Üzerinden çeyrek yüzyıl geçti

Tam 25 yıl önce, 17 Ağustos 1999 saat 03.02’de 7,4 büyüklüğünde meydana gelen ve 45 saniye süren Marmara Depremi’nin açtığı yaralar geçen onca yıla rağmen hâlâ taze. Kocaeli, Yalova, Sakarya, İstanbul ve Düzce’de yıkıma neden olan depremde, 17 bin 480 kişi hayatını kaybetti, 43 bin 953 kişi yaralandı. Yaklaşık 200 bin kişi evsiz kaldı, 66 bin 441 konut ve 10 bin 901 iş yeri yıkıldı. Depremden 16 milyona yakın kişi değişik düzeylerde etkilendi, 285 bin 211 konut ve 42 bin 902 iş yerinde hasar tespit edildi.

Yıllar geçti ancak veriler ne yazık ki, deprem karnemizin hâlâ çok zayıf olduğunu gösteriyor. Oysa akademisyenler, yıllardır halkı bilinçlendirmek için uğraşıyor. Bıkmadan usanmadan yetkilileri bu konuda bir an önce harekete geçmeye çağırıyor. Bu uzmanların başında da Prof. Dr. Naci Görür geliyor. Ömrünü Türkiye’nin depreme hazırlanması için çalışarak geçiren Prof. Dr. Görür, depremi kendine dert edinmiş ilgi ortaklarının çözüm için fikir alışverişinde bulunması ve kamuoyunda farkındalığı arttırmak amacıyla hayata geçirilen YouTube kanalı Çelik Mikrofon’un konuğuydu.

“Deprem olmazsa dünyanın sonu gelir”

Depremleri, dünyanın nabzı olarak tanımlayan yer bilimci ve akademisyen Prof. Dr. Görür, “Dünya, yaratılışı icabı deprem üretecektir. Deprem olmazsa, dünyanın sonu gelir. Yani deprem, bir nevi dünyanın nabzı gibi. Öncelikle ilk hatırlamamız gereken şey şu ki, insanı deprem öldürmüyor. Bizler, evlerimizi deprem zone’larında kurmuşuz çünkü buralar aynı zamanda dünyanın en verimli yerleri. Ancak onun dinamiğine uygun yapılar yaparak, tasarlayarak ve şehirler kurarak depremin zararlarını azaltmamız lazım… Modern dünyada, depremden önce kentler depreme hazırlanır. Kahramanmaraş’ın, Hatay’ın halkının kendilerine yardıma gelindiğinde yöneticileri, ‘Şimdiye kadar neredeydiniz, neden oturduğum yeri deprem dirençli yapmadınız?’ diye sorgulaması lazım. Japonya’da bizim gibi depremler oluyor, bizde on binler ölürken, orada 3-4 kişi tesadüfen ölüyor. Çünkü deprem olmadan önce kenti depreme dayanıklı hale getirmek mümkün” diye konuştu.

“Dünyada binaların çoğu çelikle imal ediliyor”

Dünyada depreme dirençli kentler oluşturmak için özellikle çelik yapıların tercih edildiğini belirten Prof. Dr. Görür, şunlara dikkat çekti:

“Siyasiler, bir kenti depreme hazırlamaktan bahsederken ne kadar bina yapacağını söylüyor. Ne kadar bina yıkacağını, yeşil veya çok amaçlı alanlara dönüştüreceğini söylemiyor. Ranta dönük bir mantalite var, bu yanlış. Yeni bina yapımında kat sayısını azaltmak ve hafif malzemeden yapmak lazım. Mesela çelik buna uygun. Çelik diyorum çünkü tüm dünyada, deprem ülkelerinde binaların önemli kısmı çelikle imal ediliyor. Ayrıca çelik binalar daha hızlı yapılıyor. Her şeyi bir tarafa bırakın, İstanbul’u depreme hazırlamada zamandan endişe ediyorsak, bu yolla bu sorunu da halletmek mümkün. Deprem kentinde, köyünde, kazasında, modern teknolojilerin çeşitli bina yapımındaki mukavim halini ve depreme dayanıklı malzemeleri artık kullanma, halka anlatma zamanı.”

Depremi kendine dert edinenler Çelik Mikrofon’da

Prof. Dr. Görür’ün depremle ilgili bilgilerini ve çözüm önerilerini paylaştığı Çelik Mikrofon, depremi kendine dert edinmiş ilgi ortaklarının çözüm için fikir alışverişinde bulunmasını sağlayan bir YouTube kanalı olarak hayata geçirildi. Yapısal çelik ve modüler çelik yapılarla depreme dirençli binalar inşa etmeyi kendine amaç edinen Consera öncülüğünde gerçekleştirilen programa katılanların adına bir kreş inşa edilecek. İlk konuğun Prof. Dr. Naci Görür olduğu programa, mimarlardan mühendislere, akademisyenlere kadar geniş bir konuk katılımı sağlanarak, deprem ve güvenli kentler konusu her açıdan ele alınacak. Çelik Mikrofon, başta halkımız olmak üzere tüm “ilgi ortaklarının” öncelikle depreme dirençli yapı endüstrisinden haberdar olmasını, depreme karşı güvenli ve sürdürülebilir yapılar üretmenin mümkün olduğunun fark edilmesini, depreme dayanıklı konut sorununun çözümü için tüm dünyada tercih edilen yapısal çelik ve modüler çelik yapı yöntemine yönelik bilgilendirilme yapılmasını, dünyada önemli bir yeri olan Türkiye inşaat sektörünün, bu gücünü koruması için ihraç edilebilir yepyeni bir endüstri kurulması gerektiğine dair bilincin arttırılmasını sağlamayı hedefliyor.

“Ülkemizin en önemli sorununda sınıfta kalmış durumdayız”

Consera Kurucusu ve Türk Yapısal Çelik Derneği Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Melih Şimşek, 1999 Depremi’nden beri az yol alındığını hatırlatarak, “İstanbul’da 2000 öncesi konut sayısı 4 milyon 500 bindi, şu anda 6 milyon 384 bin. Bakanlık verisine göre, şimdiye kadar kentsel dönüşüm yöntemiyle sadece 695 bin konutun dönüşümü sağlandı yani 2000 öncesi yapıların yüzde 16’sı yeni yönetmeliklere göre inşa edildi. 2000 sonrası inşa edilen tüm yapıların deprem dirençli olduğunu varsayarsak -ki değil-, hâlâ İstanbul’da 3 milyon 800 bin deprem riski taşıyan konut var demektir. Bu rakamlara iş yerleri, sosyal yapılar dahil değil. Ülkenin en önemli şehrinde durum bu. Ülkemizde 38 milyon 400 konut bulunuyor. Ne kadarının deprem dirençli olduğunu hesap etmek dahi umutsuzluk yaratabileceği için elim, hesap makinesine gitmiyor. Kısacası, ülkemizin en önemli sorununda sınıfta kalmış durumdayız” diyor.

Depremde hayatını kaybeden vatandaşları saygı ve rahmetle anarak başlayan açıklamada, “Türkiye Müteahhitler Birliği Yönetim Kurulu olarak, böyle bir acının ülkemizde ve dünyada bir daha yaşanmamasını diliyor; deprem felaketlerinde kaybettiğimiz binlerce vatandaşımızın acılarını yüreklerimizde taşımayı sürdürüyoruz. Deprem konusunda çok daha hassas bir sürece giriyor; akılcı bir ilgi, toplumsal farkındalık ve eğitimler ile uygulamada sabırlı bir sürekliliğin sağlanmasına ihtiyaç duyuyoruz” ifadesi yer aldı.

Açıklamada şu noktalara yer verildi:

İklime bağlı afetler artıyor: Küresel ısınmanın en önemli sonuçlarından biri dünya genelinde iklime bağlı doğal afetlerin sayı ve ölçeğinde meydana gelen artıştır. Dünyada 31 çeşit doğal afetin 28’inin meteorolojik afetlerden oluştuğu gözlenmektedir. Türkiye için ise başlıca afetler deprem, kuraklık, sel, taşkın, heyelan ve yangın olarak sıralanmaktadır.

Toplumsal belleğimize acılar yükledi: Topraklarımızın çok büyük kısmının deprem kuşağında bulunduğu dikkate alındığında; deprem, toplumsal belleğimizi büyük kayıplar ve derin acılarla yüklemiş bir numaralı doğal afettir. Sadece düne ait bir deneyim değil, aynı zamanda içinde bulunduğumuz andan yarınlarımıza uzanan çok ciddi bir tehdittir. Afetlerin ardından yapılan sorgulamalar ve çözüm arayışları, ne yazık ki bir süre sonra giderek hafiflemekte ve yerini bir sonraki depreme kadar süren bir rehavete bırakmaktadır.

Önemli adımlar atılıyor: Ülkemizde deprem riski ile mücadele konusunda önemli adımlar da atılmaktadır. Son olarak ülkemizin deprem haritası, 22 yıl sonra geçtiğimiz aylarda yenilenmiş; Yeni Deprem Bina Yönetmeliği 2018 yılı Mart ayı içerisinde yürürlüğe girmiştir. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından hazırlıkları yapılan Deprem Yasası Tasarısının ivedilikle hayata geçirilmesi beklenmektedir.

Stratejik afet planı hazırlanmalı: Türkiye depremin yanı sıra, iklim değişikliğinin etkisiyle diğer doğal afetlerde de ciddi hasarlar almaktadır. Bu çerçevede bir stratejik afet planı hazırlanması büyük önem taşımaktadır. Son olarak Ordu’da yaşanan sel felaketinden sonra hükümetin doğal afetler için genel bir eylem planı hazırlanacağına ilişkin açıklamasını son derece gerekli ve doğru bulmaktayız.

Afetler bakış açısıyla planlama: İçinde bulunduğumuz çağda, yaşadığımız mekanların bilim ve tekniğe uygun olarak inşa edilmiş olması lüks değil mecburiyettir. Afetler bakış açısıyla bu çerçevede gerekli planlamaların yapılması ve tedbirlerin alınması gerekmektedir. Bu önlemlerin teknik çatısı ilgili devlet kurumlar ile araştırma ve planlama konusundaki deneyimli uzmanların ortaklaşa gayretiyle oluşturulabilir. İmar mevzuatı yeniden ele alınmalı, dikey yapılaşma tercihleri tarihi ve çevresel doku gözetilerek değerlendirilmeli, imar değişikliği uygulamaları kamu vicdanını zedeleyen, kişilere özel değerlendirmelerden arındırılmalıdır.

Kentsel dönüşüm hayati önemde: Şehirleşme oranının giderek arttığı ve deprem riskinin yüksek olduğu ülkemiz açısından kentsel dönüşüm hayati önem taşımaktadır. Kentsel dönüşüm, “yaşanabilir şehirler” hedefiyle, sürdürülebilir biçimde bilimsel olarak uygulanmalıdır. Bina bazlı ve rant odaklı ele alınmamalı; kentsel altyapı, yeşil alan ihtiyacı ile başta mülkiyet hakkı olmak üzere sosyo-kültürel doku ve bölge sakinlerinin tüm hakları gözetilerek planlanmalı ve hayata geçirilmelidir. Gündemdeki İmar Barışı sürecinde fen kurallarına ve teknik standartlara aykırı yapılar için ayrı bir çalışma yürütülmeli ve öncelikle teknik şartlara uygun hale getirilmesi sağlanmalıdır.

Etkin denetim mekanizması oluşturulmalı: Yap-Sat sektörü mevcut denetimsiz işleyişinden kurtarılmalıdır. Sektörün tanımı yapılmalı, yetki ve sorumlulukları belirlenmelidir. Ayıplı iş yapan firmaların sektörden ayıklanmasına olanak sağlayan yasal zemin hazırlanmalıdır. İnşaat sektöründe topluma ve çevreye duyarlı, şeffaf, hesap verebilir ve sürdürülebilir bir yatırım ortamının oluşması en önemli hedef olmalıdır.

“Depreme karşı güvenli yapı çok lüks ve pahalı yapı anlamına gelmiyor”

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın verilerine göre Türkiye’deki yaklaşık 20 milyon yapı stoğunun 7,5 milyonunun riskli olduğunu hatırlatan Özdemir, bir doğa olayı olan depremin doğal afete dönüşmemesi için alınması gereken önlemlere dikkat çekti. Yeni projelerin Deprem Yönetmeliği’ne uygun olarak, kaliteli mühendislik hizmeti altında ileri teknoloji malzemelerle tasarlanması gerektiğini belirten Özdemir, mevcut güvensiz yapıların da bu çerçevede yenilenmesinin şart olduğunu söyledi. Ülkemizin yapı stoğunu güçlendirerek olası depremlerdeki can ve mal kayıplarının çok büyük oranda azaltılmasının mümkün olduğunu ifade eden Özdemir, depreme karşı güvenli yapıların çok lüks ve pahalı yapılar anlamına gelmediğini belirtti.

Riskli yapı nasıl anlaşılır?

AFAD verilerine göre Türkiye’nin yüzölçümünün yüzde 92’sinin deprem kuşağında bulunduğunu hatırlatan Murat Özdemir, depremin çaresi kentsel dönüşümün sağlıklı bir şekilde sürdürülebilmesi için vatandaşlara da büyük rol düştüğünü söyledi. Vatandaşlara oturdukları binanın riskli yapı olup olmadığını nasıl anlayacakları konusunda bilgiler aktaran Özdemir; “Halkımızın büyük çoğunluğu oturdukları binanın riskli yapı olup olmadığının ne yazık ki farkında değil. Kentsel dönüşümün girmediği yerlerde oturan vatandaşlarımız adım adım yaklaşan Marmara depremine hazırlıksız. Bu durum ülkemiz için çok büyük bir tehlike arz ediyor. 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkındaki Kanun’a göre riskli yapı; ekonomik ömrünü tamamlayarak teknik verilerle yıkılma ve ağır hasar görme riski tespit edilmiş olan yapılar olarak belirtiliyor. Bu doğrultuda özellikle 2000 yılından önce yapılmış binaların çoğu riskli bina sınıfına giriyor. Yapımında hazır beton kullanılmaması, bodrum katında rutubet olması, kolon ve kirişlerde paslanmalar ve çatlaklar bulunması, bodrum katlarında su izolasyonu olmaması, tadilatlar nedeniyle taşıyıcı kolon ve kirişlerin kesilmesi bir binanın riskli yapı olduğuna işaret ediyor. Özellikle bu olumsuz özelliklere sahip binalarda oturan vatandaşlarımızın, riskli yapıların hayati önem taşıdığını unutmayarak binalarını yenileme konusunda gerekli çalışmaları acilen başlatmalarını tavsiye ediyoruz” diyerek sözlerini tamamladı.

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın verilerine göre Türkiye’de yaklaşık 20 milyon konut bulunduğunu ifade eden Son, 2000 yılı sonrasında inşa edilen konutlar hariç tutulduğunda geriye kalan 14 milyon civarındaki konutun afet riski taşıdığına dikkat çekti. Son, malzeme kalitesi yeterli ölçüde olmayan ve mühendislik hizmeti almamış kaçak yapılar dahil olmak üzere deprem dayanıklılığı düşük yaklaşık 7,5 milyon konutun ise acilen yenilenmesi ya da güçlendirilmesi gerektiğini vurguladı. Son, bu noktada kentsel dönüşüm sürecinde Deprem Yönetmeliği’ne uygun güvenli binaların inşa edilmesinin kritik önem taşıdığını belirtti.

Kentsel dönüşümün hızlanması için acil eylem planı şart

Beklenen büyük deprem nedeniyle özellikle İstanbul’da kentsel dönüşümün çok daha hızlı ve planlı bir şekilde işleyebilmesi için acil eylem planı uygulanmasının şart olduğunu söyleyen Son, “2012 yılında başlatılan kentsel dönüşümde Türkiye’de yenilenmesi hedeflenen 7,5 milyon binaya karşın, bugüne kadar kentsel dönüşüm sürecine girebilmiş bina sayısı çok sınırlı kaldı. Ülke genelindeki ve özellikle İstanbul’daki eski binaların acil olarak yenilenmesi gerekiyor. İnşaat sektörünün önünün açılması ve sürecin kolaylaşması kaybedilen zamanın bir nebze de olsa telafisini sağlayabilir. Unutmamak gerekiyor ki, eğer depremde İstanbul büyük zarar görürse Türkiye ekonomisi tehlikeye girer” şeklinde konuştu.

Konut seçerken hem statik hem de estetik değerler sorgulanmalı

Binaların deprem anında kaçılacak değil, aksine içine güvenle sığınılacak güvenli liman olması gerektiğini belirten Son, sözlerine şöyle devam etti; “Kentsel dönüşüm, deprem gerçeği ile yaşayan Türkiye için adeta milli bir dava olmalı ve ayrı yönetilmeli. Yönetmelikler bu çerçevede yeniden düzenlenmeli. Tüketicilerin de kentsel dönüşüm sürecinde binalarını yeniletirken ya da konut seçerken hem statik hem de estetik değerleri sorgulamaları gerekiyor. Zemin etüdünden projelendirmeye, malzeme kalitesinden yapım faaliyetine kadar bina üretim sürecinin her aşamasında alınacak mühendislik hizmeti yapıların güvenli ve sürdürülebilir olmasının en önemli teminatı. Bu nedenle mühendislik ve mimarlık hizmetlerine gereken önemi veren inşaat firmalarını tercih etmek çok önemli. Ayrıca kentsel dönüşümü rantsal dönüşüm fırsatı olarak düşünmemek gerekiyor.’’

Dönüşümün bir fırsat olduğunun ve iyi bir şekilde planlanması gerektiğinin altını çizen Son, bu sürecin kamuoyuna doğru aktarılmasının önemine değindi. Yıllardır göz ardı edilen deprem gerçeği ve kentsel dönüşüm konusunda hızlı bilinç artışı sağlamak amacıyla kamuoyu bilgilendirme kampanyaları planlanmasının faydalı olacağını vurgulayan Son, “Ailelerimizi, çocuklarımızı, öğrencilerimizi ve çalışanlarımızı bu konuda bilinçlendirmemiz gerekiyor. Bu kritik süreçte hiçbir kişi ya da kurumun vatandaşlarımızın güvenli ve sağlıklı konutlarda yaşama hakkı ile oynamasına izin verilmemeli’’ diyerek sözlerini sonlandırdı.

Kentsel dönüşüm acilen hızlanmalı

17 Ağustos depremi sonrasında yeni binaların depreme karşı daha dayanıklı inşa edildiğini ve kentsel dönüşüm süreciyle birlikte eski binaların yenilenmeye başlandığını belirten Nimetullah Kaya, beklenen değişimin ne yazık ki tam olarak gerçekleşmediğine dikkat çekti. Türkiye’nin yüzölçümünün yüzde 92’sinin ve nüfus yoğunluğunun yüzde 95’inin deprem kuşağında bulunduğunu hatırlatan Kaya, resmi verilere göre yaklaşık 20 milyonluk yapı stoğunun 7,5 milyonunun riskli durumda olması nedeniyle kentsel dönüşüm çalışmalarına acilen hız verilmesi gerektiğini vurguladı.

Sermaye yapısı ve referansları güçlü firmalar tercih edilmeli

Kentsel dönüşümün planlı bir şekilde hayata geçirilmesi durumunda depreme karşı dayanıklı ve kaliteli yapıların oluşabileceğini ifade eden Nimetullah Kaya, vatandaşlara da bu konuda önemli bir rol düştüğünü belirtti. Konut alırken, binaların deprem yönetmeliğine uygun inşa edilip edilmediğinin sorgulanmasının büyük önem taşıdığını vurgulayan Kaya şu açıklamalarda bulundu; ‘’Depremlerin oluşturacağı hasarları azaltmanın en etkili yolu toplumu depreme karşı bilinçlendirmek. Bu bilinç çerçevesinde güvenilir ve depreme dayanıklı bir ev sahibi olmak isteyenlerin detaylı bir araştırma yapması gerekiyor. Bu noktada; projelerini yönetmeliklere uygun olarak ileri inşaat teknolojisi ve yüksek kaliteli malzemelerle hayata geçiren, sermaye yapısı ve referansları güçlü köklü inşaat firmalarını tercih etmek büyük avantaj sağlıyor.”

“Hazırlıksız, sağlıksız yapılar öldürür”

“Deprem öldürmez, hazırlıksız, sağlıksız yapılar öldürür” ilkesini asla unutmayacaklarını dile getiren Yıldırım, şunları kaydetti:

“Depremin ilk anında yaşanan şoklar atlatılır atlatılmaz ve tekrar olası bir depremde aynı acıların yaşanmaması adına 15 yıl boyunca belediyelerimizle, hükümetimizle el ele vererek dönüşümü gerçekleştiriyoruz. Tabi bu uzun soluklu bir iş, bugünden yarına olacak bir şey değil. Hukuki, mali tarafı var, zaman boyutu var ama bilesiniz ki hiçbir şey insan hayatından daha değerli değil, daha önemli değil. Şartlar ne kadar zor olursa olsun, işimiz ne kadar meşakkatli olursa olsun, ülkemizin her tarafından bu ve buna benzer depremlerde meydana gelebilecek acıları azaltabilmek, insanımızın hayatını kurtarabilmek adına var gücümüzle çalışıyoruz, çalışmaya devam edeceğiz”

“Depremle yaşamayı mutlaka öğreneceğiz”

Yıldırım, depremle yaşamanın mutlaka öğrenilmesi gerektiğini belirterek, “Depremin doğuracağı sonuçları, can kayıplarını ortadan kaldırmak için daha çok çalışacağız, daha çok gayret edeceğiz ama her şeyden önemlisi farkındalık. Depremin farkındalığını öğrenmek ve buna göre hazır olmak. Yaşanacak bir felaket karşısında da ne yapacağımızı şaşkın bir vaziyette, panik bir vaziyette morallerimizin çöktüğü, dermanımızın kesildiği bir duruma düşmeyeceğiz. Bunun için deprem tatbikatları, okullarda eğitim ve sürekli kamuda gerekli organizasyonları aralıksız tekrarlayacağız, sürdüreceğiz.” diye konuştu.

AA

Depremde hayatını kaybeden vatandaşlara saygı ve rahmetle anarak başlayan açıklamada, “Türkiye Müteahhitler Birliği Yönetim Kurulu olarak, böyle bir acının ülkemizde ve dünyada bir daha yaşanmamasını bir kez daha temenni ediyor; deprem felaketlerinde kaybettiğimiz binlerce vatandaşımızın acılarını yüreklerimizde taşıyoruz” denildi.

Açıklamada şu ifadelere yer verildi:

Deprem odaklı kentsel dönüşüm kaçınılmaz

Türkiye topraklarının yüzde 98’inin deprem riski altında olduğu, ülke genelindeki 20 milyonluk konut stokunun üçte birinden fazlasının depreme dayanıklılık açısından ciddi risk taşıdığı ve depremlerde büyük çapta can ve mal kayıpları yaşandığı dikkate alındığında, deprem odaklı kentsel dönüşümün vazgeçilmez bir zorunluluk olduğu açıktır.

Yapı üretim sistemi geliştirilmeli

Deprem kuşağında yer alan ülkemizde, araştırma, planlama, tasarım, uygulama ve denetim alt süreçlerinin tümünü içeren yapı üretimi sisteminin, mevzuat, örgütlenme, fiziki ve beşeri sermayenin kalitesi boyutlarıyla geliştirilmesi gerekmektedir.

Yeni kanun önemli kazanımlar sağladı

Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun’un yürürlüğe girmiş olması bu açıdan yararlı ve önemli bir adımdır. Nitekim 21 Temmuz 2017 tarihli Ege Denizi depremi, deprem yönetmeliklerine uygun şekilde projelendirilen ve imal edilen yapıların insan hayatını korumakta ne denli etkin olduğunu bir defa daha göstermiştir.

Dönüşüm sektöre ivme kazandıracak

Devam etmekte olan Kentsel Dönüşüm sürecinin kentsel yaşam kalitemizi ekolojik, mekansal, teknik, hukuki, sosyal, kültürel ve ekonomik boyutlarıyla önemli ölçüde etkileyeceği ve inşaat sektörünün gelişmesine ivme katacağı kuşkusuzdur.

Bina bazında değil bütünsel yenileme yapılmalı

Çoğunlukla bina bazında yenileme yapılarak ilerlemekte olan sürecin, bütünsel dönüşüm bazında yapılması gerektiği açıktır. Türkiye Müteahhitler Birliği, şehirleşme, imar uygulamaları ve Kentsel Dönüşüm konularının, yaşanabilir şehirler hedefine dönük olarak; bütünsel bazda, kentsel altyapı, yeşil alan ihtiyacı, sosyo-kültürel doku ve bölge sakinlerinin hakları gözetilerek ele alınması gereken, çok katmanlı kavramlar olduğuna inanmaktadır.

Etkin bir denetim mekanizması hayata geçirilmeli

İlgili tüm yönetmelik, standart ve uygulama şartnamelerinin ihtiyaçlara ne ölçüde yanıt verdiği sorgulanarak uygulanabilir bir sistem geliştirilmeli; etkin bir denetim mekanizması hayata geçirilmelidir.

Kamu vicdanı zedelenmemeli

İmar mevzuatının yeni baştan ele alınması gerektiği; imar değişikliği uygulamalarının, kamu vicdanını zedeleyen, kişilere özel değerlendirmelerden arındırılmasının önemi 26 Kasım 2014 tarihinde kamuoyu ile paylaşılan TMB İnşaat Sektörü Bildirgesi’nde de dile getirilmiştir.

Hükümet tarafından atılan adımları destekliyoruz

TMB Yönetimi, ülkemiz için hayati öneme sahip olan deprem yönetmeliği ve kentsel dönüşüm konusunda, hükümet tarafından atılmakta olan doğru adımları desteklemektedir. Öte yandan, planlama ve uygulama aşamalarının şeffaf ve hakkaniyetli bir süreçle sürdürülmesi, konut yapı stokunun ötesinde deprem bilincinin toplumun tüm kesimlerince benimsenmesi önem arz etmektedir. Süreç, TMB ve üyelerimiz tarafından yakından takip edilmektedir.

İnsay Yapı Yönetim Kurulu Başkanı İhsan Çulhalık, 17 Ağustos depremi yıl dönümü ile ilgili görüşlerini bildirdi. 17 Ağustos sonrası kentsel dönüşüm yasasının çıkarılmasıyla yatırımcının önünde artık engelin kalmadığını söyleyen Çulhalık, “Artık tek tek binalarla uğraşılmayacak, her bir binadan ayrı karot (beton kalitesini ölçen numune alımı) olmayacak. Bakanlar Kurulu devreye girerek, belli bir bölgeyi ‘Riskli alan’ ilan edebilecek. Böylece müteahhitlerin tasarlanan büyüklükte alanlar için proje geliştirmeleri kolaylaşacak. Bir bölgenin yüzde 65’i riskli ise 100’ü kapsama alınmış olacak. Bu sayede tek tek bina sahiplerinin itirazının önüne geçilecek. Böylelikle projelerin yapımı hızlanacak. Bu durum hem arsa sahibi hem de müteahhit açısından büyük bir avantaj. Dolayısıyla kimse haklarından mahrum edilmeyecek” dedi.

İki bölgede kentsel dönüşüm çalışmalarımız sürüyor

Son yıllarda kentsel dönüşüm çalışmalarına hız veren İstanbul, Fikirtepe’den sonra en büyük kentsel dönüşüm çalışmasını Ataşehir’de sürdürüyor diyen Çulhalık şöyle devam etti:

“Ataşehir’in 17 mahallesinden biri olan Yenisahra, kentsel dönüşüm açısından önemli bir bölge. Biz de İnsay Yapı olarak kentsel dönüşüm çalışmalarımıza Yenisahra’da başlayacağız. Hak sahipleriyle şu an için görüşmelerimiz sürüyor. Gerekli çalışmaların tamamlanmasıyla kentsel dönüşüm projesine başlayacağız. Şu ana kadar üç bölgede 30 bin metrekarelik alan üzerinde çalışmalarımızı yürütüyoruz. Yenisahra’da üç yıldır irtibat ofislerimizle bölge insanıyla görüşmelerimizi sürdürüyoruz. Aynı şekilde Beykoz Soğuksu’da kentsel dönüşüm çalışmalarımız devam ediyor. Beykoz Soğuksu’da yaklaşık 15 bin metrekarelik bir alan üzerinde çalışmayı planlıyoruz. “

“Bir can her şeye bedel”

YP İnşaat Yönetim Kurulu Üyesi Osman Cem Çankaya, aradan 18 yıl geçmesine karşın 17 Ağustos depreminin acılarını bugün de aynı şekilde yaşadıklarını söyledi.
Her acıdan dersler çıkarılması gerektiğini, ülkemizde de bu deprem sonrası inşaat sektöründe ciddi önlemler alındığını vurgulayan Çankaya, “Evet büyük acılar yaşadık ama, 17 Ağustos depremi sektörde bir devrim başlattı. Sektör hızla gelişerek, Türk ekonomisini sırtlamakla kalmadı, dünya genelinde de bu alanda ikinci sıraya oturmamızı sağladı. İnşaat sektöründe bugün gelinen nokta takdire şayan” dedi.

Osman Cem Çankaya, Türkiye’nin bir deprem ülkesi olduğunu anımsatarak, şöyle devam etti:

“Bir can her şeye bedel. Bunun maddi değeri olmaz. Depremlerde can kaybı yaşanmaması, minimize edilmesi için hepimiz elimizden geldiği gayreti göstermeliyiz. Sektörün gelişimini sürdürmemiz, daha da ileri seviyelere çıkarmamız gerekiyor. “Önce insan” ilkesiyle çalışmalarına yön veren YP İnşaat, ülkemize güvenli yapılar kazandırmada da öncü kuvvet olmaya devam edecek.”

“Depremle yaşamasını daha fazla öğrenmeliyiz”

BESA Grup Yönetim Kurulu Üyesi Efe Bezci, 50 yıldan beri Başkent’in modern yapılaşması için büyük gayret gösteren şirketlerinin ürettiği güvenli yapılarla marka olmayı başardığını kaydetti.

Türk milletinin yeni acılar yaşamaması için inşaat sektöründeki her firmanın önceliğinin güvenli yapılar olması gerektiğini belirten Efe Bezci, şunları söyledi:

“Bu konuda getirilen yasal düzenlemeleri de takdirle izliyoruz. Son Bodrum depremlerinde can ve mal kaybının olmamasında, alınan bu önlemlerin çok ciddi rolü oldu. Elbette yeterli değil. Özellikle birinci ve ikinci deprem kuşağında olan bölgelerde yapıların, Japonya’daki hassasiyet düzeyinde olması gerekiyor. Artık depremlerin bizi korkutmasına izin vermemeli ve depremle yaşamasını daha fazla öğrenmeliyiz. Bu kapsamda 17 Ağustos depreminde yaşamını yitirenlere bir kez daha rahmet diliyor, geride kalanlara sabır temenni ediyorum.”

“Acıları bilinçli gayrimenkul uzmanları azaltır”

EKN Group Yönetim Kurulu Başkanı Osman Eken, ülkemizde depremin büyük bir kabus olmamasında kilit rolü gayrimenkul uzmanlarının üstleneceğini söyledi.
Eken, her gayrimenkul uzmanının bir jeoloji mühendisi hassasiyetinde ve bilgi düzeyinde davranarak yatırımcılara yön vermesinin büyük önem taşıdığını vurgulayarak, “ Bizler gayrimenkul yatırım uzmanları olarak kentlerin gelişimini sağlıyoruz. Yeni yerleşim yerleri, şehir plancıları kadar gayrimenkul yatırım uzmanlarının yönlendirmesiyle de oluyor. Bu nedenle eğitimli, kendini sürekli geliştiren gayrimenkul yatırım uzmanlarının sayısını artırmak öncelikli olmalı. Sadece para kazanmak için insanların canlarını riske atan, duyarsız kişilere bu sektörde kapıların kapanması; yatırımcıların da kendilerini eğitimli, bilgili ve duyarlı kişilere teslim etmesi gerekiyor” dedi.