentsel ısı adası” etkisi. ABD Çevre Koruma Ajansı (EPA) ve NASA verilerine göre, hava sıcaklığının 38 derece olduğu bir günde yeşil alanların yüzeyi yaklaşık 40 derece, toprağın 46 derece, betonun 58 derece, asfaltın ise 65 dereceye kadar çıkabiliyor.

Bu durum, beton ve asfaltın gün boyunca depoladığı ısıyı gece boyunca geri vermesi nedeniyle şehirlerin özellikle gece saatlerinde serinleyememesine yol açıyor.

Avrupa’daki sıcak hava dalgası yeni iklim gerçeğini gösterdi

Avrupa, modern ölçüm tarihinin en şiddetli sıcak hava dalgalarından birini yaşarken, Almanya’da sıcaklıklar 41 derecenin üzerine, Fransa’da ise tarihi rekor seviyelere ulaştı. Dünya Sağlık Örgütü, sıcak hava dalgasının ilk günlerinde 1.300’den fazla kişinin sıcağa bağlı nedenlerle hayatını kaybettiğini açıkladı.

Bilim insanları ise bu ölçekteki sıcaklıkların, insan kaynaklı sera gazı emisyonları olmadan yaşanmasının neredeyse mümkün olmadığını belirtiyor.

Türkiye’de sıcaklık rekorları kırılıyor

Türkiye de iklim değişikliğinin etkilerini daha sık yaşamaya başladı. 2025 yılında Şırnak’ın Silopi ilçesinde ölçülen 50,5 derece, Türkiye tarihinin en yüksek sıcaklığı olarak kayıtlara geçti.

Meteoroloji Genel Müdürlüğü verilerine göre 2025 yılı, son 55 yılın en sıcak beşinci yılı olurken, ülke genelinde ortalama sıcaklık uzun yıllar ortalamasının 1,2 derece üzerine çıktı. Aynı yıl 1.000’den fazla aşırı hava olayı yaşanırken, kuraklık su kaynakları ve tarımsal üretim üzerinde ciddi baskı oluşturdu.

İstanbul’da riski artıran unsur nem ve betonlaşma

Dr. Ilıcalı, İstanbul’un sıcaklık açısından en kırılgan kentlerden biri olduğuna dikkat çekerek, yaz aylarında yüzde 70-80’e ulaşan nem oranının hissedilen sıcaklığı 40 derecenin üzerine taşıyabildiğini belirtti.

Yoğun yapılaşma ve azalan yeşil alanların da bu etkiyi güçlendirdiğini vurgulayan Ilıcalı, kentsel ısı adasının özellikle büyükşehirlerde yaşam kalitesini düşürdüğünü ifade etti.

Kentsel dönüşüm tarihi fırsat olabilir

Türkiye’de önümüzdeki yıllarda milyonlarca konutun yenileneceğini hatırlatan Dr. Ilıcalı, bu sürecin yalnızca bina yenileme değil, aynı zamanda iklim dirençli şehirler oluşturma fırsatı olarak görülmesi gerektiğini söyledi.

İstanbul’da kişi başına düşen aktif yeşil alanın 6-7 metrekare seviyesinde olduğuna dikkat çeken Ilıcalı, Dünya Sağlık Örgütü’nün önerdiği 9 metrekarelik asgari seviyenin hâlâ yakalanamadığını belirtti.

Çözüm yeşil altyapı ve doğru şehir planlaması

Dr. Ilıcalı, çözümün yeni teknolojilerden çok doğru şehir planlamasında olduğunu vurguladı. Ağaçlandırmanın artırılması, geçirgen zeminlerin kullanılması, açık renkli yapı malzemelerinin tercih edilmesi ve enerji verimli binaların yaygınlaştırılmasının şehir sıcaklıklarını önemli ölçüde azaltabileceğini belirtti.

2023 yılında 806 şehri kapsayan uluslararası bir araştırmayı hatırlatan Ilıcalı, kentlerde ağaç örtüsünün artırılmasının yüzey sıcaklığını ortalama 1,5 derece düşürdüğünü, gölge ve buharlaşmanın etkisiyle hissedilen serinlemenin ise çok daha yüksek seviyelere ulaştığını ifade etti.